Arben Nelku | 11 Nov 00:14 2005

How Convenient: Bali Bomb Suspect Explodes

How Convenient: Bali Bomb Suspect Explodes

Kurt Nimmo | November 10 2005

Does anybody see a pattern here? Azahari bin Husin, said to be the Bali bomb suspect, “blew himself up yesterday when an anti-terrorist unit surrounded his hideout in Indonesia,” according to the Times Online. “Members of Detachment 88, the counter-terror unit that staged the ambush, said that Azahari’s body was in pieces but his face was recognizable.”

But of course.

On the other hand, if we are to believe this absurd story, Azahari bin Husin may have had good reason to blow himself up, considering the U.S. military trained Detachment 88 and these “anti-terror” goons have a fondness for torturing people.

For some reason cornered suspected terrorists have an uncanny propensity for blowing themselves up or otherwise killing themselves. For instance, Sameer Mohammed Ahmed al-Hada, said to work for al-Qaeda and wanted in connection with the October 2000 bombing of the USS Cole, “accidentally” blew himself up in the Yemeni capital Sana’a in February 2002. According to the Guardian, when “security forces besieged his home and tried to arrest him, he attempted to throw a grenade at them, but it exploded and killed him.” It’s strange how this guy could blow a hole in a U.S. military ship but couldn’t figure out how to use a simple grenade. Go figure.

In July, 2003, Turki Nasser al-Dandani, said to be the “top al-Qaida fugitive wanted in the Riyadh suicide bombings” in Saudi Arabia, “killed himself as police moved in to capture him.” Of course, a simple bullet to the head would have sufficed, but obviously these guys from al-Qaeda like to go out with a bang.

In April 2004, Serhane ben Abdelmajid Fakhet, the suspected ringleader of the Madrid bombings, “blew himself up along with four other suspects during a police raid, Spain’s interior minister” told the BBC. Of course, as fits the pattern, Fakhet “The Tunisian” killed himself and the others as police closed in. In addition to customarily reciting “Allah akbar,” no doubt Fakhet screamed, “You’ll never take me alive, flat foot!” a second or two before pushing down the plunger connected a pile of explosives he had stashed in his apartment (see this image of the explosion).

Of course, since Jemaah Islamiyah, the group said responsible for the Bali bombing in September, was long ago penetrated by the CIA and Mossad, according to Sayed Abdullah, who operates an intelligence services firm in Indonesia, it makes perfect sense Azahari bin Husin killed himself—or rather was killed by somebody else. Dead men tell no tales—and no doubt Mr. bin Husin had a rather interesting tale to tell, as the Madrid bomb suspects likely did as well.

But then, since all Muslims are naturally crazy and their religion drives them to murder and suicide—never mind that, as Robert Pape of the University of Chicago points out, suicide bombings occur almost exclusively in places occupied by foreign troops, such as in Iraq or Palestine—we should simply accept the all too convenient conclusion Azahari bin Husin killed himself and as well accept that he was responsible for the Bali bombings, as the corporate media tells us. No further inspection or discussion is required.

“It is obvious the CIA and the Mossad, assisted by the Australian Special Action Police (SAP) and the M15 of England, are all working towards undermining Muslim organizations in an attempt to weaken the Muslims globally,” Sayed Abdullah told Kazi Mahmood.

“It is obvious the CIA and the Mossad, assisted by the Australian Special Action Police (SAP) and the M15 of England, are all working towards undermining Muslim organizations in an attempt to weaken the Muslims globally,” Sayed Abdullah told Kazi Mahmood.

Or rather the above culprits—in cooperation with the Likudites in Israel and various neocons in the United States, Britain, and Australia—are working the “Muslim terrorism” angle into a lather as a pretext to start World War Four, as the neocon and former CIA director James Woolsey likes to call the muscle end of the “Clash of Civilizations,” or rather one so-called civilization ganging up on a more or less defenseless civilization and pummeling it with all manner of high-tech munitions and various horrific chemicals (as in Fallujah) and radiation (as in Iraq, Afghanistan, Serbia, and soon enough, courtesy of winds in the upper atmosphere, out own backyard).

It really is curious how instrumental terrorists—from Osama to al-Zarqawi to bin Husin—are either invisible, end up dead, or dramatically kill themselves.

Instead of al-Qaeda big wigs, we are stuck with dirt farmers and taxi cab drivers kidnapped in Afghanistan and Pakistan and these hapless folks fill up Bush’s rape and torture gulag.

Really important guys sleep with the fish.

Find your next car at Yahoo! Canada Autos

Arben Nelku | 11 Nov 00:16 2005

Another 911 'Passport Miracle' !

Another 911 'Passport Miracle' !

Greg Szymanski | November 10 2005

Like the Unscathed Hijacker Passport Found Near Ground Zero, Now Comes Flight 77 Passenger's Perfectly Intact ID Card Found at Pentagon Meltdown

Never before revealed passport of Pentagon victim called by critics 'another piece of bogus evidence' planted by the FBI like the passport, hijacker luggage and other suspicious evidence quickly linking the 19 Arab hijackers to 9/11.

One day after 9/11 the perfectly unscathed passport of Satam Al Suqami, one of the alleged 19 hijackers, was found several blocks from Ground Zero, even though its next to impossible such a flimsy item escaped the towering inferno unblemished.

Now comes another piece of mysterious evidence, like the Al Suqami passport, never before revealed to the public and overlooked by authorities and the media, showing again the FBI probably was busy planting evidence at all 9/11 locations, including the Pentagon.

Never before released and revealed first to the Arctic Beacon, a first responder said he found a perfectly intact California ID card at the Pentagon on Sept 13, 2001, supposedly now revealing the identity of one of the alleged passengers who perished on Flight 77.

However, unfortunately, for the state sponsored media and the FBI/CIA it was a piece of evidence overlooked and never used after 9/11 to perpetuate the government's myth.

But fortunately it can now be first introduced to the American public in its proper light, as a piece of bogus and planted evidence making it look like one of Flight 77's passengers died at the Pentagon when, in fact, the person probably never was there at all.

Capt. Jim Ingledue, shift safety officer of the Virginia Beach Fire Dept, said Monday he found amidst the rubble at the Pentagon, two days after 9/11, the perfectly clean and unblemished California ID card of Suzanne Calley, 42, one of the alleged victims killed aboard Flight 77.

"I remember thinking it was highly unusual and strange to find a perfectly intact ID card amidst all that devastation," said Capt. Ingledue, a Pentagon first responder who arrived two days after 9/11 and spent a total of seven days in search and rescue.

In a telephone conversation from Virginia Beach, Capt. Ingledue added the find was "so strange" he kept it in his pocket for an hour instead of immediately turning the evidence over to FBI agents like he was instructed.

"When we arrived at the Pentagon, we were advised to turn over any personal effects or possible evidence immediately over to the FBI," said Capt. Ingledue, who admitted the find was unusual, but doesn't subscribe to any wild-eyed 9/11 conspiracy theories. "I kept this bit of evidence with me a little longer, I don't know why, but I guess I thought it was strange to find an ID in perfect shape when everything else around me was devastated."

Capt. Ingledue said he arrived at the Pentagon abut two days after the fact, seeing body parts, airplane parts and other debris, but adding it was impossible to determine the exact type of airplane involved as well as if the body parts he saw came from passengers or from people killed inside the Pentagon.

"I have no reason to believe it wasn't a commercial airliner," said Capt. Ingledue. "I don't believe all those conspiracy stories and the stories people make up. I did see airplane seats and a corpse still strapped to one of the seats.

"I also remember seeing a table with a number of dead bodies still sitting around it. In my line of work, you have to disassociate yourself from the tragedy and the only time I really think about it is every year on Sept. 11."

Capt. Ingledue said finally this year on the anniversary of 9/11, he again recalled the incident, writing a note on a internet memorial web site dedicated to Calley, adding he was deeply saddened by her death while mentioning finding some of her personal belongings in perfect condition.

Calley is survived by her husband, Frank, who lives in St. Martin, California, but he was unavailable for comment after numerous messages were left on his answering machine.

Regarding the similarity of the unscathed passport and Calley's ID perfectly unblemished ID card, critics all along rightfully suspected Al Suqami's passport was an FBI hoax and now, without question, critics will be saying the same thing about the Calley passport.

But even though the passport and the ID card had a snow ball's chance in hell of surviving the WTC and Pentagon meltdown, ABC News and the Associated Press quickly jumped on the story, with accounts running on September 12 and 16 of 2001, telling America essentially the passport discovery was proof positive Osama bin Laden's gang outfoxed the mighty U.S. military.

In fact, whether the FBI/CIA actually planted the evidence never has been thoroughly questioned or investigated by the state sponsored press, perpetuating even further the incredible lies surfacing about the credulity of the official 9/11 story.

