RIMEKEMBJA 27/ 12/ 2005 [ ii ]
Olsi <olsi <at> rocketmail.com>
2006-01-02 19:10:25 GMT
A do të bëhët detyrim shtetëror “kthimi i shqiptarëve në
fenë e parëve”?!
Duket që shkruesve të ligjëratës së Moisiut ua pasur qejfi
të përçojnë si me marifet idetë e janullatistëve e të
katolikocentristëve, të qendrave ortodokse e katolike që
qëndrojnë prapa tyre se për myslimanët shqiptarë
Krishterizmi është feja e “të parëve”, është feja ku ata
kanë detyrimin të rikthehen, sepse dhe Islami në Shqipëri
nuk qenka Islam normal, por “Islam europian” që nuk
ekziston, që askush nuk e di si mund të jetë, vetëm se
përmendet për të përligjur fushatën për zbehjen e
tjetërsimin e Islamit në Shqipëri.
Këtyre mund t’u duket se po i përmbahen një rryme në
mendimin politik që nisi në kohën e Rilindjes dhe u rrit në
kohën midis dy luftërave botërore se sa më shumë të
largoheshin nga trashëgimia e periudhës osmane, sa më shumë
të fajësonin shekujt e përfshirjes në Perandorinë Osmane,
aq më shumë “europainizoheshin shqiptarët”, aq më shumë do
të përparonte Shqipëria, do të lumturoheshin banorët e saj.
Por nuk ndodhi kështu.
Edhe kjo dukuri në mendimin politik shqiptar nuk ishte
origjinale, por më shumë një ndikim i mendimit politik e
rrugës së Mustafa Qemal Ataturkut për ndërtimin e Turqisë
së re të perëndimorizuar që po dilte mbi gërmadhat e
Perëndorisë Osmane si Shqipëria e re. Ngjashmëritë midis
pozitave e rrugëve të Shqipërisë e të Turqisë për t’u
integruar në Europë e në Perëndim vazhdojnë edhe sot, madje
dhe Europa pa e thënë po i trajton të dy rastet gati
njësoj.
Në librin “Turqit sot” Endrju Mango shkruan për Turqinë:
“Shumë njerëz sipas traditës së Mustafa Qemal Ataturkut (që
njihen si qemalistë qysh nga viti 1919) besojnë se është
detyrë e vendit të tyre të ngrihet në nivelin e qytetërimit
të sotëm, dhe kur të arrihet kjo, kur njerëzit të bëhen më
të pasur e më të edukuar, Perëndimi do t’i pranojë ata në
gjirin e tij. Por ka të tjerë që janë bindur për vete se
rezervat perëndimore janë produkt i një armiqësie të
rrënjosur në historinë e luftërave midis Perëndimit të
krishterë dhe myslimanëve osmanë që nuk shkulet dot (fq.3).
Sado të pëpiqen shkruesit e ligjëratës së Moisiut të
pikturojnë tablora abstrakte për mendimin politik e
politikën shqiptare, edhe në Shqipëri ekziston i njëjti
ndryshim në perceptimin e historisë e të aktualitetit dhe
dobinë e mundësinë e integrimit në Europë.
Mehdi Frashëri ka shkruar vërtetë e me kohë me njëfarë
fryme qemaliste: “Feja që sollën me vete turqit osmanllinj
dhe e përhapën në Shqipëri ishte në kundërshtim me zakonet
europiane, shkaku më me rëndësi i mospranimit të popullit
shqiptar qëndron pikërisht në këtë pikë” (“Probleme
shqiptare” 1944, fq.11). Por sot ne jemi të bindur se kjo
nuk do të thotë se mund të ketë “Islam europian” siç është
munduar Moisiu ta paraqesë Islamin në Shqipëri. Kjo nuk do
të thotë se “feja që sollën turqit” meqenëse nuk pajtohej
me zakonet europiane, nuk pajtohej dhe me zakonet shqiptare
përderisa ajo u pranua dhe u bë fe e shumicës. Kjo do të
thotë se zakonet shqiptare nuk kanë qenë identike me ato të
gjithë vendeve europiane. Ka shumë autorë që ndër shkaqet
pse shqiptarët pranuan Islamin përmendin edhe faktin se në
këtë fe ata gjenin tipare që u përshtateshin natyrës,
ambicieve dhe traditave të tyre.
Tani ka marrë revan një dukuri agresive në politikën e
propagandën shqiptare për ta lidhur europianizimin e
shqiptarëve me kthimin e të gjithëve në fenë e krishterë,
mundësisht në Katolicizëm. Kjo dukuri natyrisht ka ndeshur
edhe në kundërshtim që Nexhat Ibrahimi e ka pasqyruar
kështu në shkrimet e tij: “Është dëshirë e kahershme e
kreut katolik dhe prokatolikëve ndër ne që të thirren në
fenë e gjoja stërgjyshërve tanë, në Katolicizëm, si rrugë e
sigurtë për të dalë nga problemet me Serbinë. Veprimet e
tyre janë aq perfide saqë rezistencën paqësore të popullit
të Kosovës kundrejt Sebisë e Jugosllavisë, dr. Shan Zefi e
quan si “via crusis” (udha e kryqit) që është nisur para
shumë shekujve e që tani po i afrohet fundit... Të kësaj
natyre janë edhe apelet e Dom Lush Gjergjit që herë pas
here ua drejton besimtarëve myslimanë shqiptarë. Ai apelon
në përcaktimin e ri të shqiptarëve myslimanë, për t’i
përmirësuar gabimet nga e kaluara, respektivisht të
stërgjyshërve tanë, para se të hyjmë në mileniumin e tretë,
i cili nëse nuk konvertojmë do të jetë fatal për ne”
(“Islami në trojet iliro-shqiptare...” fq. 146).
Kjo propagandë është bërë me shumë zhurmë në Kosovë,
Shqipëri e Diasporë gjatë 15 viteve të fundit. Ajo prej
vitesh ka zënë shumë vend edhe në politikën zyrtare
shtetërore në Kosovë, sidomos në veprimtaritë e Presidentit
Rugova. Këtë propagandë e kanë thithur në politikën zyrtare
shtetërore në Shqipëri pushtetarë të lartë që kanë
zëvendësuar njëri-tjetrin. Këtë bëri edhe Moisiu në Londër
me ligjëratën e tij, ku veç parashtrimit të shumë tezave të
rrymave islamofobe tentoi të krijonte bindjen se konvertimi
i plotë i myslimanëve shqiptarë është punë që nuk kërkoka
shumë mund pasi: “Shumica e familjeve shqiptare e mbajnë
mend në cilin brez ka ndodhur konvertimi. Shumica e
familjve shqiptare që u islamizuan edhe sot mbajnë mbiemra
të krishterë, vetëm emrat kanë ndërruar. Një pjesë e mirë
e tyre kanë ruajtur besimin e të paërve në formën e
kriptokrishterimit...”. Pra, Moisu thotë se nuk është
mëkat, por sevap që myslimanët të ndërrojnë fenë, sepse
braktisin fenë e pak brezave më të afërt të tyre, por
fitojnë fenë e brezave më të shumtë të paraardhës edhe pse
më të largët, humbasin 5 e fitojnë 15 shekuj fe.
Moisiu i bën këto arsyetime të mbrapshta për të përligjur
politikën e tij se shteti duhet të ndërhyjë për ndërrimin e
fesë së myslimanëve. Jo për sarkazëm, por sinqerisht them
se unë nuk e di se si quheshin ata të parët e mi që ishin
të krishterë kur i pari në pemën time gjenealogjike u kthye
në mysliman, edhe pse mbiemri im duket jo mysliman, si
emri. Si unë ka edhe të tjerë. Po ne si do të bëjmë ? Apo
Moisiu bashkë me dëshminë e ndërrimit të fesë do të na
pajisë gratis edhe me ndonjë “indulgjencë papale”
(indulgjencat ishin fletë që ua shiste kisha njerëve që t’u
faleshin mëkatet)!
Tani myslimanët u dashka të rrinë me gjak të ngrirë se
papritmas ndonjë ditë mund të marrin vesh se ka dalë
Dekreti presidencial për të bërë atë regjistrimin e
popullsisë për ndërrimin e fesë që e kërkonte Neshat Tozaj
në një shkrim në “Zëri i Popullit” qysh më 10 janar 1995
dhe që e kërkojnë vazhdimisht agjenturat kishtare e
shtetërore greke në Shqipëri. Zhurma e madhe që është bërë
për tolerancë e harmoni fetare të shqiptarëve, mund të
zbavisë botën, por po kthehet në bumerang për vetë
shqiptarët, sepse drejtues të politikës e të jetës së tyre
intelektuale e shpirtërore, nën maskën e shpënies përpara
të toleranvcës e harmonisë, kurdisin fushata prozelitizmi
të krishterë.
1 dhjetor 2005
Abdi Baleta
KONCEPTI I THEMELIT DEMOKRATIK NE SHOQERINE SHQIPTARE
Një krim i përgjithësuar shumë shpejt kthehet në një të
drejtë.
Po, zotërinj që drejtoni shtetin, për mua dhe shumë të
tjerë, kjo shprehje është shumë e drejtë. Administrata e
korruptuar, drejtësia e padenjë për të dënuar, policia e
pazonja për të vepruar, shteti në tërësinë e tij i
paralizuar.
Fjalët administratë dhe drejtësi, si dhe fjalët polici dhe
shtet kanë njerëzit në gjirin e tyre që veprojnë dhe
punojnë të detyruar nga ligjet në fuqi, këto njerëz kanë
emrat e tyre dhe janë përgjegjës për çdo gjë që ndodh me
problemet e shtetit.
Askush nga këta njerëz nuk është i përgjegjshëm aq sa duhet
për të qenë i denjë në ecjen përpara të demokracisë në
Shqipëri. As njëshat e dy partive të mëdha dhe as njëshat e
partive vocërrake nuk kanë as më të voglën përgjegjësi
kombëtare për të vepruar fort në rregullimin e problemevetë
cilat po mbysin shoqërinë shqiptare.
PS-ja ishte partia e cila shkatërroi me themel ardhmërinë e
klasës së të persekutuarve politikë, ndërsa PD-ja ishte
partia që vetëm sa ruajti raporte falso midis
tradicionalistëve dhe reformatorëve. Të dyja sëbashku
luftuan me themel atë gjë të vetme që na duhej në këto vite
dhe që ne e kemi quajturnacionalizëm kombëtar.
Në ndërtimin e një shteti me të vërtetë demokratik, baza
është ligji i fortë dhe jo ligji as mish, as peshk.
Zbatimi i ligjit fillon tek krerët drejtues të shtetit dhe
jo tek njerëzit e thjeshtë të cilët nuk dinë ta kuptojnë
ligjin dhe më ta inerpretojnë atë dhe ta zbatojnë me
ndërgjegje.