Besides the passport, numerous other accounts of suspicious evidence have conveniently surfaced linking the alleged hijackers to 9/11, including two of Mohamed Atta's bags also found right after 9/11.

Not only did authorities find the bags but they conveniently contained a handheld electronic flight computer, a simulator procedures manual for Boeing 757 and 767 aircraft, two videotapes relating to "air tours" of the Boeing 757 and 747 aircraft, a slide-rule flight calculator, a copy of the Koran, Atta's passport, his will, his international driver's license, a religious cassette tape, airline uniforms, a letter of recommendation, "education related documentation" and a note to other hijackers on how to mentally prepare for the hijacking.

Again the state sponsored media jumped on the story, running in the Associated Press, Boston Globe and other papers in the weeks following 9/11, further perpetuating the government's 9/11 myth without even asking the obvious question:

"If the hijackers could pull off the perfect crime, fooling the entire U.S. military, how could they be so stupid and leave such incriminating evidence behind unless it was planted they and set up by the FBI/CIA/Mossad agents?"

But now on top of all the other bogus, planted evidence comes Capt. Ingledue's rare find of the Calley ID card, this piece of evidence every bit as unbelievable as Al Suqami's passport and Atta's bags.

Although Capt. Ingledue appears to believe the government story in light of his amazement to find the ID card, there are many other skeptics who point out the government account of the Pentagon crash as being filled with so many holes it might as well be a piece of Swiss cheese.

Besides unbelievably claiming that Pentagon surveillance cameras failed to pick up the aircraft slamming in the western wall, critics claim the FBI has also concealed two important private tapes, one taken at a nearby hotel and the other at a gas station.

The first private tape confiscated and never released to the public was footage taken from a security camera atop a hotel close to the Pentagon, showing what type of plane or object struck the Pentagon.

Also, as reported days after 9/11, several hotel employees allegedly sat watching the film in shock and horror several times before the FBI confiscated the video as part of its investigation.

However, no reports have surfaced either officially or in the media, indicating what the employees actually witnessed, as FBI agents had first access to these potential eye-witnesses.

And what is disheartening if not outright of obstruction of justice, this may be the only tape of the crash since The Pentagon has repeatedly said that its security cameras did not capture the crash. This is even more unbelievable and another incident of obstruction of justice since the attack occurred close to the Pentagon's heliport, an area that normally would be under 24-hour security surveillance, including video monitoring. A later release of five grainy and unrecognizable by the government of the crash indicated the statement made that no security cameras captured the crash were untrue.

Further, in a subsequent report, an employee at a gas station across the street from the Pentagon, servicing only military personnel, said the gas station's security cameras should have recorded the moment of impact, but the tapes were immediately confiscated within minutes after 9/11.

The station attendant also claimed he did not witness the actual crash but only came out from the back room of his gas station to see white smoke billowing from the Pentagon.

Calling worldwide attention to the U.S. government lies surrounding the Pentagon crash, the book l'Effroyable Imposture (The Horrifying Fraud) was published in France. The book makes a strong argument that Flight 77 did not crash into the Pentagon on 9/11.

It is written by Thierry Meyssan, "president of the Voltaire Network, a respected independent think tank whose left-leaning research projects have until now been considered models of reasonableness and objectivity

Although the state sponsored American media has widely denounced the book, The book is widely denounced by the media, the book set a publishing record for first-month sales.

One of the French writer's theories is that people within the US government wanted to hit the Pentagon for its propaganda effect, but at the same time did not want to create a lot of damage or kill important people like Defense Secretary Rumsfeld.

He makes an important point that the plane hit the one section under construction, thus greatly reducing the loss of life. Furthermore, at point of impact was the first and only wall to be reinforced and have blast-resistant windows installed as part of an upgrade plan, considerably reducing damage and the loss of life.

Besides numerous questions surrounding the implausibility of a large airliner making such a small hole on impact, as measured by independent researchers, the entire flight path of Flight 77 is seriously questioned, as it was allowed to meander in highly protected airspace for more than 40 minutes without being detected or picked up by fighter jets.

Also in question is the quick identity made of all the passengers on board, as the Armed Forces Institute of Pathology supposedly positively identified 176 of the 189 killed at the Pentagon by November 16, 2001, a task several credible pathologists consider remarkable considering the extent of damage.It should be noted that specifics of the autopsy were never revealed, but conducted under cover at a military hospital in Dover, Delaware.

According to an article written by Dr. Thomas Olmsted, the government pathology report was highly inconsistent and filled with many discrepancies. He writes:

"The AFIP (pathology report) suggest these numbers; 189 killed, 125 worked at the Pentagon and 64 were "passengers" on the plane. The AA list only had 56 and the list just obtained has 58. They did not explain how they were able to tell "victims" bodies from "hijacker" bodies. In fact, from the beginning NO explanation has been given for the extra five suggested in news reports except that the FBI showed us the pictures to make up the difference, and that makes it so.

"So I figured that the government would want to quickly dispel any rumors. It seemed simple: produce the names of all the bodies identified by the AFIP and compare it with the publicized list of passengers. So, I sent a Freedom of Information Act (FOIA) request to the AFIP and asked for an expedited response, because we were getting ready to send our boys to war on the pretext that Osama/Sadaam had done the deed.

"Fourteen months later, a few US soldiers dead, many Iraqi civilians pushing up daisies, and I finally get the list. Believe me that they weren't a bit happy to give it up, and I really have no idea why they choose now to release it.

"No Arabs wound up on the morgue slab; however, three additional people not listed by American Airline sneaked in. I have seen no explanation for these extras. I did give American the opportunity to "revise" their original list, but they have not responded. The new names are: Robert Ploger, Zandra Ploger, and Sandra Teague.

"The AFIP claims that the only "passenger" body that they were not able to identify is the toddler, Dana Falkenberg, whose parents and young sister are on the list of those identified. The satanic masterminds behind this caper may be feeling pretty smug about the perfect crime, but they have left a raft of clues tying these unfortunates together."
And although Calley was listed as one of the people killed in the crash and her paper ID was supposedly found in the rubble in tact, consider the fact the FBI never provided DNA profiles of the hijackers to medical examiners for identification because the official position was that "there was a giant fireball on impact that not only destroyed the airplane, but actually vaporized the metal."

So if there was a giant fireball how did the paper ID survive when metal was vaporized?

As another rescue worker at the Pentagon said in a news report two months after 9/11: "The only way you could tell that an aircraft was inside was that we saw pieces of the nose gear. The devastation was horrific."

Find your next car at Yahoo! Canada Autos

Olsi | 11 Nov 11:27 2005

Sulmi i plote anti-islam i vllah-president Moisiut

Dialogu i besimeve, nje rruge bashkimi

E Enjte, 10 Nentor 2005 

Nga Alfred MOISIU* 


Shqiperia eshte nje vend qe doli vone nga vetevecimi. Pas
nje gjysme shekulli ndarjeje nga bota, me ndryshimet
politike qe ndodhen ne shkalle globale, shqiptaret vendosen
te ndahen nga kjo e shkuar e tyre. Ashtu sic pritej, nje
gjendje e pergjithshme padurimi pushtoi sidomos brezin e
ri, per te prekur "boten e ndaluar", Perendimin. Ne fillim
te viteve 1990 Shqiperia provoi disa vale mergimesh masive,
kryesisht drejt Italise, po edhe drejt Greqise. 

Kishte kaluar shume kohe dhe Shqiperia e Perendimi ishin
bere te panjohur per njeri-tjetrin. Ky ishte kontakti i
tyre i pare ne rifillimin e nje epoke te re, te epokes se
shoqerise se hapur. Po perseritej keshtu nje histori e
vjeter e popullit shqiptar, qe lidhet me fundin e mesjetes
dhe fillimin e sundimit osman. Edhe atehere vale te dendura
mergimtaresh, me dhimbje ne zemer, moren rrugen drejt
Perendimit. Ne Italine e jugut, fshatra te tere u populluan
nga mergimtaret shqiptare. Bujaria (fisnikeria) vendese i
priti shume mire shqiptaret e shperngulur. Italia u be per
ta "Felix Italia". 

Ekziston nje ndryshim i madh ndermjet mergimit te pare te
shqiptareve dhe mergimit te dyte te tyre, mergimit te 15
vjeteve me pare. Ne shekullin e 15-te shtegtuan drejt
Perendimit familjet me te pasura shqiptare, familjet
patronimike, familjet qe moren me vete stemat, emblemat,
vulat, kronikat, doreshkrimet kishtare, kembanat. Ne fundin
e viteve 1990 shtegtuan te paret me te paduruarit, me te

Ne shekullin e 15-te ne Perendim shqiptaret cuan nje imazh
te shkelqyer: ata ishin bijte e "kampionit te krishterimit"
Gjergj Kastriotit, qe kishte shpetuar qyteterimin
perendimor nga rreziku osman, dhe tani Perendimi e kishte
per nder e mirenjohje t'u bente vend atyre mergimtareve te
pashprese, qe i kishin trokitur ne porte. Ne fundin e
viteve 1990 nje shumice e atyre qe merguan percollen ne
Perendim nje imazh te nje Shqiperie te dhunshme, te
vrazhde, rrezikuese. Shume shpejt, ne mjediset politike dhe
shkencore te Perendimit doli pyetja: A ekziston nje
Shqiperi tjeter, nje Shqiperi me fytyre europiane, nje
Shqiperi nga e cila mund te gjendeshin vlera te mbijetuara
te qyteterimit? 


Ishte pikerisht kjo pyetje, kjo gjendje, kjo nevoje per te
ndryshuar imazhin e lenduar te vendit, per te
pergenjeshtruar dhe disa prirje tendencioze te shtypit
perendimor, qe nxiten studiuesit shqiptare dhe koleget e
tyre ne Europe per te kerkuar vlera te ndritshme te
identitetit shqiptar, si identitet i te njejtit klas me ate
te vendeve te Perendimit, pavaresisht se e keqja e kishte
sjelle te njihej per keq. Midis ketyre vlerave, toleranca
nderfetare ishte nje prej cilesive qe terhoqi menjehere
vemendjen dashamirese te te gjithe atyre dijetareve dhe
politikaneve, shqiptare e te huaj, qe besonin dhe kerkonin
tek populli shqiptar nje imazh tjeter, nje fytyre tjeter,
te denje per t'u bashkuar ne nje te ardhme jo te larget me
kontinentin e mocem. 

Ky model perben nje pasuri te cmuar per ne shqiptaret, por
edhe nje realitet pozitiv, me vlere ne rajonin ku jetojme
dhe me gjere. Shoqerite tona po shkojne ne menyre te
pashmangshme drejt globalizmit dhe integrimit, duke tentuar
krijimin e nje familje te madhe ne te cilen ka vend per te
gjitha vlerat dhe pasurite e kombeve dhe popujve. Ne boten
globale vendet e vogla nuk pritet te konkurojne me
ekonomite dhe pasurite e tyre materiale. Megjithate, me
identitetin dhe vlerat me te cmuara te tyre, ato mund te
kontribuojne ne pasurimin e shoqerise globale, duke krijuar
nje nje mozaik te pasur vlerash, kulturash qe njohin,
respektojne e zhvillojne njera tjetren. Integrimi permes
vlerave dhe bashkejetesa midis identitetit kombetar me ate
europian, e bejne aspiraten tone euroatlantike me te
prekshme dhe te dobishme. 

"Rasti Shqiperi", si nje rast shembullor i bashkejeteses se
besimeve ne rrugen e gjate te historise, shume shpejt
filloi te trajtohej si "Fenomeni Shqiperi". Kete tipar
etnodallues te shqiptareve e nxorri me teper ne pah situata
qe u krijua me faktorizimin e terrorizmit nderkombetar si
nje kercenim i pergjithshem, ne te njejten kohe dhe
shprehje e intolerances ne shkallen me te larte. "Rasti
Shqiperi" apo "Fenomeni Shqiperi" mori rendesi jo vetem si
nje ceshtje kulturore-historike, por mbi te gjitha si nje
eksperience e dobishme per njerezimin, si nje mundesi
evokimi dhe inkurajimi ne mjedise nderkombetare. 

C'tendosja qe solli tejkalimi i opozicionit tradicional
ndermjet dy sistemeve politike kundershtare, instalimi i
qeverisjeve demokratike dhe shpallja e shtetit te se
drejtes si ideal per politiken bashkekohore u shoqeruan me
shperthime opozicionesh te reja. Ndersa dijetaret
diskutonin nese e ardhmja do te vinte me perplasje apo me
dialog qyteterimesh, intoleranca coi ne ngjarjen e 11
shtatorit, qe e beri njerezimin te reflektoje thelle per te
shkuaren dhe per te ardhmen e vet. 

Pikerisht ne kete periudhe ne Tirane u zhvilluan dy
konferenca nderkombetare, njera me karakter shkencor dhe
tjetra me qellime te qarta politike. Nje varg veprimtarish
te tjera mbi te njejten problematike jane zhvilluar prej
institucioneve universitare-akademike. 


Po cfare eshte toleranca nderfetare tek shqiptaret? Dhe a
eshte ky termi me i sakte, apo ndoshta duhet perdorur
ndonje term tjeter? Ne fakt, shkencetaret, studiuesit e
sociologjise politike dhe te asaj fetare, qofshin te huaj
apo vendes, kane perdorur terma qe permbajne ndryshime ne
formen e nuancave. Historianet e fese dhe teologet flasin
per "ekumenizem nderfetar". Njohesit e mesjetes dhe
etnologet perdorin termin "konvergjence nderfetare".
Sociologet dhe historianet shekullare priren nga termat
"tolerance", "bashkejetese" apo "harmoni fetare". 

Ne do te perdorim ne kete ligjerate termin "tolerance
nderfetare", duke gjykuar se qofte ekzagjerimi, qofte
nencmimi, do te conin ne shtremberim te se vertetes dhe
humbje te vleres historike te tiparit. 

Shqiptaret jane nje popull krahasimisht i vogel. Te ndare
pjese-pjese ne shtetet ballkanike, jo me shume se gjysma e
tyre brenda shtetit shqiptar, Shqiperise shteterore, apo
"Shqiperise londineze", sikurse e quan nje pjese e shtypit
ballkanik, ata nuk kane pasur shume mundesi te promovojne
vlerat e identitetit te tyre historik-kulturor. 

Ne Shqiperi nuk eshte tradite te behet regjistrim zyrtar
mbi baza fetare. Perkatesia fetare nuk ben pjese ne
gjeneralitetet e regjistrimit te popullsise. Raportet midis
bashkesive fetare, qe permenden ne studime, sidomos nga te
huajt, u referohen shifrave hipotetike te konkluduara duke
u mbeshtetur ne te vetmin regjistrim shteteror demografik
qe ka pasur edhe treguesin "besimi", qe eshte kryer ne
vitet 1929-1930. 

Gjendja fetare e popullit shqiptar mund te gjykohet ne dy

1. Ne pikepamjen vertikale-diakronike te gjithe shqiptaret
jane te krishtere; 

2. Ne pikepamjen horizontale-sinkronike shqiptaret jane nje
popull ku bashkejetojne te dyja fete abrahamike,
krishterimi dhe islamizmi. Secila nga te dyja fete
abrahamike ekzistojne se bashku me degezimet perkatese.
Thene me thjesht - popullsia shqiptare ka dy bashkesi te
krishtera: krishterimin roman-perendimor dhe krishterimin
ortodoks-lindor. Po ashtu, kjo popullsi ka edhe dy bashkesi
muhamedane: bashkesine islamike dhe ate bektashiane, qe
perfaqeson njelloj protestanizmi reformator dhe liberal
brenda islamit. Si ne cdo vend tjeter ne bote, edhe ne
Shqiperi ka ateiste, po ashtu besimtare qe nuk ushtrojne
rite dhe nuk jane praktikante te ndonje faltoreje, familje
te perziera me shume besime brenda tyre. Ne gjysmen e pare
te shekullit te 20-te ka ekzistuar dhe nje bashkesi
hebraike, e cila njihej zyrtarisht nga shteti. Nje pjese
tjeter e shqiptareve, ndonese ne thelb monoteiste, ne
menyren e te besuarit shfaqen si panteiste, madje edhe me
shenja te paganizmit. Jo vetem per kete pjese, por per
shqiptaret ne pergjithesi, eshte krejt e zakonshme qe zoti
te identifikohet me malin, qe shumica e maleve te
Shqiperise te kene nje dite festive dhe flijimesh ne vit.
Vete shteti shqiptar eshte shtet laik dhe sipas kushtetutes
se vendit shteti shqiptar nuk ka fe zyrtare - kjo nuk
perjashton pergjegjesine e shtetit per krijimin e kushteve
per ringjalljen dhe zhvillimin e fese dhe te institucioneve

Veshtrimi me i vertete per gjendjen fetare ne Shqiperi
eshte veshtrimi vertikal. Tek cdo shqiptar ekziston nje
shtrese besimi pagan. Tek cdo shqiptar - edhe tek
shqiptaret e islamizuar ne fund te mesjetes - ekzistojne 15
shekuj krishterim, sepse krishterimi ne hapesiren shqiptare
ka qene apostolik, eshte perhapur qysh ne shekullin e pare,
drejtpersedrejti prej misionareve te krishterimit. Sipas
Veprave te Apostujve, duke perfshire edhe tekstin "King
James version" te Bibles, predikuesi i pare i krishterimit
ne boten ilirike proto-shqiptare ka qene Shen Pali, kurse
ne Dardani - Kosova e sotme - ka predikuar Shen Mateu. Ajo
pjese e shqiptareve qe nuk u islamizua ka ne traditen e vet
jo 15 shekuj krishterim, por 2000 vjet krishterim. Shtresa
me e vonshme e besimit tek shqiptaret eshte islamizmi. Ky
veshtrim vertikal permban dhe shpjegon thelbin e tolerances
fetare tek shqiptaret. Tek cdo shqiptar, si ne nje
palimpsest, mund te zbulohen e te gjenden te gjitha
shtresat historike te perhapjes se besimeve. Ne kete
kuptim, te vendosura nje mbi nje, shtrese mbi shtrese,
format e ndryshme te besimit nuk jane pare si forma
perjashtimore dhe aq me pak fanatike. 