Procesi i ndërgjegjësimit bëhet nëpërmjet rrymës së
nacionalizmit dhe jo nëpërmjet rrymës së
social-demokracisë. Duke dashur që populli të mos bëhet i
ndërgjegjshëm për atë që bën çdo ditë social-demokracia e
tipit Nano-Berisha, u luftua fort dhe me qëllim të keq
ecja përpara e nacionalizmit shqiptar. Qëllimisht kjo dyshe
për 15 vjet aplikoi një luftë midis vetes, vetëm qëq
frymakombëtare dhendërgjegja kombëtare të veniteshin gjer
në varrosje.
Në Shqipëri, përnjeherë u vunë re tre grupime shoqërore:
1.social komunistë të majtë; 2. Liberal–katolikë të
qendrës; 3. nacional-kombëtarë të djathtë.
E para përfaqësonte që në krijimet e saj për herë të parë
në Europë përhapjen e marksizmit dhe mbrojtjen e tij; e
dyta u themelua me insistimin e katolicizmit për të
mbrojtur partikularizmin krahinor kundër centralizmit
shtetëror dhe mbronte interesat e artizanëve të vegjël
dhe fshatarëve me shumë pak tokë; dhe e treta ishte
mbrojtëse e interesave të borgjezisë së mesme dhe asaj të
madhe industrialiste.
Në parlamentin shqiptar ka përfaqësues të shtresave
revolucionare marksiste të atyre të borgjezisë së vogël
dhe elementë të pasuruar në rrugë jonormale.
Shqipëria mbetet ende një shtet me fizionomi
social-komuniste dhe për këtë arsye është e vështirë që
të kryhen reforma të forta në vend. Udhëheqës të papronë
për shumë vite brez pas brezi nuk mund të marrin përsipër e
të vendosin themele të forta demokratike në Shqipëri.
Dylejman Mila
KOMPROMISI, “SHPATË E DEMOKLEUT” MBI KOSOVËN
Ndërlikimet e një çështjeje të thjeshtë për t’u zgjidhur në
parim sjellin rrjedhoja të rënda e të paparashikuara kur
bëhen përpjekje për t’iu shmangur zgjidhjes parimore dhe
për ta zëvendësuar këtë zgjidhje me pazarllëqe për hir të
konjukturave ndërkombëtare, ose për interesat e atyre që
duan të nxjerrin përfitime të padrejta në kurriz të të
tjerëve. Kështu ka ndodhur deri tani me të quajturat
përpjekje për të gjetur një zgjidhje për Kosovën. Rreziqet
janë të mëdha që diçka e ngjashme të ndodhë sërish tani kur
është shpallur se ka filluar procesi i bisedimeve për të
përcaktuar statusin përfundimtar të Kosovës. Rreziku i parë
është që këto bisedime ta katandisen në modelin e atyre të
Rambujesë në fillim të vitit 1999, çka do të vinte qysh në
nisje shqiptarët në një pozitë të pabarabartë.
Pas një sërë zhvillimesh të vrullshme e radikale në
terrenin shqiptar kosovar dhe në skenën e politikës
ndërkombëtare “çështja e Kosovës” ka marrë fizionominë e
një çështje të zgjidhur në fakt, që pret vetëm sanksionimin
politiko-juridik ndërkombëtar. Megjithatë kjo çështje e
qartë në vetëvete, si në fakt dhe në parim, përsëri
mbështillet me një mjegullnajë të dendur diplomatike dhe në
propagandën e përditshme paraqitet si çështja më e
ngatërruar dhe më e rrezikshme për t’u vendosur
përfundimisht me të cilën qenkan ndeshur ndonjëherë Europa
dhe diplomacia ndërkombëtare e interesuar për rajonin e
Ballkanit.
Edhe pas krijimit të një gjendje tërësisht të re për
Kosovën, si rezultat i ndërhyrjes ushtarake të NATO-s në
vitin1999, kemi dëgjuar nga diplomacia ndërkombëtare vetëm
hipoteza të pakuptueshme e shpesh të pakuptimta, formula të
dyshimta.Të drejtën për t’i vënë vulën zgjidhjes diplomacia
ndërkombëtare e mban vetëm për vete, ndërsa palëve në
konflikt, shqiptarëve e serbëve, u ngarkon barrën konkrete
që të gjejnë atë “formulën magjike” dhe të bëjnë atë
“kompromisin imagjinar” që do të kënaqte të dyja këto palë
dhe do të kishte njëkohësisht miratimin e faktorëve
ndërkombëtarë, të cilët gjithashtu nuk bien dot në një ujdi
midis tyre se çfarë duan konkretisht të ndodhë midis
shqiptarëve e serbëve. Këta faktorë ndërkombëtarë kanë
zgjedhur rrugën më të keqe për të dhënë ndihmesën e
ushtruar ndikimet që pretendojnë në zgjidhjen e çështjes së
Kosoëvs, kur qëndrojnë prej vitesh në pritje se çfarë do të
ndodhë, cili do të jetë ai “kompromisi imagjinar”
shqiptaro-serb, në vend që të kuptonin me kohë se nuk mund
të ketë asnjë kompromis të tillë.
Domosdoshmërinë e arritjes së një kompromisi e përmend
shpesh edhe diplomacia serbe, sepse ajo tashmë e di që në
rrethanat e sotme dhe për shkak të gjendjes faktike që
është krijuar në Kosovë një “zgjidhje me kompromis” i sjell
përfitime vetëm Serbisë. Cilido që të jetë “kompromisi”
lëshimet do të duhet t’i bëjnë shqiptarët, serbët nuk kanë
asgjë për të ofruar e për të sakrifikuar që të mundësojnë
arritjen e një kompromisi. E gjitha që mund të bëjnë ata
është të pajtohen me realitetin e ri dhe të heqin dorë nga
marifetet për të krijuar trazira e pengesa në njohjen
ndërkombëtare të këtij realiteti.
Pra, nuk është rasti kur mund të bëhet fjalë për ndonjë
kompromis me kuptim, me mirëbesim dhe me përfitime të
ndërsjella të dyanshme, por është fjala për një padrejtësi
të maskuar si kompromis në dëm të shqiptarëve. Në këto
rrethana bëhet e qartë se idea e “zgjidhjes me kompromis”
shqiptaro-serb të çështjes së Kosovës qëndron si “shpatë e
Demokleut” mbi qafën e shqiptarëve, ndërsa diplomacia
ndërkombëtare dhe ajo serbe mbajnë në duart e tyre dorezën
e kësaj shpate që ta vringëllijnë tehun e saj sipas qejfit
të tyre. Zgjidhja me kompromis nënkupton cungimin e
zgjidhjes së vërtetë dhe cënimin e të drejtave reale të
shqiptarëve.
Ndërsa bëjnë demagogji se janë për një zgjidhje kompromisi
serbët vazhdojnë të sillen me fodullëk kolonizatori e
imperialisti, kur premtojnë se do garantojnë të drejtat
autonomiste të shqiptarëve në Kosovë, sikur nuk janë ata që
për krimet që kanë kryer kundër shqiptarëve bashkësia
ndërkombëtare i ndëshkoi në vitin 1999 me ndërhyrjen e parë
ushtarake në historinë e NATO-s. Serbët shpikin variantet
më të çuditëshme për të zgjidhur çështjen e Kosovës, edhe
pse nuk kanë dhënë asnjë provë se më parë variante të tillë
janë zbatuar në Serbi dhe kanë sjell rezultate të mira.
Serbët shpikin autonominë e serbëve të Kosovës brenda
autonomisë së Kosovës, edhe pse këto eksperimente ende nuk
i kanë bërë dhe nuk janë gati t’i bëjnë më parë në Luginën
e Preshevës, në Sanxhak, në Vojvodinë. Serbët kërkojnë
modelet më të çuditëshme në praktikën ndërkombëtare që të
plotësojnë ambiciet e tyre në Kosovë. Herë thonë të bëhet
Kosova një Bosnje e dytë, herë thonë të jetë një Tirol i
Jugut brenda Serbisë, herë duan t’i japin ndonjë status si
të Ishujve Faroe apo ishullit Aland në Finlandë. Edhe më
qesharak duket pretendimi serb se Kosova duhet trajtuar në
raport me Serbinë si Taivani në raport me Kinën ( parimi i
njohjes vetëm të një Kine), duke harruar se krahasimi mund
të bëhet vetëm në kahje të kundërt, Kosova shqiptare i
nënshtrohet parimit një shtet-një komb në raport me
Shqipërinë , jo me Serbinë.
Sipas “magjistarëve” dhe “alkimistëve” të politikës e të
diplomacisë serbe çdo zgjidhje është e mirë nëse në njëfarë
mënyre e lë Kosovën nën sovranitetin e Serbisë dhe çdo
zgjidhje është e papranueshme nëse Kosova njihet si shtet i
pavarur. Pra, serbët nuk janë ende në gjendje të bëjnë
kompromis me veten e tyre për çështjen e Kosovës, sepse
përqëndrohen në politikën e vjetër e të dështuar
imperialiste, kolonialiste në Kosovë. Kështu që nuk kanë si
të bëjnë e çfarë kompromisi të bëjnë me shqiptarët,
sikurse pret bashkësia ndërkombëtare.
Edhe shqiptarët nuk kanë si të ofrojnë lëshimet që mund të
duan serbët, ose që mund t’ua këshillojnë ndërkombëtarët,
sepse për shqiptarët kjo nuk do të ishte kompromis, por një
lloj kapitullimi pa kushte para imperializmit serb dhe një
vetëvrasje kombëtare në çastet kur i janë afruar më shumë
se kurrë realizimit të aspiratës së tyre për t’u çliruar e
pavarësuar nga sundimi i huaj.
Shqiptarët tashmë kanë bërë atë kompromisin e madh me veten
e tyre. Nuk po shtrojnë në këtë kohë çështjen e ushtrimit
deri në fund të të drejtës për vetëvendosje për të kërkuar
bashkimin e Kosovës e të Shqipërisë. Shkrimtari Ismail
Kadare këtë kompromis që e kanë shpallur drejtuesit
politikë të shqiptarëve si një hap për të lehtësuar
veprimet e diplomacisë ndërkombëtare e ka paraqitur si
“dëshirën e fundit” të shqiptarëve, duke theksuar se
shqiptarët heqin dorë kështu nga vetë ideja e bashkimit
kombëtar, çka është e pavërtetë dhe e pamundur. Edhe
ministri i jashtëm i Shqipërisë, Besnik Mustafaj, vazhdon
t’i mbetet besnik qëndrimit të tij antikombëtar për t’iu
kundërvënë me arrogancë aspiratës dhe të drejtës së
shqiptarëve për bashkim. Në një konferencë të mbajtur në
Romë me temën “Ballkani, Kosova, një sfidë për Europën “
Besniku-besnik i politikës së copëtimit të kombit shqiptar
paska deklaruar : “Qeveria shqiptare dekurajon pa mëdyshje
çdo lloj korrenti në Shqipëri apo në Kosovë që do të
ëndërronte bashkimin e Kosovës me Shqipërinë apo edhe
bashkim të Kosovës me territoret e banuara nga shqiptarët
në Maqedoni apo Mal të Zi” (gazetat “Sot” dhe “55” të datës
21 dhjetor 2005)
Kështu dy shkrimtarët shqiptarë Ismail Kadare dhe Besnik
Mustafaj, që njihen për lidhjet e tyre shumë të ngushta me
mjediset intelektuale e politike franceze, janë më të
vendosurit në botë për të përjetësuar atë copëtim të kombit
shqiptar që u vendos në Konferencën e Londrës të vitit
1913, që u thellua në mbledhjen e komunistëve jugosllavë të
AVNOJ-it në Jajce më 1943 dhe që u kthye në një ndarje me
kufinj ndërkombëtarë pas shpërbërjes së federatës
jugosllave sipas projektit të përpunuar nga francezi
Badinter në vitin 1991.