Toleranca fetare tek shqiptaret nuk eshte nje cilesi e
zhvilluar ne koherat moderne dhe as e formuar me arsim dhe
shkolle. Ajo eshte nje tradite qe vjen nga thellesia e
shekujve. Nje prej gabimeve me te rendomta qe behen
zakonisht kur trajtohet kjo ceshtje eshte se tolerance
lindi tek shqiptaret pas mberritjes se faktorit politik dhe
fetar osman, domethene pas shekullit te 15-te. Kjo eshte ne
kundershtim me faktet historike. Toleranca fetare tek
shqiptaret ka ekzistuar para shfaqjes se ketij faktori.
Duhet ditur se Shqiperia ka qene zona ku takoheshin dhe
ndaheshin dy perandorite me te medha te mesjetes: Roma dhe
Bizanti. Po ashtu, Shqiperia ishte vendi ku takohej dhe
ndahej autoriteti i dy kishave: romane dhe bizantine. Dy
perandorite dhe dy kishat, megjithese rivale dhe
kundershtare te forta te njera-tjetres, tek shqiptaret
asnjehere nuk u bene shkak konflikti. "Vija e Teodosit" e
ndau qysh ne fundin e paleokrishterimit hapesiren shqiptare
ne dy pjese, njera nen pushtetin politik dhe fetar roman
dhe tjetra nen pushtetin politik dhe fetar bizantin. Por
kjo ndarje asnjehere nuk u kthye ne kufi midis vete
shqiptareve. "Vija e Teodosit" mbeti e sakte vetem ne
hartat antike. Ne procesin e gjate te historise ajo ka qene
vazhdimisht ne levizje: here me ne Lindje ne favor te
Romes, here me ne Perendim ne favor te Kostandinopojes.
Shqiptaret vete nuk u bene faktor ne keto levizje. Ata
alternonin lirisht ritualin sipas alternimit te pushtetit
politik dhe fetar. Ishte nje gje krejt e zakonshme qe nje
brez shqiptaresh ne mesjete te rriteshin si te krishtere
skizmatike dhe brezi tjeter te rritej sipas ritualit roman,
dhe anasjelltas, sepse ne vetedijen e tyre kjo nuk ishte
nje ceshtje hyjnore, por thjesht pune konkurrence per

Ne traditen e kishes shqiptare ekziston nje fryme e forte
ekumenizmi. Ne bibliotekat e shkrimeve te krishtera te
kishave shqiptare te mesjetes eshte krejt e zakonshme te
gjesh libra te moralit te krishtere perkthyer prej vete
klerikeve per besimtaret ortodokse prej modelesh
perendimore, dhe anasjelltas. Ne shkrimet e krishtera qe
jane ruajtur ne faltoret shqiptare mund t'i gjesh kleriket
ortodokse te pikturuar me veshje tipike te nje kleriku
katolik dhe e kunderta. Jo vetem kaq, por, pikerisht ne
kohen kur latinishtja, helenishtja dhe gjuha starosllave
kishin arritur shkallen me te larte te rivalitetit dhe te
perjashtimit te njera-tjetres si gjuhe liturgjie, ne kishat
dhe manastiret shqiptare, sikurse eshte manastiri i shen
Gjon Vladimirit, i gjen te tria gjuhet te perdorura perkrah
njera-tjetres, pa asnje shenje fanatizmi apo karrshilleku,
pa asnje shenje mungese tolerance. 

Mund te konkludohet se, deri ne shfaqjen e faktorit
politik, ushtarak dhe fetar osman, per njeriun shqiptar e
rendesishme ishte te ishte nje i krishtere i devotshmem.
Nese do te ishte katolik apo skizmatik, kjo ishte thjesht
ceshtje autoriteti insitucionesh tokesore, qofshin keto
shteterore apo fetare. Disa prej familjeve te medha
patronimike shqiptare: si Balshajt dhe Topiajt, per
shembull, disa here ndryshuan orientim kishtar: pro kishes
romane, pastaj pro skizmes, perseri pro kishes romane dhe
perseri pro skizmes, sipas levizjes se autoritetit dhe te
pushtetit zyrtar. Vete figura e Gjergj Kastriotit - heroit
kombetar te shqiptareve - shpreh brenda vetes gjithe
thelbin e konvergjences, ekumenizmit, tolerances dhe madje
edhe pragmatizmit fetar te popullit te vet. U lind ne nje
familje te krishtere te ritit ortodoks sllav; u edukua ne
oborrin e sulltanit si muhamedan; u be jenicer - qe do te
thote se u kthye ne nje besimtar fanatik islam; u kthye ne
atdheun e vet dhe mori fene e te pareve; u martua me bijen
e nje fisniku ortodoks te ritit bizantin dhe shkroi ne
testamentin e vet se deshironte te varrosej ne nje kishe
katedrale romane ne Lezhe. Me kete shpjegohet edhe fakti qe
shqiptaret mergimtare qe u vendosen ne Itali pas pushtimit
osman u bene menjehere unite: pranuan varesine
administrative romane duke ruajtur ritualin bizantin. Ne
fakt, jo vetem ata. Ekzistojne dhjetera dokumente,
perfshire letra drejtuar papeve, ne te cilat shqiptaret e
vijes bregdetare kerkojne te njejten gje: varesi
administrative nga Vatikani dhe ritual bizantin - sepse kjo
u siguronte mbrojtje nga faktori osman. 


Nga fundi i mesjetes filloi islamizimi i nje pjese te
shqiptareve. Me kete zhvillim te ri ka pasur abuzime,
sidomos ne politike. Shpesh shqiptaret quhen nje popull
musliman, ose me shumice muslimane. Ky eshte nje lexim
shume siperfaqesor i realitetit shqiptar. Se pari, sepse
islamizmi ne Shqiperi nuk eshte fe burimore, as fe e
perhapur ne kohen e origjines, as besim rezidencial, por
nje dukuri e ardhur dhe e trasheguar ne gjuhen dhe
liturgjine e atij faktori qe e solli. Islamizmi ne Shqiperi
eshte nje islam me fytyre europiane. Si rregull, eshte nje
islamizem i ceket. Tek cdo shqiptar, pak po te germosh, do
te zbulosh thelbin e tij te krishtere. Shumica e familjeve
shqiptare e mbajne mend se ne cilin brez ka ndodhur
konvertimi. Shumica e familjeve shqiptare qe u islamizuan
edhe sot mbajne mbiemra te krishtere (vetem emrat kane
nderruar). Nje pjese e mire e tyre deri vone kane ruajtur
besimin e te pareve, ne formen e kripto-krishterimit, ose,
me sakte, islamike ne shfaqje dhe te krishtere ne
permbajtje. Historia e besimit ne Shqiperi njeh zona te
tera ku popullsia i ushtronte paralelisht te dyja besimet.
Ashtu sikurse njeh zona te tjera ku e njejta faltore te
premten sherbente per liturgjine islamike dhe te dielen per
liturgjine e krishtere. Besimtari musliman shqiptar vertet
betohet ne emer te Kur'an-it, por njekohesisht feston Shen
Merine e Gushtit, Shen Gjergjin e Majit, Shen Kollin e
vjeshtes dhe Krishtlindjet. Kjo do te thote se brenda
njeriut shqiptar, pavaresisht se si e percakton ai veten
sot, ka nje faktor homogjenizues, dhe ky faktor
homogjenizues eshte pikerisht periudha prej 15 shekush
krishterim qe ka secili prej tyre ne traditen e
paraardhesve te vet. 

Ne identitetin e shqiptareve ndjenja kombetare qendron mbi
dallimin fetar. Njeriu shqiptar eshte se pari pjesetar i
nje bashkesie etnike dhe pastaj i nje bashkesie fetare. Nje
nga ideologet e Rilindjes Kombetare te shqiptareve eshte
shprehur ne menyre lakonike: "Feja e shqiptareve eshte
shqiptaria". Sido qe me kuptim filozofik-politik, kjo
shprehje te kujton te vetmen eksperience ne bote, ku feja e
nje populli eshte nacionaliteti i tij: hebrejt, feja dhe
kombesia e te cileve eshte hebraizmi. Tek shqiptaret
problemi qendron vetem pak ndryshe: midis kombesise dhe
fese shqiptaret primatin gjithnje ia kane dhene kombesise,
dhe prandaj kombesia (shqiptaria) eshte feja e tyre e


Toleranca tek shqiptaret nuk eshte vetem fetare, por edhe
gjuhesore dhe ne shume raste edhe etnike. Ne vitet e Luftes
se Pare Boterore ne Shqiperi kishte ushtri te huaja te
pafundme, gati sa ne gjithe Ballkanin: austriake, franceze,
italiane, greke, serbe, malazeze, bullgare, turke. Kur
lufta mori fund dhe keto ushtri nuk kishin as ushqim per te
ngrene, as ilace per te sheruar plaget, as mjete per t'u
kthyer ne atdheun e vet, populli shqiptar i mbajti neper
familje, megjithese e dinte mire se shumica e tyre kishin
bere krime dhe mizori mbi vete shqiptaret. Ne periudhen pas
8 shtatorit 1943, kur Italia e Musolinit falimentoi, ne
Shqiperi gjendeshin mbi 20 mije milice dhe oficere, qe
kishin ardhur ne Shqiperi si ushtri pushtuese. Kjo ushtri u
gjend brenda dy javesh e carmatosur dhe e trajtuar si
ushtri dezertore, e destinuar per t'u shfarosur nga ushtria
naziste. Populli shqiptar e shpetoi kete ushtri nga tmerri
qe e priste, megjithese ajo ushtri kishte vrare e djegur,
kishte dhunuar e plackitur. Ushtaret italiane u veshen me
kostume tradicionale shqiptare dhe u strehuan ne familjet e

I pashembullt eshte qendrimi i shqiptareve ndaj hebrejve
gjate Luftes se Dyte Boterore. Qeverite shqiptare qe
bashkepunuan me autoritetet fashiste dhe naziste, si kudo
ne boten e asaj kohe, bashkepunuan si qeveri vasale, por
ato asnjehere nuk ua dorezuan ushtrive te huaja listat e
hebrejve. Shqiperia eshte vendi i vetem ne bote ku,
megjithese ne kushte pushtimi te dyfishte, asnje hebre nuk
u dorezua, asnje hebre nuk perfundoi ne kampe perqendrimi,
asnje herbe nuk u viktimizua. Dhe nuk eshte fjala per
hebrejt e vete Shqiperise, shtetas te saj, por per afro
3000 hebrej te ardhur nga shtetet ballkanike, ne arrati e
siper per t'i shpetuar rrezikut te zhdukjes atje ku ishin.
Keta 3000 hebrej, pjesa me e madhe e te cileve hyne
ilegalisht ne Shqiperi, gjeten mbrojtje te menjehershme dhe
te pakushtezuar nga autoritetet dhe populli shqiptar. 

Toleranca perben nje tipar etnotipik te shqiptareve. Jo se
nuk ka tolerance tek popujt e tjere. Ndoshta kjo cilesi
eshte e lidhur edhe me poziten gjeopolitike te shtetit
shqiptar. Ndersa Perendimi e ka pare Ballkanin dhe porten e
tij - Shqiperine - si nje Lindje ekzotike; perkundrazi,
Lindja e ka pare ate si Perendim te pasur. Ne kryqezim te
dy boteve, shqiptaret kane marre e dhene me te dyja, duke
ruajtur thelbin e vet identifikues, duke sherbyer si ure
kalimi ndikimesh dhe duke pervetesuar edhe vete prej tyre.
Keshtu u formua tek shqiptaret bindja historike se dallimi,
qofte ky fetar, rajonal, racor, gjenetik, kombetar,
kulturor etj. nuk eshte rrezik, por pasuri. Nje bindje e
tille ka formesuar tolerancen nderfetare dhe me gjere tek
shqiptaret, nje bindje e tille e ka bere qyteterimin e saj
nje qyteterim te hapur. 


Bashkejetesa e tre besimeve fetare eshte nje prirje e
pazakonte ne nje rajon, ku shpesh feja eshte lidhur me
nacionalizmin dhe me keqperdirmin e besimit jane shkaktuar
luftra vellavrasese. Ne gjithe procesin e krijimit dhe me
pas edhe te shperberjes se Jugosllavise shqiptaret nuk
ishin agresore, por viktima te te tjereve. Sot ne jemi
vendi i vetem ne Europe e me gjere qe ne pjesen me te madhe
te kufirit te jashtem kufizohemi me popullesi shqiptare.
Pranine dhe fatin tone e perdorem per te krijuar nje
bashkejetese te admirueshme midis etnive, popujve e feve
dhe rastet e Kosoves, Maqedonise dhe Malit te Zi jane
shembuj te gjalle te kesaj politike. 

Ne kontrast me kete pervoje pozitive konfliktet me baze
fetare ose me nderthurje te elementeve fetare, te cilat
duhet thene se gjenden edhe ne vende me demokraci te
zhvilluar, kane dominuar zhvillimet politike te dekades se
fundit ne rajonin tone. 10 vjet me pare ne Bosnjen fqinje u
shenua nje nga rastet me te renda te konflikteve etnike ne
historine e Europes. Perpara viteve '90 komunitetet fetare
ne Bosnje dhe Hercegovine jetonin ne paqe dhe mirekuptim me
njera tjetren. Gjate procesit te shperberjes se ish
Jugosllavise te njejtat besime e komunitete e pane veten ne
pozitat ekstreme te kundershtarit me arme. Shoqeria u nda
ne linja fetare, dhe per nga prejardhja etnike midis
myslimaneve boshnjake, ortodokseve serbe dhe katolikeve
kroate. Bilanci i jashtezakonshem i pasojave njerezore,
morale e materiale tashme njihet boterisht. Ne kete menyre,
perdorimi i fese dhe perkatesise fetare per interesa
politike dhe arroganca etnike solli shperberjen tragjike te
modelit boshnjak ku nuk kishte munguar toleranca fetare. Ne
rajonin tone rasti i Bosnjes demonstroi ne menyre te gjalle
sesa e rrezikshme behet kur feja perdoret si mbulese per
arritjen e qellimeve politike nacionaliste. 

I njejti skenar ishte pergatitur edhe ne Kosove. Propaganda
e Milloshevicit u perpoq ta paraqiste rezistencen paqesore
shqiptare si nje lufte e myslimaneve shqiptare kunder
krishterimit serb. Bota mbare ishte deshmitare e debimit te
nje milion qytetareve te pafajshem, faji i vetem i te
cileve ishte kundershtimi i regjimit kriminal te
Milloshevicit dhe aspirata per te jetuar ne liri. Viktima
te terrorit serb u bene te gjithe qytetaret dhe besimet
fetare shqiptare ne Kosove, katolike e myslimane, duke
dhene nje deshmi tjeter te faktit se dhuna serbe nuk
drejtohej kunder nje besimi fetar, por kunder nje populli
te tere te nje kombesie tjeter. Me ndihmen e NATO-s dhe
shteteve demokratike perendimore, sidomos me rolin aktiv te
SHBA dhe Mbreterise se Bashkuar, me 1999 u parandalua
genocidi mbi nje popull te pafajshem, katastrofa humanitare
dhe strategjia e pastrimit te metejshem etnik ne Ballkan.
Lufta e Kosoves i dha fund luftrave ballkanike te viteve
'90, te cilat moren jetet e me shume se nje milion
qytetareve te pafajshem. Shqiptaret dhe serbet ne Kosove,
bashke me etnite e tjera, po punojne bashkarisht prej 6
vitesh ne drejtim te ndertimit te nje shoqerie demokratike,
shumeetnike dhe europiane. Ka patur pengesa, veshtiresi e
probleme, disa prej te cilave te nxitura nga shtete te
interesuara per mungese stabiliteti dhe bashkejetese ne
Kosove, por koha po provon se interesi per statusin final
dhe te ardhmen europiane te Kosoves ka te beje me cdo
qytetar te Kosoves, pavaresisht nga besimi fetar dhe
kombesia. Kohet e fundit ne Prishtine politikanet dhe
qytetaret e te gjitha besimeve moren pjese ne nisjen e
punimeve per ndertimin e Katerdales se madhe katolike. Ata
e ndermoren kete akt ne shenje vleresimi per historine e
tyre te lashte kristiane, por edhe ne perpjekje per te
deshmuar vullnetin e tyre te plote per nje Kosove
shumeetnike dhe shumefetare. 