Ismail Kadareja, shqiptari më i përkëdhelur në Francë, e
keqpërdor namin e madh që ka marë si “gjeniu i letrave
shqipe” për të vrarë idenë e bashkimit kombëtar të
shqiptarëve. Kurse shkrimtari-diplomat Besnik Mustafaj,
gjithashtu i përkëdhelur si shkrimtar e diplomat në Francë,
që ka zënë për fatin e keq të shqiptarëve postin e
ministrit të jashtën të Shqipërisë, shpall me mburrje se
qeveria ku ai bën pjesë do të vrasë edhe ëndrrën e
shqiptarëve për bashkim. Zonja Medlin Ollbrajt kur ishte
Sekretare e Shtetit e SHBA publikisht ua njohu shqiptarëve
të Kosovës të drejtën të ëndërronin për pavarësi e bashkim
kombëtar. Kurse ministri i jashtëm në qeverinë e tanishme
të Shqipërisë, Besnik Mustafaj, betohet para të huajve se
askujt , as ndonjë korrenti apo individi, nuk ia njeh të
drejtën të ëndërrojnë për bashkim kombëtar shqiptar, apo
për bashkim të atyre trojeve etnike shqiptare që i copëtuan
shovinistët sllavë pasi i pushtuan. Me kaq pasion e zell
antikombëtar askush nuk e ka shpallur e mbrojtur copëtimin
e shqiptarëve e të trojeve të tyre etnike deri sot. Kurrë
Shqipëria nuk ka pasur deri tani pushtetar, sidomos
ministër të jashtëm, që të bëjë deklarata kaq brutale për
të vrarë deri ëndrrën kombëtare të shqiptarëve.
Besnik Mustafaj në zjarrin e qortimeve e mallkimeve që iu
drejtuan pas deklaratës që bëri në shtator 2005 në OKB për
pavarësinë e kushtëzuar të Kosovës, bëri sikur u pendua,
sikur u tërhoq . Por në atë konferencën e Romës jo vetëm
paska përsëritur të njëjtat proçka për këtë pavarësi të
kushtëzuar, por paska shkuar shumë më larg në
antikombëtarizmin e tij, duke kërcënuar të gjithë
shqiptarët që do të guxojnë të ëndërrojnë se ky copëtim
kombëtar i shqiptarëve do të marrë fund një ditë. Pra
Besnik Mustafaj në këtë prag viti të ri, kur pritet ngjarja
e madhe për Kosovën, na shfaqet si “ëndërrvrasës i
bashkimit kombëtar” të shqiptarëve. Besnik Mustafaj nga një
anë pohon se Shqipëria nuk ka rol për të luajtur në
zgjidhjen e problemit të Kosovës, nga ana tjteër kërcënon
se as shqiptarëve të Kosovës nuk u lejon të shohin ëndrra
të tjera përveç atyre që ia ka qejfi Besnikut.
Në shtypin e Tiranës më 22 dhjetor 2005 kishte njoftime për
takimet e një delegacioni të Kuvendit të Kosovës me
pushtetarë të lartë të Tiranës. Gjatë këtyre takimeve
kryetari i delegacionit nga Prishtina , Sabri Hamiti,
parashtroi kërkesën që “Shqipëria të përfaqësojë e të
mbrojë interesat e Kosovës, atje ku nuk shkon dot zëri i
Kosovës”. Këtë kërkesë zotëri Hamiti e paka përsëritur edhe
në takimin me ministërin e jashtëm Besnik Mustafaj ( gazeta
“55”, 22 dhjetor 2005). Po çfarë mund të priste nga ky
ministër i jashtëm pas deklaratave që sapo kishte bërë në
Romë?!. Me megallomani Mustafaj i ka premtuar Hamitit se do
të bëjë punëra të mëdha, madje i paska premtuar se do të
ndihmojë për kualifikimin profesional të diplomatëve të
Kosovës, kur të gjitha veprimet që po bën diplomacia
shqiptare nën drejtimin e Mustafajt nuk bien aspak erë
profesionalizmi diplomatik dhe Mustafaj kryeson shërbimin
qeveritar më të dështuar e më të diskredituar gjatë 100
ditëve të para të qeverisjes së re në Tiranë.
Janë një varg dështimesh në veprimtarinë e mirëfilltë
diplomatike dhe diletantizmat e amatorizmat në organizimin
e shërbimit diplomatik e në përzgjedhjen e përfaqësuesve
diplomatikë që e kanë bërë dikasterin ku drejton Mustafaj
edhe tabelë qitje të opozitës sherrxhije, e cila për fat të
keq ka se ku kapet. Deri edhe për deklaratat e lëshuara në
Romë opozita e zuri ngushtë ministrin e jashtëm, sepse e
shpalli këtë deklaratë si kundërvënie ndaj rezolutës që
kishte miratuar Kuvendi i Shqipërisë për të mbështetur
pavarësinë e plotë të Kosovës.
Nuk e dimë përshtypjen që kanë marrë të deleguarit e
Kuvendit të Kosovës pas vizitës në Shqipëri, por pas
deklaratave të Mustafajt në Romë ata duhet të brengosen
shumë dhe të mos gëzohen aspak nëse dëgjojnë nga
pushtetarët e Tiranës se Shqipëria përgatitet të luajë rol
aktiv në procesin që ka nisur për Kosovën, sepse ky rol
aktiv sipas predikimeve të Mustafajt është në një drejtim
që ngjall shqetësim. Mustafaj i ka thënë hapur zotëri
Hamitit e delegacionit të kryesuar prej tij se drejtuesit
e Kosovës “ duhet të tregohen realistë dhe të transmetojnë
të gjitha energjitë e tyre pozitive gjatë këtij procesi që
sapo ka nisur”. Zakonisht terma të tillë janë përdorur në
fjalorin politiko-diplomatik të pushtetarëve të Tiranës për
t’u dhënë drejtuesve politikë të Kosovës “këshillën” që të
tregohen sa më të kufizuar në kërkesat e tyre dhe të
pranojnë pa shumë llafe aq sa do t’u japin të tjerët.
Pra, edhe këshilla e Mustafajt ka qenë që Kosova duhet të
bëjë atë kompromis që do të kënaqë Serbinë e miqtë e saj,
kuptohet në radhë të parë Francën, ku Besniku gjen
frymëzimin e tij më të madh diplomatik. Më 20 dhjetor 2005
Ministria e Jashtëme e Serbisë ka bërë të ditur se gjatë
qëndrimit në Paris presidenti serb Tadiç është takuar dhe
me kryetarin e Gjykatës Kushtetuese të Francës dhe ka marrë
prej tij premtimin se kjo Gjykatë do të jetë në mbështetje
juridike të delegacionit të Serbisë gjatë procesit të
bisedimeve për Kosovën ( “Cila Francë po prish kushtin e
asnjanësisë?” në “Gazeta Shqiptare”, 25 dhjetor 2005).
Në fakt Franca asnjëherë nuk ka qenë në pozitat e
asnjanësisë kur janë shqyrtuar problemet midis shqiptarëve
e serbëve, por ka mbajtur gjithmonë anën e serbëve. Këtë
bëri edhe eksperti francez Badinter në vitin 1991 kur
rekomandoi që Kosovës të mos i njihej e drejta e shkëputjes
si njësive të tjera përbërëse të ish-federatës jugosllave.
Tani nuk qenka më fjala për një ekspert, por për vetë
Gjykatën Kushtetuese të Francës, pra për politikën zyrtare
franceze që do të mbështesë Serbinë kundër Kosovës e
shqiptarëve. Ky fakt na i rrit edhe më shumë shqetësimet
kur politikanë-shkrimtarë si Kadareja e Mustafaj, të prirur
për të dëgjuar tej mase zërin e Francës e të francezëve,
dalin haptaz me qëndrime që synojnë t’u vrasin shqiptarëve
idenë dhe ëndrrën e bashkimit kombëtar dhe të shtyjnë
drejtuesit politikë të Kosovës drejt pranimit të
kompromiseve që sidoqë të formulohen do të jenë në dëm të
shqiptarëve.
Nuk është e lehtë për cilindo të marrë haptazi pozën e
vrasësit të idesë së bashkimit kombëtar e të ëndrrës për
bashkim kombëtar. Politikanët që nuk kanë ditur të ruajnë
personalitetin dhe integritetin e tyre mund të bëhen
viktima të gjhithfarë shantazhesh e të bëjnë gafa deri në
tradhti kombëtare shtetërore. Por asnjë lloj shantazhi
politik, apo joshje politike nuk mund të jetë aq e fortë sa
të të bëjë vrasës të ëndrrës për bashkim kombëtar, në qoftë
se në shpirtin tënd nuk ke urrejtje të pakufishme për këtë
bashkim kombëtar, siç paska me sa duket Besnik Mustafaj
urrejtje të pakufishme për bashkimin kombëtar të
shqiptarëve.
Kur vërejnë dukuri të tilla “shqiptare” serbët e kanë shumë
të lehtë të hiqen si “kompromisaxhinj”. Kur hiqen të tillë
nuk duan ta thonë, por e dijnë se kompromisi po u kërkohet
shqiptarëve. Ndërsa shqiptarët “kompromisaxhinj” kur u
flasin drejtuesve të Kosoëvs për realizëm, për qëndrime
pozitive duan t’u shtijnë frikën që të mos mendojnë se
çështja e Kosovës mund të zgjidhet edhe ndryshe, në kuadër
të ushtrimit të plotë e të përsosur të parimit të
vetëvendosjes së popujve. “Kompromisaxhinjtë” shqiptarë që
predikojnë për sjellje realiste e qëndrime pozitive nuk
janë aspak realistë në gjykimet e këshillat e tyre.
Përndryshe ata duhej të theksonin me të madhe se çështja e
Kosovës zgjidhet si të gjithë rastet e tjerë të
shkolonizimit, pas LDB dhe rastet e shkëputjes së popujve
për të krijuar shtetin e tyre të pavarur, ose për t’u
bashkuar me shtetin e tyre kombëtar, si rastet e shumta që
ndodhën pikërisht në Europë gjatë 15 viteve të fundit pas
shembjes së sistemit komunist, federatave komuniste të
imponuara. Pasurimi i hartës politike të Europës gjatë 15
viteve të fundit me një numër shtetesh të reja është prova
më e prekshme se parimi i vetëvendosjes jo vetëm është bërë
nga një parim i madh politik i marrëdhënieve ndërkombëtare
në një parim e normë përgjithësisht e detyrueshme ( jus
cogens) e të drejtës ndërkombëtare dhe mbështetet si në
traktate ndërkombëtare dhe në zakonin ndërkombëtar. Në këtë
drejtim shqiptarët nuk kanë si të pranojnë për
“realpoltikë” ose “pragmatizëm diplomatik” ndonjë
“kompromis” që e kufizon vetëm në rastin e tyre të “drejtën
e popujve për vetëvendosje”, edhe nëse mjaftohen
përkohësisht në një fazë të caktuar të hapave drejt
zgjidhjes së problemit të tyre kombëtar me njohjen e
pavarësisë së Kosovës.
Diplomacia ndërkombëtare nuk e ka të drejtën të kërkojë nga
shqiptarët një gjë që nuk përputhet me të drejtën
ndërkombëtare: “vetëkufizmin e të drejtës së vetëvendosjes
në parim”, as t’u imponojë atyre zgjidhje që bien ndesh me
kërkesat më minimale në ushtrim të kësaj të drejte. Detyra
e diplomacisë së Shqipërisë është të plotësojë atë kërkesë
që paraqiti delegacioni i Kuvendit të Kosovës dhe të
theksojë me forcë pranë gjithë faktorëve ndërkombëtare se
Kosova tashmë është shtet më vete dhe se ka mbetur për t’u
kryer një proces njohje ndërkombëtare të një subjekti të ri
të të drejtës ndërkombëtare dhe të vendosjes së
marrëdhënieve normale me të nga subjekte të tjerë që kanë
interes për të tilla marrëdhënie. Proceset e njohjes së
shteteve të reja si subjekt i marrëdhënieve ndërkombëtare
janë të përpunuara në teori e në praktikë dhe nuk ka vend e
arsye të kërkohen modele të reja, si për rastet kur njohja
bëhet në mënyrë individuale dhe kur ajo bëhet në mënyrë
kolektive. Ka shkuar mjaft përpara edhe procesi i njohjes
“de facto” të subjektivitetit juridik ndërkombëtar të
shtetit të Kosovës. Mekanizmat ndërkombëtarë janë kujdesur
për disa zgjedhje të lira në Kosovë, në nivel lokal e
politik, kanë përshëndetur mënyrën demokratike të
zhvillimit të tyre, kanë njohur rezultatet e tyre, kanë
bërë marrëdhënie të shumta me pushtete faktike që kanë dalë
prej tyre. Shtete të veçantë kanë arritur nivele të larta
marrëdhëniesh faktike me Kosovën, kanë dhe zyra përfaqësimi
në Kosovë. Zvicra madje ka deklaruar se njeh shtetin e
pavarur të Kosovës.
Pra, zhvillimet kanë arritur nivele të atilla që nuk ka
kuptim të tentohet të kthehen mbrapsht dhe askush nuk do të
ketë fuqinë për t’i kthyer mbrapsht e për t’i paraqitur
sikur nuk kanë ndodhur. Edhe dy dokumentet e fundit të
organeve më të lartë përfaqësues të vullnetit politik të
popullit të Kosovës, “Rezoluta e Kuvendit të Kosovës” e 17
nëntorit 2005 për rikonfirmimin e vullnetit të popullit të
Kosovës për pavarësinë e sanksionuar me referendum popullor
qysh në vitin 1991 dhe platforma e punës së delegacionit të
Kosovës në bisedimet e drejtuara nga Ahtisari e dorëzuar më
datën 22 nëntor 2005. Në këto dy dokumente është theksuar
se pavarësia e Kosovës nuk është e negociueshme. Edhe
Kuvendi i Shqipërisë me rezolutën që miratoi ka mbështetur
në thelb këtë qëndrim.
Por nga ana tjetër diplomacia serbe i ka ngritur tonet e
ashpra e agresive se nuk do të lejojë pvarësinë e Kosovës
e nuk do të njohë një pavarësi të tillë edhe sikur atë ta
njohin të tjerët. Pra është e qartë se i quajturi proces i
bisedimeve nuk ka si të ketë palë shqiptarët e serbët,
sepse bisedimet bëhen për t’u marrë vesh në çështjen
thelbësore dhe pastaj për hollësira të tjera. Midis
shqiptarëve e serbëve duket qartë se nuk mund të ketë
marrëveshje për thelbin e çështjes, pavarësinë e Kosovës.
Kështu që bisedimet mbeten për t’u bërë me bashkësinë
ndërkombëtare për njohjen e pavarësisë së Kosovës. Në
praktikën ndërkombëtare njohja e shtetit të ri është akt i
vullnetit politik e juridik të njëanshëm: ai që nuk do nuk
e njeh, ai që do e njeh. Kuptohet se shqiptarët nuk kanë
interes ta interpretojnë e ta shtrojnë kaq thjesht
çështjen, sepse nuk janë në gjendje të imponojnë njohje
graduale individuale. Por nga ana tjetër shqiptarët nuk
kanë si të pranojnë që bisedimet që nuk ka kuptim t’i bëjnë
me Serbinë, t’i bëjnë në një kuadër më të gjërë me
ndërkombëtarët dhe Ahtisari të kthehet në një sekser
bisedimesh të tërthorta Kosovë-Serbi, për çështje ku
shqiptarët nuk mund të bëjnë lëshim.
Mbajtja fort pa pikës 9 të Rezolutës së Kuvendit të Kosovës
të datës 17 nëntor ka një rëndësi vendimtare për të mos
rënë në ndonjë kurth serb të ngritur me duar ndërkombëtare,
ose me “marifete shqiptare” si ato që bën Besnik Mustafaj.
Në këtë pikë thuhet “Kuvendi i Kosovës konfirmon se
vullneti i popullit të Kosovës për pavarësi është i
panegociueshëm”. Në këtë çështje nuk vlen këshilla e
Mustafajt për “realizëm e pozitivizëm”. Formulimi i tillë i
kësaj pike ka rëndësi të madhe sepse para disa kohësh në
shtypin e Tiranës gjatë vizitës së një politikani nga
Kosova në shtypin e Tiranës u shfaq një lajm sikur në
takimet me pushtetarët e Shqipërisë ishte përdorur një
formulim tjetër “pavarësia e Kosovës është e panegociueshme
me Serbinë”, çka nënkuptonte se mund të bisedohej me
ndërkombëtarët, çka përsëri do të çonte atje ku synon
Serbia. Formulimi i mësipërm i shfaqur në shtypin e Tiranës
i parë nga këndvështrimi i deklaratës së Besnik Mustafajt
në OKB për”pavarësinë e kushtëzuar të Kosovës” ishte shumë
shqetësues. Por tani, pas Rezolutës së Kuvnedit të Kosovës
të 17 nëntorit, besojmë se askush nuk do të marrë guximin
në emër të Kosovës të diskutojë qoftë dhe me ndërkombëtarët
në kuadrin e bisedimeve të Ahtisarit pë një zgjidhje të
problemit të Kosovës në nivelin e pavarësisë së plotë
klasike si shtet i pavarur e sovran, subjekt normal i së
drejtës ndërkombëtare.
Mbi përfaqësuesit e Kosovës do të ushtrohet trysni e madhe
për ta modifikuar në praktikë atë dispozitë të Rezolutës,
ose për ta anashkaluar duke përdorur terma dykuptimshe,
formula mjegulluese. Urojmë që tentativa të tilla të jenë
të pasuksesshme përpara qëndrimeve të forta të të
ngarkuarve të Kosovës për kontaktet me ndërkombëtarët.
26 dhjetor 2005
Abdi Baleta
MOS I NGATËRRONI GJËRAT, Z. LUAN RAMA!
Përgjigje ndaj artikullit të Luan Ramës botuar në gazetën
“Korrieri” të datës 15 nëntor 2005 me titull “Të shqetësuar
nga Moisiu, toleranca apo histori”. Replikë
Presidenti, Z. Rama, është personaliteti i bashkimit dhe jo
i ndarjes. Është një lapsus me qëllim apo pa qëllim, apo
ishte sugjerimi i një këshilltari dashakeq që me ato fraza
si temë e botuar në “Korrieri” solli shqetësime, që është
fillesa e një mosintolerance ndërmjet besimeve në Shqipëri.
Kjo temë e caktuar në Oksford nuk është model për t’u marrë
në përparësi. Është një temë tepër delikate të cilës duhej
t’i ishte kushtuar vëmendje tepër e madhe nga Presidenti
Moisiu. Dikur, baballarët tanë, njerëzit e thjeshtë i
respektonin bindjet fetare të besimtarëve të religjioneve.
Kurrë nuk diskutonin probleme të karakterit fetar.
Respektonin bindjet fetare të të dy krahëve. Ishin tepër të
kujdesshëm ndaj referimeve fyese të palës tjetër. Shkurt, i
shmangeshin politikave të tilla në çdo aspekt ndërfetar.
Këtu qëndronte thelbi i mirëkuptimit. Konferenca të tilla
të organizuara qoftë brenda apo jashtë janë tëe
papërshtatshme. ǒduan intelektualë si Pirro Misha apo
Fahri Balliu e të tjerë me referenca antiislame, apo
shkrimet antiislame të fletores “Shqipëria Etnike”, me
artikuj fyes ndaj islamit? ǒduhet në forumet e tilla
fetare e intelektuale që s’kanë fare lidhje, që s’njohin
besimet, religjionin, e janë ateistë si jeni ju Z. Rama? Ti
mund ta vlerësosh presidentin tonë të moshuar, por fjala e
tij në atë forum solli reagim të fortë të besimtarëve
muslimanë. Si i moshuar, s’duhej të binte pre dhe të bëhej
shkak i kësaj polemike.
Nuk është gjithçka bota e dijes së intelektualëve të
Oksfordit, qendra më e madhe e përqendruar e dijes kundër
islamit. Kjo protestë është bërë nga forumi i
intelektualëve muslimanë ku aderojnë personalitete të
shquara të kulturës shqiptare. I keni në mesin tuaj, ata
punojnë e krijojnë mes jush. Nëse kryetari i kryesisë
muslimane nuk ka reaguar, ka bërë keq.
Unë nuk e marr vesh apo ta shpjegoj konceptin “Islamizmi
europian i shqiptarëve”. Është një term që po përdoret
rëndom nga përfaqësues intelektualë ateistë me paragjykime
që gjuajnë tepër larg. Islamizmi është një fe universale që
kalon caqet e kombeve dhe të kontinenteve. Nuk ekzistojnë
islamizëm europian, afrikan, aziatik, apo amerikan, sepse
ritualet e islamit janë të njëjta kudo. Nuk e di pse duhet
të themi islamizëm europian. Duam apo s’duam ne ne jemi
europianë me veçoritë tona, me pozicionin gjeografik,
zakonet, gjuhën, ritualet tona pagane të krishtera e islame
që na dallojnë nga vendet e lindjes. Nuk e solli Europa e
krishterë islamizmin tek ne Z. Rama! Fytyra e islamit
shqiptar europian shihet me afetarizmin e shqiptarëve, me
shartimin e pesë shtyllave kryesore që e dallojnë
muslimanin e vërtetë. Për muslimanin shqiptar, tradita e
krishterë është përmendur me kohë qysh se e kemi përqafuar
islamin. Ky është portreti i muslimanit shqiptar Z. Rama!