Modeli shqiptar i harmonise fetare mbi bazat e vlerave
demokratike dhe shtetit te se drejtes merr nje vlere te
madhe ne debatin global mbi nevojen e mirekuptimit dhe
bashkejeteses se kulturave dhe qyteterimeve. Ne kundershtim
me skenaret dhe parashikimet pesimiste, vlerat e lirise dhe
demokracise po perballen me sukses me rreziqet duke u bere
gjithnje e dominuese ne afrimin dhe forcimin e lidhjeve
midis kulturave, popujve, feve dhe qyteterimeve. E
frymezuar nga keto vlera universale bashkesia perendimore
cliroi Kosoven me shumice qytetaresh te besimit musliman,
por edhe ne shqiptaret u bashkuam pa hezitim ne luften e
koalicionit kunder terrozimit nderkombetar te drejtuar nga
SHBA. Forcat tona paqesore gjenden ne Irak dhe Afganistan
ne perpjekje per te forcuar shoqerite e reja demokratike te
ketyre vendeve. Pavaresisht nga veshtiresite e rindertimit,
me renien e regjimeve te Sadamit dhe Talebaneve eshte hapur
nje prespektive e re per banoret e ketyre vendeve,
terrorizmi ka pesuar nje goditje te madhe dhe bota
njerezore eshte me e sigurte. 

Ne pikepamjen time terrorizmi eshte shume me i vjeter sesa
te gjitha besimet e sotme fetare, ai nuk ka fe, nuk ka
atdhe dhe sistem vlerash ku te mbeshtetet. Si i tille, do
te ishte aq sa e gabuar edhe e padrejte identifikimi i tij
me nje popull apo besim fetar. Ne betejen kunder
terrorizmit duhet te jene te bashkuar te gjithe,
pavaresisht besimit fetar dhe perkatesise etnike. Ne
shoqerite moderne terrorizmit perben kercenimin me te madh
te vlerave dhe lirive demokratike. Edhe ne shoqerite e
tjera ku kufiri midis lirise dhe censures eshte veshtire te
gjendet, terrorizmi paraqet te njejtin kercenim. Pra, ai
mbetet nje e keqe e madhe qe duhet luftuar nga te gjithe,
se bashku dhe pa medyshje. 


Pluralizmi paqesor fetar ka sherbyer si element bashkues
midis njerezve, familjeve dhe grupeve te ndryshme ne
shoqeri. Komunitetet fetare mbeten besnike e frymezimeve te
tyre fillestare te se mires dhe paqes, si dhe me perkushtim
te madh luajne rol aktiv ne kapercimin e problemeve
sociale, rritjen e edukimit te te rinjeve, forcimit te
rolit te familjes, kultures dhe identitetit kombetar
europian. Me kontibutin e tyre te vecante Shqiperia
perfaqeson edhe nje nga rastet e rralla te nje vendi me
besime te ndryshme fetare, ku te gjithe faktoret politike e
shoqerise, perfshire edhe komunitetet fetare, jane
perkrahes te fuqishem te integrimit te vendit ne Bashkimin
Europian dhe NATO. Fryma euroatlantike nuk ka opozite dhe
as kundershtare, gje qe deshmon se identiteti yne fetar e
shoqeror eshte dhe mbetet identitet thellesisht europian. 

Ne jemi te ndergjegjshem se vlerat nuk jane te perjetshme,
ato duhen ruajtur e kultivuar ne mentalitetin e qytetareve,
kulturen demokratike dhe permiresimit te vazhdueshem te
kuadrit ligjor. Ne te njejten kohe ne duam ta shnderrojme
kulturen e dialogut midis besimeve dhe komuniteteve te
ndryshme fetare, ne ure bashkimi e komunikimi, shkembimi
dhe lidhje me te forte midis njerezve e vendeve; te punojme
qe qytetari dhe integriteti dhe mbrojtja e te drejtave te
tij te jene lajmotivimi kryesor i shtetit te se drejtes qe
po ndertojme. Permes forcimit te vlerave demokratike dhe
frymes euroatlatike do te jete me e lehte per izolimin e
ekstremisteve, perballimin me sukses te sfidave te kohes
dhe parandalimin e rreziqeve te mundshme ne marredheniet
midis njerezve ne shoqeri apo ne marredheniet me vendet e

* President i Republikes  

Yahoo! FareChase: Search multiple travel sites in one click.

------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~--> 
Get fast access to your favorite Yahoo! Groups. Make Yahoo! your home page

Mos harroni se Shqiperia eshte nje Liste Informative Kombetare Shqiptare, synon ne nxitjen e
atedhedashurise, tek te gjithe shqipetaret pa dallim Krahine, besmi dhe seksi. Me parimin : Me i nderuari
nga ne eshte nacionalisti dhe ai qe  i sherben me shume ceshtjes kombetare... Per kete jane te ftuar te
gjithe shqiptaret kudo qe ndodhen qe te kontribojne ne rritjen e atedhedashurise nder shqiptar...

Per tu anetaresuar ne liste e-mailo: 

shqiperia-subscribe <at>

Per ta lene listen e-mailo: 

shqiperia-unsubscribe <at>

Yahoo! Groups Links

<*> To visit your group on the web, go to:

<*> To unsubscribe from this group, send an email to:
    shqiperia-unsubscribe <at>

<*> Your use of Yahoo! Groups is subject to:

press | 11 Nov 18:25 2005

Presidenti i Republikës së Shqipërisë, Alfred Moisiu, fyen ndjenjat e muslimanëve shqiptarë


Deklaratë për Shtyp


Su: Presidenti i Republikës së Shqipërisë, Alfred Moisiu, fyen ndjenjat e
muslimanëve shqiptarë

Më datë 10 nëntor 2005, në mediat e shkruara dhe vizive shqiptare është
transmetuar lajmi që presidenti i Republikës së Shqipërisë, Alfred Moisiu,
ka mbajtur një ligjëratë në forumin e Oksfordit me temë: ?Toleranca
ndërfetare në traditën e popullit shqiptar?. Në fjalën e tij, presidenti
ka thënë ndër të tjera se ?islami në Shqipëri nuk është fe burimore,
por e sjellë nga faktori ushtarak turk? sepse islamizmi në Shqipëri nuk
është fe burimore, as fe e përhapur në kohën e origjinës, as besim
rezidencial, por një dukuri e ardhur dhe e trashëguar në gjuhën dhe
liturgjinë e atij faktori që e solli? Si rregull është një islamizëm i
cekët. Tek çdo shqiptar, pak po të gërmosh do të zbulosh thelbin e tij të
krishterë.? Presidenti ka vijuar duke thënë edhe se ?te çdo musliman
shqiptar, gjen 15 shekuj krishtërim?, dhe se ?nuk është e vërtetë që
në vendin tonë, jetojnë shumica me besim islam?? por se ?në
pikëpamjen vertikale diakronike të gjithë shqiptarët janë të
krishterë?. Më tej presidenti vazhdon të thotë se: ?mund të
konkludohet se deri në cfaqjen e faktorit politik, ushtarak dhe fetar osman,
për njeriun shqiptar e rëndësishme ishte të ishte një i krishterë i

Forumi Musliman i Shqipërisë, i konsideron këto deklarime si një nga fyerjet
më të rënda që i janë bërë identitetit të muslimanëve të
Shqipërisë. Muslimanët e Shqipërisë janë mësuar të dëgjojnë deklarime
të këtij lloji nga qarqe intelektuale me frymëzim anti-musliman në
Shqipëri dhe Ballkan, të cilat kërkojnë konvertime të tipit të Bosnje
Herzegovinës të muslimanëve ballkanas në ?fenë e të parëve?, me
arsyetimin se vetëm në këtë rast ata do të jenë të pranueshëm për
Europën. Por kur këto fyerje bëhen nga presidenti, ato marrin karakterin e
një sulmi të shtetit mbi identitetin e qytetarëve të tij.

Forumi Musliman i Shqipërisë, i sheh si krejt absurde përpjekjet për të
afishuar ?tolerancën ndërfetare në traditën e popullit shqiptar?, kur
deklarohet se shqiptarët qënkan të gjithë të krishterë. Ne pyesim zotin
president, se nëse në Shqipëri edhe ne muslimanët qënkemi të krishterë,
atëherë ndaj kujt ushtrohet kjo tolerancë zotëri? Si është e mundur që
në shtetet fqinje në Ballkan ku ka popullata dhe regjime të deklaruara si
të krishtera ortodokse, nuk ekziston një tolerancë si në Shqipërinë me
shumicë muslimane?