Kjo traditë gjallon edhe sot.
Tek shqiptari musliman tradita e krishterë është perënduar
qysh se ne kemi përqafuar islamin. Ajo traditë shihet sot.
Nuk është e drejtë që ne muslimanëve të na impononi me
urdhëra qeveritarë adhurimin e një shenjtoreje katolike që
s’ka të bëjë fare me ritualet tona. Me dashje, qeveritarët
tanë sot përdorin mjete që janë në favor të një komvertimi
të këtyre islamëve shqiptarë në të krishterë. Rasti më i
qartë është në adhurimin e shenjtores Gonxhe Bojaxhiu, apo
Nënë Terezës. Emërtohen qendra universitare spitalore,
sheshe, aeroporti, ngrihen busti dhe bëhet një ditë pushimi
ku pa përjashtim të gjithë mendojnë për të. Vërtet që ajo
ishte një fetare e devotshme me etnitet shqiptar, por ishte
një shtetase e devotshme dhe misionare e Vatikanit.
Ti bën një gafë të madhe me shprehjen “Islamikët
shqiptarë” me një shprehje përbuzëse, a thua se këto janë
terroristë të thekur! I shikon me syrin e një ateisti të
thekshëm majtist që s’ke lidhje aspak me religjionet, qoftë
atë të krishterë, apo atë musliman. Si ish-ministër i
brendshëm i je përmbajtur urdhërave të CIA-s e shërbimeve
europiane në dëbimin e dhjetërave fondacioneve islame. Nga
90 e ca fondacione kanë mbetur vetëm 14, por edhe ata po
largohen nga mënyra se si po trajtohen. Ndërsa fondacionet
e krishtera janë favorizuar së tepërmi dhe janë mirëpritur.
Ky është një dallim thelbësor. Nuk mund të bëj be për
ndershmërinë e tyre, por dëbimi i tyre nuk vjen për shkak
të rrezikshmërisë së tyre, por për të lehtësuar punën e
palës tjetër.
Një gazetë aludonte për “islamikët shqiptarë” në Kosovë
apo në Tropojë. Ju e përgënjeshtruat. Por vetë thënia juaj
i koncepton ata si terroristë. Shihet qartë se keni një
lloj racizmi ndaj këtyre besimtarëve shqiptarë.
Ka perënduar ajo kohë kur ju dhe shokët tuaj e përdornit
Komunitetin Musliman sipas midesë tuaj. E pikërisht kur
erdhi reagimi i forumit Intelektual Musliman Shqiptar ndaj
fjalës së presidentit, ia vutë vulën se islamikët shqiptarë
janë terroristë, sepse janë edukuar në shkollat fetare të
lindjes, në universitetet fetare më të dëgjuara të botës
islame. Sot nuk kemi klerikët e një kohe që e shpjegonin
përmendësh Librin e Shenjtë. Frika qëndron se kjo armatë e
re, e formuar me një filozofi islame të kulluar ju nuk e
dëshironi, se sipas jush bëhet e rrezikshme për islamin
europian shqiptar. E dëshironi të jetë i paarsimuar, me
boshllëqe në shartimin e pësë shtyllave të besimit islam.
Ka perënduar ajo kohë Z. Rama! Mos filozofoni me
qytetërime. Çdo popull ka qytetërimin e tij. Është europa
ajo që i imponon të tjerëve qytetërimin e saj, me një
ofensivë që përngjan me kryqëzatave të mesjetës, gjë që
popujt e botës e në veçanti të lindjes islame nuk e duan.
Ende ke mbeturinatë vazhdimit të luftës kundër bindjeve
fetare.
Z. Rama, lëreni Francën në piedestalin e saj si demokraci.
U pa qartë racizmi që shpërtheu pas miratimit të
kushtetutës europiane. Ai shpërthim spontan i racizmit
popullor ndaj një vendi aleat, ndaj Turqisë muslimane.
Reagimi i muslimanëve francezë është kundërshtimi ndaj atij
racizmi të kulluar ndaj emigrantëve, është kundërshtimi
ndaj trajtimit jonjerëzor në sferën politike, ekonomike dhe
arsimit, ndaj getove të krijuara si në kohën e fashizmit,
ndaj një jete të mbyllur, ndaj papunësisë e ndaj
religjionit të tyre.
Kur shteti të trajton si të njerkës, kur dikujt ia mohon
të drejtën e pronës, të drejtën e ndërtimit të xhamisë në
Namazgja, në pronën e vakëfit, ku hyjnë edhe ndërtesa e
parlamentit,e njëkohësisht i përulesh me servilizëm
autoritetit të shtetit të Vatikanit dhe patriarkëve të
ortodoksisë janullatiste greke, durimi do të ketë një fund
dhe zemërimi do të jetë i vrullshëm. Kjo nuk ka lidhje me
terrorizmin, por me një të drejtë që takon dhe shteti nuk
duhet ta bëjë veshin të shurdhër!
Një herë e një kohë nën dyert e shtëpive muslimane u
hodhën trakte që bënin fjalë për një konvertim në të
krishterë, se sipas tyre ishte përmbysur raporti numerik
fetar në favor të të krishterëve. Ishte kjo një sfidë që iu
bë besimtarëve muslimanë në Shkodër e gjetkë. Përmendja nga
presidenti, pohimi statistikor se duhen marrë me rezervë...
natyrisht që do të sillte një reagim të beftë. ǒi duhej
presidentit të prekte një problem që dihej se do të sillte
reagime? Kjo ka një domethënie të madhe, sepse ua bën me
dije qarqeve antiislame të Oksfordit se ka ndryshuar
raporti numerik në mes të krishterëve dhe muslimanëve
shqiptarë.
Muslimanët u treguan tolerantë dhe toleranca do të
vazhdojë edhe sikur të ndryshojë raporti 30% me 70% në
favor të kahut të krishterë. Nëse të ha meraku për të parë
se sa është përqindja e dallimeve në mes të religjioneve,
bëjeni! S’ua ndalon kush. Islami e ka këtë veçori. Nuk
dërgon misionarë për të blerë shtëpi në mes të lagjeve me
shumicë muslimane. Ato gjëra nuk bëhen pa qëllim. Gjithkush
beson sipas bindjes vetjake. Toleranca nuk vjen nga
thellësia e shekujve, por nga shekulli XV dhe jo më larg.
Në daç pranoje, në daç jo. Ky shtet që kemi dhe që gëzojmë
lindi në saj të forcave madhore të pjesës muslimane, në të
kundërt do të ishte bërë pre e grabitjeve të forcave të
shteteve shovniste. Vare vath në vesh këtë se 1.
“islamistët shqiptarë” janë nacionalistë më të thekshëm se
të konvertuarit në religjionin internacionalist proletar me
profetët tuaj Marks, Engels, Lenin, Stalin dhe diktatorin
tonë Enver Hoxha. Ne nuk këmbëngulim dhe nuk e kemi
monopolizuar tolerancën që sipas teje ka ekzistuar edhe
para shekullit XV. Domosdo që do të ekzistonte toleranca
mes besimit të krishterë. Ndryshon kur ka besime të
kundërta. Në mes të krishterëve u fut besimi islam që në
Europë shihej me përbuzje dhe që shkaktoi kryqëzata në
vendet e lindjes.
Pse ta quani religjionin e krishterë fe burimore? Burimi
është i njëjtë për të dyja religjionet. Ne i njohim
profetët që nga Ademi e deri tek Isai, kemi profetin
Muhamet të cilin religjioni i krishterë nuk e njeh. Burimi
është i njëjtë. Megjithatë, kush mund të na sigurojë se
religjioni i krishterë u fut në mënyrë paqësore në trevat
ilire? Thuhet se ishin paganë, se kishim perënditë tona, që
edhe sot ekzistojnë në formë rudimentare nëpërmjet
bestutnive. Lexo këngët e kreshnikëve se aty ka shumë për
të mësuar. Por termi “burimor” ka një qëllim të caktuar.
Jemi të ndërgjegjshëm se të parët tanë ishin paganë, të
krishterë dhe më vonë të besimit islam. Nuk kemi faj se të
parët tanë përqafuan islamin. Ishin vetë të krishterët që u
konvertuan. Pra, fjala burimor është ndjellakeqe. Turqit
erdhën në Ballkan dhe pushtuan jo vetëm trevat shqiptare,
por edhe hungarezët, serbët, rumunët, bullgarët, grekët.
Unë jam kundër tezës tënde se konvertimi në islam u bë me
forcë. Jo zotëri! Nëse do të ishte përdorur forca, pse këto
mori popujsh nuk e ndryshuan religjionin, por vetëm
shqiptarët? Mos është shkaku i thënies së mësipërme të
kundërshtisë së etnosit shqiptar ndaj tjetërsimit të etnisë
ashtu siç e pësoi etnia ilire e veriut në tjetërsimin e saj
në sllavë?
Jo me fyerje Z. Rama!Ta quash Forumin e Intelektualëve
Muslimanë jonjohës të historisë kombëtare është një fyerje
që nuk kapërdihet. Me këta anëtarë të Forumit të
Intelektualëve Muslimanë je një kalama i njomë që pret të
mësosh nga këta intelektualë. Anëtarët e Forumit janë
njerëz të nderuar, mjekë, mësues, inxhinierë, nëpunës me
profesione të ndryshme, njerëz të zakonshëm dhe domosdo,
dhe klerikë muslimanë, ata e njohin mirë historinë. E
njohin si u tjetërsua Kisha e Shën Stefanit në kishë
sllave. Ajo u tjetërsua, sepse popullata e krishterë e
qytetit u largua drejt brigjeve pulieze dhe të Venedikut.
Nuk ishte më funksionale, banorët autoktonë të islamizuar e
kthyen atë në faltore islame, sepse funksioni i saj fetar
ortodoks-sllav dhe venedikas kishte përfunduar. Ju do të
thonit se ishte në funksion të forcave turke?! Jo, Z. Rama,
ishte e krishterë e islamizuar për banorët që banonin në
kështjellë. E njëjta gjë ndodhi me Xhaminë Selimije në
Lezhë. Aleks Buda, armik i betuar i islamizmit urdhëroi
shembjen e minares së Xhamisë Selimije që nga arkitektura
nuk kishte shoqe në Ballkan. Familja e nderuar Lezha ende
posedon tapinë pronësore mbi këtë objekt kulti. Dua të
sqaroj se Xhamia Selimije nuk ishte vendi i varrimit të
heroit tonë kombëtar Skënderbeut. Nuk ekziston asnjë gjurmë
e varrit të Skënderbeut. Asnjë mbishkrim ku të jepen të
dhëna për vendndodhjen e tij. Vetëm gjurmë varrësh pagane,
të krishterë dhe muslimanë. Duhet kërkuar gjetkë. Shkaku i
vdekjes së Skënderbeut është ende hipotetik. Nuk dihet se
ku vdiq. Doktor Plasai jep gjashtë variante të shkakut të
vdekjes që kundërshtojnë njëri-tjetrin. E sheh se islamikët
shqiptarë e njihkan historinë e Shqipërisë? Krasniqi ka
thënë një të vërtetë, por ka harruar të thotë se Manastiri
i Deçanit është ndërtuar në një shtresë kulti pagan, siç
ishte ndërtuar dhe Xhamija Selimije dhe të tjera.
Këto faltore u kanë shërbyer besimeve pagane, të krishtera
dhe muslimane në shekuj të ndryshëm, prandaj Myftinia e
Shkodrës proteston për tjetërsimin e Xhamisë së Fatihut,
pasi ligjërisht është nën pronësi të saj. Le t’i lëmë këto
monumente kulture në qetësinë e tyre shekullore. Pse e
kundërshtojmë thënien e gabuar të presidentit, ju
djallëzisht shpreheni se ata, “islamistët shqiptarë” nuk
përfaqësojnë muslimanët shqiptarë. Po na thuaj Z. Rama,
kush janë muslimanët e vërtetë? Mos ata muslimanë të
shartuar që s’kanë të bëjnë fare me islamin, që nuk falen
në xhami, që bëjnë orgji me pije alkoolike, që merren me
prostitucion, që nuk agjërojnë, që tallen me udhëheqësit
fetarë, që nuk japin zeqatin?! Mos vallë këta janë
muslimanët e shartuar europianë?! Klerikët nuk janë
terroristë. Ata ndjekin me rigorozitet mësimet e islamit,
nuk janë fanatikë, as reformatorë, sepse askush nuk ka të
drejtë të shartojë librin e shenjtë, Kuranin. Ata nuk bëhen
pengesë për progresin shoqëror dhe kombëtar të dijes dhe
të shkencës. E di ti Z. Rama se fjala e parë Kuranore është
“mëso”? Fanatizmi nuk ka lidhje me fenë, por janë mbeturina
dhe bestytni të një të kaluare të largët shekullore pagane.
Besimet nuk përhapim amoralitet, kriminalitet, por
trajtojnë virtytet morale kombëtare më të mira, që na bëjnë
të dallohemi ngatë tjerët. Kjo është pjesa e islamit
europian, Z. Rama.
E drejtë është thënia juaj: “Ajo që ka përcaktuar
identitetin e tyre ka qenë shqiptaria dhe jo feja...”. por
shumë klerikë të krishterë nuk i përshtaten kësaj fjalie.
Përpara vinin fenë, pastaj atdheun. Pikërisht kjo sentencë,
“për fe dhe atdhe” bëhet dominante me heroin tonë kombëtar
Skënderbeun, si mbrojtës i krishtërimit. Madje të lexosh
faqet e para të “Historisë së Skënderbeut” të Marin
Barletit, është një pasazh tepër i frikshëm që tejkalon
përfytyrime njerëzore të një genocidi të shfrenuar ndaj
kolonëve muslimanë shqiptarë që ishin konvertuar në
muslimanë që ia kalon edhe Natës së Shën Bartolemeut apo
Rikonkuistës spanjolle. Nuk e di se çfarë lajthitjeje ka
patur Marin Barleti ndaj bashkëkombësve të tij në atë
përshkrim të kobshëm?! Nuk e di nëse do të përmbysej
raporti mes besimeve apo se në çfarë inferioriteti do të
gjendeshin muslimanët shqiptarë. A thua do të ishin bërë
pre e falangave të një kryqëzate “të denjë” si ajo kundër
boshnjakëve, kosovarëve, çamëve? Është tepër neveritës si
pasazh. Nuk do të thoja se Skënderbeu nuk ishte i tillë, në
morinë e luftëtarëve të tij kishte bashkëkombas shqiptarë
muslimanë që i nderonte. Janë individë që duan të prishin
atë harmoni fetare dhe atë tolerancë të tepruar të
besimtarëve muslimanë që i nderojnë dhe respektojnë
bashkëkombasit e tyre, sepse e dinë që jemi të një geni dhe
të një gjaku. Është e pafalshme Z. Rama të gjykojmë si
“turq” si pjellë e haremeve turke, që heronj si Oso Kuka
t’i quajnë si pjellë binladeniste, kur emërtohet si
kriminel, se Samiu dhe Naimi janë homoseksualë, e shumë e
shumë faqe të botuara tek fletorja “Shqipëria Etnike”.
Lexojeni që nga numri i parë e deri në numrin 50 që të
bindesh për thëniet e mia.
Protesta e Forumit dhe intelektualëve shqiptarë nuk është
provokacion, por një shqetësim i ligjshëm se prapa krahëve
po zhvillohet një luftë e heshtur kundër islamit shqiptar.
Drejt e mbyll ti artikullin tënd. Komuniteti musliman nuk
ka ndikim, sepse disa anëtarë të tij janë bërë pjesë e
lojës tuaj në ish-qeverinë tuaj, në aferat e dyshimta për
pronat, servilë ndaj zyrtarëve shtetërorë dhe nuk kërkojnë
me forcë të drejtat e tyre. Komuniteti musliman shqiptar
duhet të mësojë nga myftinia e Shkodrës me deklaratat e
bëra nga zëdhënësi Imam Halluni. Nëse presidenti bëri një
lapsus, do ta quaja unë, me artikullin tuaj ju u rreshtuat
në falangat kundërshtare ndaj islamit shqiptar.
Shkodër, 22 nëntor 2005 Nuh Topçia
ARQIPESHKËVIT METROPOLIT I SHKODRËS DHE I PULTIT
Zotëri M a s s a
f r a
I nderuar zotëri, përpara se të filloj këtë letër,
drejtuar zotërisë suaj, I lutem Zotit tonë të vetëm , të ma
konsiderojë këtë komunikim me ju si një përpjekje modeste ,
për t’i vendosur gjërat në vendin e vet, shpresoj të fitoj
mëshirën e Tij , aq të nevojshme për mua.
Duke qenë edhe unë një gazetar aq më tepër botues i
gazetës “Drita e Dijes”, botim i klubit kulturor “Drita”,
më erdhi keq që nuk pata mundësi të merrja pjesë në
konferencën tuaj të shtypit që zotëria e juaj ka realizuar
më 13 Dhjetor 2005 në orën 11-të. Kjo jo për neglizhencën
time por thjeshtë për mungesë të informacionit. Problemi
për të cilën ju e patët si temë në këtë konferencë
shtypi,ishte restaurimi i kishës që është ndërtuar gjatë
pushtimit të venetikasve të kalasë së Shkodrës , është ai
problem për të cilin kam shkruar një shkrim në gazetën
“Rimëkëmbja”në shtator të këtij viti. E lexova, i nderuar
zotëri përgjigjen tuaj të kujdesshme në atë konferencë
shtypi, pjesërisht qëndroj në anën tuaj, por që të jem
plotësisht me ju më duhet të analizojë rreth shtatë pikave
të konferencës tuaj e publikuar me firmën tuaj në formën e
një deklarate në lidhje me restaurimin e kishës së vjetër
në kalanë historike , të qytetit tonë.
Titulli I deklaratës suaj është : “Konferencë shtypi për
çështjen e kishës xhami tek kalaja e Shkodrës, më 13
Dhjetor 2005, ora 11”
Që në këtë titull të deklaratës suaj, të vendosur me vonesë
edhe në kokat e projekteve për këtë restaurim, u modifikua
me shpejtësi pasi Ministria e Kulturës apo edhe vetë
projektuesit parashikuan një kundërshti të mundshme
qytetare. Po ju i nderuar zotëri si mundët të jeni në një
mendje me ta , kur dihet mirë se një fjalformim i tillë
është pa ndonjë kuptim gjuhësor e aq më tepër fetar?
Xhamitë apo kishat janë shtëpi nga ku adhurohet Zoti por me
karakteristika të tjera e diametralisht të kundërta dhe të
papranueshme konceptualisht për njëra tjetrën. Si mund të
restaurohet një objekt nga ana arkitektonike e të quhet më
në fund; kishëxhami? Konkretisht; si mund të restaurohet
minarja ekzistuese e xhamisë duke vendosur në të edhe
këmbanat e kishës? Myslimanët e të krishterët në konceptet
fetare janë të afërt, por kurrsesi të njëjtë! Këmbanët e
kishës dhe fjalët e muezinit në minaret janë në koncept të
papajtueshëm! Rrjedhimisht i nderuar Massafra, emërtesa
kishxhami është e pa dëgjuar edhe në kuptimin e
fjalformimit në gjuhën shqipe.
2.Po citoj:“ Me që thashethemet janë bërë të shumta dhe
kanë paraqitur mendime, koncepte dhe qëllime që shpesh
ishin të gabuara dhe jo të vërteta”. Ju i nderuar zotëri,
nuk mundët të nënvizonit ndonjë nga “thashethemet e
shumta” dhe për pasojë mund t’ju them se problemi i kalasë
së Shkodrës, ashtu siç e dini edhe ju, ishte dhe është një
e vërtetë e pa tjetërsueshme që duke prezantuar edhe
donatoret e huaj, natyrisht që nuk lejonte asnjë shteg për
dyshim e jo më për një thashethemnaj mashtruese. Por ju
këmbëngulni në deklaratën tuaj interesante se objekti në
fjalë është historikisht kisha e shën Shtjefnit dhe
asnjëherë ju nuk morët mundimin,sa për për të qenë korrekt
me historinë, se ai objekt pasi mbeti i vetmuar nga eksodi
biblik i katolikëve në Itali, kur Perandoria Osmane mori në
dorëzim Shkodrën, kishën e kthyen në xhami për qytetarët
myslimanë të 250 familjeve që jetonin në kala.( Hamdi
Bushati, “Shkodra dhe Motet vol I parë). Ju ndoshta nuk
mund ta dini por paraardhësit tuaj në kohen e pushtimit
fashist, kanë kërkuar që ta “rindërtonin” kishën tuaj si
një “objek muzeal”,”jo për gjë tjetër!”. Kjo këmbëngulje e
dyfishtë nëpër historinë e Shqipërisë, na bën t’i shikojmë
gjërat me objektivitet e me realizmin e kohës ku jetojmë.
Ja çfarë shkruan historiani shkodran Hamdi Bushati, në
veprën e tij të suksesshme “Shkodra dhe Motet” : “Vetëm një
xhami ajo e sulltan Mehmetit, e mbuluar me tjegulla dhe e
ndërtuar sipas modelit të vjetër, Kleri Katolik tue
pretendue se ajo ka qenë Kisha e shën Shtjefnit dhe e shën
Kollit, në kohën e pushtimit fashist, tue dasht me përfitue
nga koniukturat, planifikoi rindërtimin e saj që kështu me
kohë kështjella “Rozafa” të kthehej në një institucion
kulti e aktivitetesh fetare tue ja tjetërsue vlerat
historike të përgjithshme” Kështu i nderuar Massafra,
oreksi i tepëruar padyshim që të çon në një obezitet të pa
dëshiruar! Ne shqiptarët e paraardhsit tanë të lavdishëm i
bëmë ballë me “dërras të kraharorit” të gjitha llojeve të
pushtimeve sepse ishin një lloj për ne, qofshin venecianët
apo edhe fashistët italianë në luftën e dytë botërore.