Ndërkohë që presidenti deklaron se në Shqipëri nuk është traditë të
bëhet regjistrim zyrtar mbi baza fetare, përveç atij të viteve 1929 ?
1930, ku bazohet ai kur pretendon që ?nuk është e vërtetë që në vendin
tonë jetojnë shumica me besim islam?? Forumi Musliman i Shqipërisë
ndjehet i habitur kur konstaton që kryetari i shtetit, nuk paska dijeni që
në vendin e tij, përveç të krishterëve të devotshëm, ekziston një
numër goxha i madh muslimanësh po aq të devotshëm, të cilët e mbështesin
fenë e tyre në Islamin burimor, që rrjedh nga mësimet autentike të librit
të shenjtë, Kuranit, që Zoti i madhëruar i shpalli njerëzimit nëpërmjet
profetit Muhamed, ashtu siç i dërgoi Ungjillin profetit Jezu Krisht.

Islami në Shqipëri, zoti president, është po aq familjar për shqiptarët sa
ç?është edhe krishtërimi (i cili sikurse edhe islami nuk është
rezidencial, por i ardhur nga Lindja e Mesme), por që të dy janë pjesë të
pandashme të identitetit tonë kombëtar. Madje Islami është shumë më
përfaqësues i identitetit tonë kombëtar, sesa fetë e tjera apo idhujt e
huaj, që politikat rajonale të viteve të fundit, kërkojnë t?i imponojë
me pahir këtij kombi.

Duam të theksojmë se presidenti i Republikës sipas kushtetutës është
simbol i unitetit kombëtar. Për këtë arsye atij nuk mund t?i lejohet që
nëpër forume ndërkombëtare, të prezantojë qëndrime të njëanshme, të
cilat injorojnë ndjenjat e një pjese të mirë të popullsisë. Për këtë
arsye ne mendojmë se do të ishte në nderin e presidentit të republikës,
që t?i kërkojë falje shtetasve të tij të besimit islam, të cilët janë
ndjerë tejet të ofenduar dhe keqpërfaqësuar prej tij.



Njoftim për editorët:

Forumi Musliman i Shqipërisë është një organizatë e shoqërisë civile,
qëllimi i të cilës është të luftojë racizmin, islamofobinë dhe

Për më shumë informacion vizitoni sajtin tonë:

------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~--> 
Get fast access to your favorite Yahoo! Groups. Make Yahoo! your home page

Mos harroni se Shqiperia eshte nje Liste Informative Kombetare Shqiptare, synon ne nxitjen e
atedhedashurise, tek te gjithe shqipetaret pa dallim Krahine, besmi dhe seksi. Me parimin : Me i nderuari
nga ne eshte nacionalisti dhe ai qe  i sherben me shume ceshtjes kombetare... Per kete jane te ftuar te
gjithe shqiptaret kudo qe ndodhen qe te kontribojne ne rritjen e atedhedashurise nder shqiptar...

Per tu anetaresuar ne liste e-mailo: 

shqiperia-subscribe <at>

Per ta lene listen e-mailo: 

shqiperia-unsubscribe <at>

Yahoo! Groups Links

<*> To visit your group on the web, go to:

<*> To unsubscribe from this group, send an email to:
    shqiperia-unsubscribe <at>

<*> Your use of Yahoo! Groups is subject to:

Nexhat Ibrahimi | 12 Nov 07:36 2005

-Një përgjigje Alfred Mojsiut,, Menduh Thaqit dhe elitës politike gjithëshqiptare-

Nexhat ibrahimi

(nexhatib <at>



Islami dhe bashkëjetesa me kristianizmin

-Një përgjigje presidentit shqiptar, Menduh Thaqit dhe elitës politike gjithëshqiptare-



Ndër çështjet gjithherë aktuale, si te ne ashtu edhe në qarqet botërore, është tema e bashkëjetesës në rrafshin teorik ndërmjet Islamit dhe feve, ideologjive apo botëkuptimeve të tjera dhe në rrafshin praktik, historik ndërmjet muslimanëve, kristianëve dhe feve apo ideologjive tjera. Ky aktualitet konsiston në faktin se shumë qarqe poli­tike botërore, me anë të mekanizmave të veta, e shtrojnë këtë çështje në kontekstin negativ dhe pezhorativ.

Një ndër rastet më të fundit është ataku mbi vlerat islame nga ana kryetarit aktual të Shqipërisë, siç e quajnë disa: vllahut nga ana nacionale dhe ortodoksit nga ana fetare, Alfred Mojsiut dhe e politikanit injorant e prepotent nga Maqedonia Menduh Thaqi dhe polemikat e tij dhe të bashkëmendimtarëve të tij në adresë të islamit dhe muslimanëve.

Nëse do të më pyesni: kush është Alfred Mojsiun, përgjigjja ime e parë do të ishte: tipik çoban i mjerë, që nuk mund t’i besohet as kopeja me bagëti.

Ju disa do të thoshit: fjalë të rënda kundrejt një kryetari nga një shqiptar. Përgjigjja është: Nëse Alfred Mojsiu, duke abuzuar me postin e kryetarit, ka të drejtë ta fyejë një fe, islamin, përse unë të ngurojë ta shprehi të vërtetën për një njeri, që i shërbeu maksimalisht monstrumit të quajtur komunizëm dhe tash demokracisë së quajtur globalizëm (zhdukja e të gjithë konkurrentëve dhe vlerave potenciale).

Ata që ndjekin politikën dhe raportet fetare në tokat shqiptare dhe rajon, e kanë të qartë se për çka është fjala. Unë me këtë rast nuk do të vrapoj pas demantimit të thënieve të tyre një nga një, sepse ata këtë nuk e meritojnë, as Alfred Mojsiu, as Menduh Thaqi, as shumë të tjerë që gënjejnë vazhdimisht në adresë të islamit, por do të ofrojë të dhëna, prova historike, kulturore, shkencore, logjike, religjioze për të ndriçuar dhe argumentuar fjalorin e “pistë” edhe të njërit edhe të tjetrit por edhe të mentorëve të tyre.

Në trojet shqiptare, tema e “Islamit dhe bashkëjetesa me kristianizmin”, sepse religjione të tjera edhe nuk ka, rëndom trajtohet në kontekstin negativ e destruktiv. Kur thuhet se në tokat shqiptare ka bashkëjetesë, para së gjithash mendohet në vlerat kristiane të bashkëjetesës, sepse islami sipas tyre nuk është për bashkëjetesë, por një e keqe që duhet të tolerohet deri në një kohë të caktuar. Për ta sulmuar, si burim shfrytëzohen pjesë kur’anore të shkëputura nga tërësia, duke bërë nga Islami monstrum të llojit të vet. Burim vijues janë edhe veprat propagandistike evrocentriste, katoliko-centriste dhe kryqtare e inkuizicion­ale, si Çeta e Profetëve e Pjetër Bogdan Maqedonasit. Vetëm shikojeni fytyrën e tij nga veprat e botua ra dhe do të shihni se Zoti e ka shndërruar atë në pamje monstrumi, sepse Bogdani këtë është angazhuar t’ua bëjë muslimanëve.


Kur’ani dhe Bibla për bashkëjetesën


Kur’ani mëson se Islami nuk është fe që është paraqitur me Muhammedin a.s.. All-llahu nuk është Zot i veçantë vetëm për musli­manët e as Muhammedi a.s. nuk e ka shpallur veten për ri­simtar, por për vazhdues të së Vërtetës permanente Hyjnore, që shumëherë u shpall por u harrua apo u shtrembërua. All-llahu e urdhëron Muhammedin a.s. të thotë:

“Thuaj: “Unë nuk jam risimtar prej Të dërguarve, e nuk e di se çka do të bëhet me mua e as me ju, unë nuk ndjek tjetër vetëm atë që më shpallet, unë nuk jam tjetër pos I dër­guar që ua tërheq vërejtjen qartazi.” (el-Ahkaf, 9);

“Ne përpara teje kemi dërguar Të dërguar në grupet e popujve të hershëm”. (el-Hixhr, 10).

“Ne edhe para teje popujve të tyre u dërguam pejgam­berë dhe ata u erdhën atyre me argumente të qarta...” (er-Rrum, 47).

“Ne kemi dërguar pejgamberë para teje, për disa prej tyre të kemi njoftuar me rrëfimet e tyre, e për disa sish nuk të kemi njoftuar...” (Gâfir, 78).

“Ju (besimtarë) thuani: “Ne i besuam All-llahut, atë që na u shpall neve, atë që iu shpall Ibrahimit, Ismailit, Is’hakut, Jakubit dhe pasardhësve (të Jakubit që ishin të ndarë në dymbëdhjetë kabile), atë që i është dhënë Musait, Isait dhe atë që iu është dhënë nga Zoti i tyre pejgamberëve. Ne nuk bëjmë dallim në asnjërin prej tyre dhe Ne vetëm Atij i jemi bindur”. (el-Bekare, 136).

“... Secili i besoi All-llahut, engjëjve të Tij, shpalljeve të Tij, të dërguarve të Tij. ...” (el-Bekare, 285).