3. “Jam çuditur – thoni ju –se si është ngritur ky problem
dhe për të gjitha jehonat që ka patur edhe në media”Më tej:
“Unë kam qenë në dijeni vetëm se shteti ishte angazhuar
vetëm për ta restauruar kalanë e Shkodrës”Ju i nderuar
zotëri mos u çuditni me psikologjinë e shkodranëve se ata
janë qytetarë të lashtë dhe vlerat qytetare janë simbolika
e tyre . Shteti Shqiptar nuk ka qenë asnjëherë i interesuar
të restaurojë kishë apo xhami në kala, janë donator të
huaj ata që me shkrepse në dorë presin që ashtu si në ’97
–tën të ngrohin duar me zjarrin që mund të ndezin me
shkrepset e tyre.
5.”Përveç kësaj askush nuk është ankuar kurrë për
kremtimin e meshës në kala ditën e shën Shtjefnit”. Kini
bërë apo jo meshë në kala, kini montuar apo jo nëpër kodrat
e rrethit të Shkodrës kryqe gjigant metalik, ajo është puna
e juaj, por ju përfitoni, me keqardhje mund ta them, nga
shpirti tolerant I myslimanëve shkodranë derisa me këtë
thënie mund të kuptojmë mendimin tuaj për kishën në kala
dhe pronësinë tuaj mbi të
6. “Më vjen shumë keq me një çështje e cila ka të bëjë
me një monument kulture e cila që në shekujt e kaluar ka
zhvilluar funksionin e kishës që u shndërrua në xhami gjatë
pushtimit ottoman dhe që mund të krijojë keqkuptime.”Unë do
të dëshiroja sinqerisht që keqardhja e juaj të ishte më e
vogël për një kishë të ndërtuar nga pushtuesit paraosmanë,
e cila kishë në pesë shekujtë e fundit, që ju jo
rastësisht harruat t’i përmendni, ju shërbeu si xhami
qytetarëve shkodranë që nuk e braktisën asnjë herë vendin
e tyre të dashur.
7. Në se shteti vendos për restaurim, unë mendoj se
objekti duhet të mbetet si monument hitorik e kulturor
duke ruajtur strukturat e tanishme ku dallohen qartë qoftë
mbresat gjurmët e kishës, qoftë mbresat gjurmë të xhamisë.”
Gjatë sundimit të Perandorisë Osmane, kisha e vjetër e
pushtuesve venetikas që humbën luftën, u kthye në xhami për
t’u shërbyer qytetarëve. Kalaja dhe rrethinat e saj janë
tërësisht banorë myslimanë. Cili është kuptimi I kishës në
një teritor të tillë? Përse dëshironi të zhbëni 500 vjetët
e fundit të historisë të cilat janë më afër me ditët tona
? Qeveria e Ismail Qemalit më 1912 nxorri një ligj I cili
detyronte që objektet kulturore e artistike por edhe ato
fetare të ruajnë pozicionin që i gjeti pavarësia. Ne nuk
mund të jemi dakort të restaurojmë një kishë apo edhe një
xhami që e ka kryer fuksionin e saj në mardhënie me kohën.
Kalaja e Shkodrës është krenaria e shkodranëve, pavarësisht
nga pozicioni fetar i tyre. Le t’i lëmë shkodranët në këtë
vend prehje tashmë ta vizitojnë herë pas here pa influenca
të tjera përveç injektimit të qëndresës e trimërisë
shkodrane të cilat janë të “incizuara” në cilindo gurë të
ksaj fortese historike. Le të mos parcelizojmë kalanë sipas
ndikimeve fetare . Kalaja e Shkodrës nuk mund të
shndërrohet as si një Jeruzalem, as si një Palestinë e as
si një Belfas! JO kishës sot, jo xhamisë nesër, jo kishës
ortodokse pasnesër.
Ashtu siç theksuat edhe ju, i nderuar Massafra, nuk
duhet të lejojmë të gjithë së bashku që padrejtësisht një
mizë të tjetërsohet në buall …
Shkodër, më 20 12.2005
B u j a r S h e h u
Botues I gazetës “Drita e
Dijes”
--- GQKokalari <at> aol.com ërote:
SI ËSHTË BISEDUAR PËR ÇËSHTJEN ÇAME NË ATHINË?
Shqiptaro-amerikani Geri Kokalari, i mirënjohur për
interesimin që tregon ndaj zhvillimeve të marrëdhëniet
shqiptaro-greke i ka drejtuar kryeministrit të Shqipërisë
një letër me këtë përmbajtje:
“Shkëlqesi,
Në botimin e sotëm të gazetës “Kathimerini” ishte një
njoftim se gjatë kthimit nga udhëtimi juaj në Irak jeni
ndalur në Athinë për bisedime me kryeministrin e Greqisë,
Kostas Karamanlis. Në këtë njoftim thuhet: “Burimet vënë në
dukje se Berisha kërkoi të falur për një protestë nga
shqiptarët çamë muajin e kaluar, që çoi në ndërprerjen e
vizitës së Presidentit Papulias në Shqipëri”.
Nëse ky informacion është fakt, ai përfaqëson një hedhje
poshtë nga ana juaj i kërkesave të çamëve lidhur me krimet
kundër njerëzimit të kryera kundër tyre nga grekët, dhe
duhet marrë nga shqiptarët në të gjithë botën si një akt
tradhtie të lartë.
Ky njoftim kërkon që ju të bëni menjëherë një deklaratë
publike për të pranuar ose përgënjeshtruar pretendimin se
ju i keni kërkuar falje Karamalisit për protestën e çamve
që ishte plotësisht e drejtë dhe e ligjshme. Deklarata juaj
duhet të përmbajë nëse i është bërë ndonjë kërkesë dhe
çfarë kërkese i është bërë Kryemnistrit Karamalis për të
ndrequr shkeljet e të drejtave të njeriut që shqiptarët
etnikë në Greqi i pësojnë ditë për ditë.
Nëse ju nuk i jepni një përgjigje shqiptarëve, heshtja juaj
do të shërbejë si një vërtetim i veprimit të tradhtisë.
Falemnderit,
I Juaji sinqerisht
Geri Kokalari”
23 dhjetor 2005
Letrën e tij për mjetet informimit zotëri Kokalari e ka
shoqëruar me njoftimin e gazetës “Kathimerini në të cilin
thuhet:
“Vizita e Berishës.
Karamalis bëri bisedime të paparashikuara më homologun
shqiptar në Athinë. Kosta Karamalis pati një takim për
gjysmë ore me homologun e tij shqiptar Sali Berisha dje.
Berisha ishte duke u kthyer nga Iraku dhe kërkoi një takim
me Karamanlisin gjatë një ndalese të shkurtër në Athinë.
Nuk u dhanë zyrtarisht hollësi se çfarë u diskutua gjatë
takimit, por burimet vënë në dukje se Berisha kërkoi falje
për një protestë nga shqiptarët çamë muajin e kaluar, që
çoi në ndërprerjen e vizitës së Presidentit Papulias në
Shqipëri”.
Është në stilin provokues të politikës e të propagandës
greke që vazhdimisht të keqpërdorin edhe ngjarje të rastit
si kjo për të prishur atmosferën e marrëdhënieve midis
Greqisë e Shqipërisë. Gazeta greke, megjithëse nuk di se
çfarë është biseduar në takim, e paska marrë vesh vetëm një
gjë; që kryeministri i Shqipërisë ka kërkuar falje për një
protestë të bërë në Shqipëri, kur Presidenti grek ndërpreu
me arrogancë e pa diplomaci një vizitë që nisi të bënte.
Kjo tregon se politikanët e propagandistët grekë e kanë
ende mizën nën kësulë për atë gafë të rëndë që bëri
presidenti i tyre.
Edhe në Shqipëri diçka dimë se çfarë kanë biseduar Berisha
e Karamanlisi në takimin gjysmë ore. Berisha ka thënë se
kjo vizitë nuk e ezauron vizitën zyrtare që ai ka për të
bërë në Athinë. Këtë do ta tregojë koha. Berisha ka
përmendur se është biseduar për çëshjtjen çame që ajo të
zgjidhet në frymën e Traktatit të Miqësisë Shqipëri-Greqi.
Kjo deklaratë e kryeministrit ka entuziazmuar shumë
Shoqatën Çamëria, ndonëse kjo shoqatë dhe çamët duhej ta
kishin marrë vesh tashmë se ky Traktat e fut çështjen çame
në labirinthe edhe më të ngatërruara.
Kokalari ka të drejtë që kërkon një sqarim nga kryeministri
Berisha ose zëdhënësit e tij, sepse mënyra si ka shkruar
“Kathimerini” është shumë provokuese ndaj politikës
shqiptare. Është në praktikën e zëdhënësit të kryeministrit
Berisha që të reagojë publikisht për sqarim kur
shtrembërohen fjalët që ka thënë ai në takime diplomatike,
sikurse ndodhi me përgënjeshtrimin e një lajmi të Agjencisë
Iraniane pas një takimi në Tiranë me ambasadorin e Iranit.
Mënyra si ka shkruar “Kathimerini” përbën një rast shumë më
problematik për politikën e Shqipërisë, çka e bën më të
nevojshme sqarimin zyrtar nga kryeministria.
Shterpësi klerikale apo kler nën diktat?
Shoqërija shqiptare asht mbërthye ne nji krizë të thellë,
te gjithanëshme e pa ndonji shpresë dalje ne të ardhmen e
afërt. Mjafton me i hedhë nji sy e me i kushtue pak
vemendje medias shqiptare e kjo bahet krejtësisht e
dallueshme për çdo njeri te zakonte a mediokër. Kriza
shfaqet dallueshëm në kronikat e zeza, të cilat zajnë nji
vend të dukshëm ne pothuaj krejt shtypin tonë, e ma gjanë.
Shfaqjet në televizion, apo si i thërrasin sot “shoë”, janë
formë tjetër përmes së cilës njifesh me krizen. Lajmet
ditore nepër gazeta dhe emetimet televizive po ashtu. Kriza
e jonë asht vertikalisht e horizontalisht e pranishme, e
prekshme, e hidhur sa vetë kuptimi i fjalës. Ajo asht jo
veç e tillë por tepër ma shum se kaq. Ajo korrupton, vret,
të ban të vetvritesh, vjedh e vidhesh, demoralizon e deri
tradhëton apo tradhëtohesh. Po, po. Tradhëton, e këtë e
kryen në masen ekstreme. Ndaj atdheut.
Krizat e ndryshme edhe kur kalojnë në krizë të përgjithshme
apo pothuaj të tilla, nuk janë krijesa shqiptare apo ma mir
me thanë vetëm shqiptare. Ato, dihet se kanë ngjarë ma parë
edhe tjetërkund, por ne na intereson ma tepër kjo e jona.
Kjo na vret. Krejt elementat e saj janë n’harmoni me
njëri-tjetrin, të ndërlidhur e të ndërvarur.
Prandaj edhe quhet krizë e përgjithshme.
Janë shumë “analistë” e “sociologë” që merren përditë me
te, në organet e medias. Ata e vërtisin dhe e bitisin
çështjen pa analizue ndonjiherë shkaqet themelore që kanë
krijue këtë krizë e për rrjedhojë nuk mbërrijnë të ofrojnë
zgjidhje apo të pakten lehtësimin e sajë. Në të kundërt.
Ata janë pjesë e krizës, ose së paku ushqyes të saj.
Sigurisht që ka edhe të tjerë, që e dijnë se si qëndron
puna e ata duhen lavderue për këmbënguljen e tyre, sidomos
në mbrojtjen e çështjes kombëtare shqiptare. Ban dallim
gazeta “Rimëkëmbja” me analistët e saj profesionistë e
nacionalistë. Zotnijtë:A. Baleta, H.Feraj, E.Ymeri,
O.Jazexhi, B.Xhafa, Q.Velija, B.Shehu, D.Mila e të tjerë,
janë kthyer në udhërrëfyes përsa i përket çështjes sonë
kombëtare. Këta janë vetëm disa. Po kështu A. Kola e N.
Kolgjini tek gazeta “ Atdheu”. Analizat ekonomike me teh
nacinalist të Gj. Buxhukut në “Shekulli”, janë nga ma të
arrirat e të lavdërueshmet.
Po aspekti shpirtëror i krizës sa e si qëndron? Me datën 20
Djetor, 2005 në gazetën “Shekulli” ishte botuar një shkrim
i zotnisë Mark Marku, me titull: Shkombëtarizimi i klerit
katolik.
I trajtuar jo vetëm në rrafshin e problematikës katolike,
shkrimi i zotni Markut përban një premisë pozitive. Ai
shkrim tërheq vemendje e “provokon” debat. Marrur me
pozitivitet e me seriozitet ky debat duhet të hapet sa ma
parë, e nga këtu të marrin rrugë zgjidhja e krizës. Ma së
pari kriza asht shpitrërore. Ndaj shkrimi i zotni Markut
rreh nji problem themelor. Ai analizon se si asht gjendja
reale në kryesinë e kishes katolike shqiptare, e mjerisht
arrin në përfundimin deshpërues:
“Edhe sot ashtu si 15 vjet më parë kleri vendës është në
minorancë, i papërfillur, dhe mbi të gjitha i ndrydhur në
një politikë të brendshme të Vatikanit që nuk të jep
shpresë për një përmirësim të pozicionit të tij në vend”.
Po të trajtohej problemi vetëm në rrafshin fetar,
përkatësisht katolik, sigurisht që ky shkrim nuk do të
tërhiqte vemendjen e shumkujt. Por jo. Z. Marku me
delikatesë e rrëshqanë trajtimin sa në aspektin fetar aq
edhe kombëtar, ose ma mirë me thanë e trajton problemin mbi
binomin Atdhe-fe. Sigurisht që shkrimi i tij nuk ka për të
kalue pa kritika. Fanatikët katolikocentristë do i bëjnë
karshillëk. Po kështu nuk besoj se vetë Vatikani shquhet
për tolerancë, sidomos kur kritikat i bahen publike.
Sidoqoftë z. Marku nuk asht i pari në këtë lamije. Ma
heret, kemi pasë rastin klasik të një kleriku ortodoks nga
Elbasani, që me kurajo unikale përsa i përket klerit
ortodoks të Shqipërise, ka kritikue hapur e përballë të
ashtuquajturen Kishë Autoqefale e Shqipërisë nën uzurpimin
kolonial të Janullatosit. Ka edhe raste të tjera. Shpesh
klerikë e besimtarë muslimanë kanë reaguar qortueshëm
karshi kryesisë së Komunitetit Musliman të Shqipërisë.
Jazexhi, jo rrallë e shpotit ketë të fundit.
Bash në këtë aspekt merr vlerë shkrimi i z. Markut.
Përndryshe e sa ma sipër, shtrohet pyetja: Ku janë klerikët
shqiptarë? Pse heshtet nga ata? Historija e jonë ka shum
prova që klerikët jo vetëm janë angazhue në çështjet fetare
të bashkësive të cilave iu përkasin, por edhe kan dalë në
ballë të punëve kur ka qenë në pyetje çështja kombëtare
shqiptare. Jo vetëm në lamen e kulturës por edhe me pushkë
në dorë, ata i kan lanë nder e lavdi vehtes e kombit. Shum
prej tyre lartësohen në altarin e deshmorëve të atdheut, e
disa janë lanë në harresë. Shembulli ma i mire asht ai i At
Lek Lulit. Ky prift nacionalist, që me armë në dorë luftoi
pushtuesit italianë në rradhët e Legalitetit e ma vonë
gjeti vdekjen para skuadrave komuniste të pushkatimit
përban nji rast tejet original.
Për çudi jo vetëm Vatikani, por edhe kisha katolike
shqiptare ka heshtë rreth tij.
Ndoshta shpjegimin na e jep z. Marku në shkrimin e tij:
Shkombëtarizimi i klerit katolik.
Për shkak të etikes dhe mungesës së dëshires, nuk kam në
mendje me u marrë me çeshtje kishtare katolike e as
ortodokse. Për ma tepër, jam i besimit musliman. Por kah
ana tjetër, nuk duhet heshtë kur kleri i besimeve të
ndryshme në vendin tonë ngadalë po rrëshqet në pasivitet a
ma keq. Si në çdo za tjetër të jetës tonë, ashtu edhe në
jetën klerikale ka dukshëm influenca a ma mir me thanë
diktat të huaj. Ky fakt sa poshtërues për shqiptarët asht
edhe damprurës.
Çështja e tolerancës fetare ne Shqipëri asht kthye në
preferencë për demagogji tek politikanët shqiptarë por mbas
sajë mshifen paracaktime a parapëlqime preferenciale ne
favor të nji bashkësie fetare, sigurisht në kurriz të një
tjetreje.Rasti i fjalës së mbajtur në Londër nga presidenti
i republikës së Shqipërise si ma banali.
Se sa e fortë asht dora e huaj në klerin e Shqipërisë, e
sidomos të atij të krishterë ne veçanti, flet qartë numri
jopropocional i veprave të kultit të ndërtuara në Shqipëri
nga viti 1991 e këtej. Po ashtu numri i shoqatave të
krishtera në shqipëri asht rreth 570, kundrejt vetëm 18
muslimane.
Askush nuk mundet me pohue se besimtarët e krishterë i kanë
ndërtuar me vetëm kontributin e tyre. Po të ishte kështu,
raporti në mes faltore-shoqatave sigurisht që do ishte i
përafërt me proporcionalin që keta bashkesi fetare zënë ne
shoqërine mbarëshqiptare. Ngado ta vërtisim, aritmetika nuk
punon.
Provë për këtë janë komunitetet shqiptare në botë. Bjen
fjala: Në SH.B.A. numri i faltoreve apo shoqatave të
bashkesive fetare shqiptare, asht në pothuej raport të
drejtë me përqindjen që zënë këta bashkesi në numrin e
përgjithshem të mërgatës.
Kjo jo se shteti amerikan favorizon komunitetin musliman
apo defavorizon ndonji komunitet tjetër (as të marrët nuk
do e besonin nji pohim të tillë), por thjesht gjithçka asht
në doren e vetë besimtarëve. Në çdo aktivitet për cështjen
kombëtare klerikët nuk mungojnë, kurse në Shqipëri
pjesmarrja e tyre asht vetëm sporadike.
Klerikët e huaj, sigurisht kan ushtruar në masë të madhe
krejt influencën e tyre a ma mirë me thanë paratë, në
drejtim të mpirjes dhe inaktivizimit të klerit rreth
çështjes sonë kombëtare. Por ata kah ana tjetër, nuk mund
ti shërbejnë as edhe fetarisht komuniteteve përkatese.
Z. Marku në shkrimin e tij të datës 20/12/2005 me titul:
Shkombëtarizimi i klerit katolik, jo vetëm e cekë këtë
problem. Ai i godet dhe i sarkazmon priftërijtë e huaj në
Shqipëri kur shkruan:
- “Shqiptarët të mesuar me figurën legjendare të klerikut,
e kanë të vështirë të mësohen me klerikët e çuditshëm të
ardhur nga matanë detit”.
Ndonëse nuk e përcakton krejt qartë , z. Marku len me
kuptue kollaj se asht fjala për klerikët italiane të
dërguar nga Vatikani në Shqipëri.
Ma poshtë, z. Marku vazhdon shpotinë e tij:
- “Edhe sot e kësaj dite ata e kanë të vështirë të mësohen
me priftërinjtë “modernë” me xhinse, të cilët e kanë të
vështirë të depërtojnë në mentalitetin e botën e tyre, të
cilët shfaqen një herë në javë nëpër famullitë e varfra
shqiptare, predikojnë në një gjuhë që ata nuk e njohin dhe
për njerëz që zor se do të arrijnë t’i njohin ndonjëherë”.
Konstatimi i Markut asht i saktë, e qëllimin e shpreh qartë
kur shkruan:
-“Nëse i shmangemi logjikës së brendëshme kishtare dhe e
gjykojmë ngjarjen në kontekstin historik, prirja duket edhe
më e pashpjegueshme dhe alarmante. Kleri katolik shqiptar
ka një traditë të shkëlqyer, traditë që e njeh atë si
gardianin kryesor të besimit katolik në Shqipëri, por edhe
një element të rëndësishëm të identitetit kombëtar
shqiptar:.
Ai vazhdon me mendimin se probleme të kësaj natyre
ekzistojnë edhe në besime të tjera. Mendoj se e ka pasë
fjalën për kryesitë e komuniteteve të tjera fetare e jo për
fetë në vetvete.
Së fundi bashkoj mendimin tim me atë të z.Marku për sa
vijon:
-“Mbizotërimi i një politike besimesh që nuk respektojnë
specifikën e shoqërisë shqiptare, mund të jetë problemi
kryesor i kësaj shoqërie në të ardhmen”.
Adnan Enver Ramadani
__________________________________________
Yahoo! DSL – Something to write home about.
Just $16.99/mo. or less.
dsl.yahoo.com
------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~-->
Clean water saves lives. Help make water safe for our children.
http://us.click.yahoo.com/CHhStB/VREMAA/E2hLAA/KDuplB/TM
--------------------------------------------------------------------~->
Mos harroni se Shqiperia eshte nje Liste Informative Kombetare Shqiptare, synon ne nxitjen e atedhedashurise, tek te gjithe shqipetaret pa dallim Krahine, besmi dhe seksi. Me parimin : Me i nderuari nga ne eshte nacionalisti dhe ai qe i sherben me shume ceshtjes kombetare... Per kete jane te ftuar te gjithe shqiptaret kudo qe ndodhen qe te kontribojne ne rritjen e atedhedashurise nder shqiptar...
Per tu anetaresuar ne liste e-mailo:
shqiperia-subscribe <at> yahoogroups.com
Per ta lene listen e-mailo:
shqiperia-unsubscribe <at> yahoogroups.com
==================================================================
Yahoo! Groups Links
<*> To visit your group on the web, go to:
http://groups.yahoo.com/group/shqiperia/
<*> To unsubscribe from this group, send an email to:
shqiperia-unsubscribe <at> yahoogroups.com
<*> Your use of Yahoo! Groups is subject to:
http://docs.yahoo.com/info/terms/