“Ne vazhduam gjurmët e tyre (të pejgamberëve) me Isain, birin e Merjemes, vërtetues i Tevratit që kishin më parë. Atij i dhamë Inxhilin, që është udhëzim i drejtë dhe dritë, që është vërtetues i Tevratit që kishin pranë, që ishte udhëzues e këshillues për të devotshmit”. (el-Maide, 46), e shumë ajete të tjera.

Kur’ani pranon librat e mëparshëm hyjnorë: fletët e Ibra­himit, Tevratin, Zeburin dhe Inxhilin dhe besimi në burimin hyjnor të tyre është kusht për të gjithë muslimanët, ndonëse tekstet biblike kanë humbur e janë falsifikuar, e disa janë humbur tërësisht. Duke e marrë parasysh këtë fakt, All-llahu e mëshiroi njerëzinë definitivisht në mënyrë të plotë, në kohë e hapësirë.

Pra, Kur’ani e pranon hebraizmin dhe kristianizmin si realitet fetar dhe historik, por këtë nuk e bën hebraizmi dhe kristianizmi kundrejt Islamit!

Misioni i Muhammedit a.s. me të cilin e obligoi All-llahu i madhëruar, dallon nga të tjerët, sepse ai i është drejtuar mirë­qe­ni­es së njerëzisë, e jo ngritjes vetjake dhe arritjes e mono­po­lizi­mit të privilegjeve vetjake, as të bashkësisë së vet në dëm të të drejtave natyrore të të tjerëve. …

Sipas mësimit islam, bartësi i mirëfilltë i pushtetit është All-llahu Këtë qartë e shohim nga ajeti kur’anor:

“A nuk është All-llahu sundues mbi sunduesit”. (et-Tîn, 8).

Karakteristikë e Kur’anit dhe e Sunnetit është që ata ngushtë e lidhin anën transcendente, hyjnore të Zotit me problemet shoqërore, ekonomike e politike të bashkësisë. E tërë kjo, kushtimisht, do të mund të shprehej se Ummetin - Bashkësinë muslimane e drejtojnë parimet vijuese:

- parimi ekonomik, që se “vetëm Zoti është pose­dues”

- parimi politik, që se “vetëm Zoti urdhëron”

- parimi kulturor, që se “vetëm Zoti e di”.

Bashkësia muslimane, Ummeti, në Medine shumë shpejt u çmilitarizua, u shndërrua në qytet civil, me xhaminë krye­sore, me tregje, shtëpi aristokrate, xhami të lagjeve, hamame e të tjera, ku ishin edhe masa, bujarët, shtresat tjera popullore, ulemaja, nëpunësit. I lidhur me një fe, me një mënyrë të jetesës, ky civilizim nuk ka imponuar vetëm normat e veta të shoqërive të ndryshme, politikisht të ndara, por është paraqi­tur edhe si normë për të gjithë brezat tjerë. Pa dyshim, më pak me shkëlqimin e vet, se sa me koherencën e vet të brend­shme.

Thëniet e Kur’anit: “Ju keni fenë tuaj, e unë kam fenë time” (el-Kafirun, 6) dhe

“Thuaj: “Vetëm All-llahun e adhuroj, sinqerisht ndaj Tij e bëj adhurimin tim. E ju pra, adhuroni pos Tij çka të doni!...” (ez-Zumer, 14-15), janë mjaft të qarta dhe ofrojnë hapësirë për meditim afirmativ rreth koekzistencës ndërmjet feve, kulturave e civilizimeve të ndryshme.

Në anën tjetër, Kristianizmi pushtetin e sheh si të drejtë të veçantë dhe autorizim të dhënë personaliteteve fetare (klerikëve). Derisa Kristianizmi i detyron të gjithë, pra edhe ata jashtë rendit të klerikëve, laikët, në nënshtrim ndaj Kishës, Islami konsideron se kjo i përket ummetit, bashkësisë muslimane apo popullit. Ndaj mund të thuhet: Pushteti i ta­kon All-llahut, por e drejta në përdorimin e tij i takon popu­llit. Populli, nëse dëshiron, këtë të drejtë mund ta zbatojë nëpërmjet përfaqësuesit të vet të zgjedhur (ulu’l-emr).

Siç cekëm, e drejta e sendërtimit të pushtetit profan në kristianizëm i është dhënë rendit të klerikëve autoritativë. Si­pas Palit, pas Isait, për transmetimin e porosisë së Zotit te njerëzit janë të obliguar apostujt.   

Po ashtu, kristianizmi, përkundër mesazheve të dashu­ri­së e paqes, masat represive ndaj atyre që mbesin jashtë udhëzimit i ashpërson sukcesivisht:

“Kush nuk është me mua, është kundër meje, dhe kush nuk mbledh me mua, shkapërderdh.” (Mateu, 12:30).

“... e kush më pranon mua, e pranon atë që më dërgoi mua...” (Luka, 9:48) ose

“... e kush më përbuzë mua, e përbuzë atë që më dërgoi mua”. (Luka., 10:16).

“... dhe i detyroi të hyjnë...” (Luka, 14:15-24).

Në bazë të teksteve të sipërme nga Besëlidhja e Re, re­zulton se Kisha dhe autoritetet fetare kanë të drejtë dhe kom­petenca që të tjerët me forcë t’i tërheqin në kristianizëm. Kisha, sipas këtyre teksteve, ka të drejtë të bëjë presion e ta terrorizojë shpirtin njerëzor, e ata që kanë refuzuar Kishën janë ekskomunikuar dhe janë hedhur në zjarr. Hedhja në zjarr është shfrytëzuar për shkak se Kisha përbuz shpatën, ndonëse shpata fare nuk ka mbetur mbrapa në kryerjen e krimeve gjatë gjithë historisë kishtare. Kryqëzatat dhe Inkuizicioni janë shembuj të hershëm, kurse luftërat evroperendimore dhe kristo-centriste të shekullit XX-XXI ndaj botës muslimane janë shembullin më i qartë.

Kësaj i ka ndihmuar parulla e zjarrtë “Jepja perandorit atë që i takon dhe Zotit atë që i takon”, që është shndërruar në parullë të rrejshme që e ndanë fenë prej bashkësisë dhe e shndërron në çështje private, kështu që ua mundëson sun­duesve politikë të sundojnë pa Zotin. Kështu, qysh prej Ku­vendit të Nikejës (325) e deri më sot, problemi gjithnjë është zgjidhur sipas vullnetit të sunduesit, e ky është konstan­tinizmi. Kisha perëndimore, katolike, gjatë historisë the­melin e vet të legjitimitetit e bazon në varrin e Pjetrit, sepse Isai i kishte dhënë përparësi. Madje, Mateu mendon se Pjetrin për konstituues të Kishës e ka emërua r Isai. Në bazë të kësaj, por edhe thënieve të tjera, mund të thuhet se Isai është personifikuar në Kishën, njëjtë sikur që Zoti është per­sonifikuar në Isain. Nëse kësaj i shtojmë thënien e Palit se çdo pushtet ka burim hyjnor (Omnis Potes tas a Deo), (Nuk ka pushtet e që nuk është prej Zotit), atëherë e kemi të qartë që papët pozitën dhe legjitimitetin e vet e ndërtojnë mbi apostujt, e sidomos mbi Pjetrin, dhe se çdo papë është hallkë në zinxhirin e shpalljes që vazhdon. Papa i ri është tok me Shpirtin e Shenjtë, sepse Koncili që e ka zgjedhur është in­stitucion hyjnor i shenjtëruar. Nga kjo rrjedh edhe ajo që papa fiton cilësinë e inocettit (i pagabueshëm). Papa kom­petencat drejtpërdrejt i merr prej Zotit dhe ka të drejtë të sun­dojë në emër të Isait. Ai ka të drejtë të caktojë parimet e fesë e të besimit. Më 1870, në Koncilin e parë të Vatikanit, cilësia inocetti sërish edhe zyrtarisht është konfirmuar dhe është marrë vendim decidiv se komentet e tij të fesë “janë të obli­gueshme për të gjithë besimtarët.”

Për ta forcuar këtë bindje janë shkruar shumë vepra. Shën Augustini në veprën e vet “Shteti i Zotit”, konsideron se shteti profan është fryt i mëkatit të parë dhe institucion djalli, i obligueshëm t’i nënshtrohet shtetit të Zotit. Ndaj, pasi trupi ndjek shpirtin, edhe pushteti profan duhet ta ndjek pushtetin shpirtëror. Me rënien e Romës në vitin 476 e deri në shekullin VIII vërejmë forcimin e Kishës duke e absorbuar në tërësi segmentin ushtarak, politik e administrues të Romës. Kisha përdori formulën vijuese: në skenën politike mbretërit janë sovranë, por njëkohësisht ata duhet ta njohin autoritetin shpirtëror të Kishës dhe në pajtim me këtë, çdokush është i lidhur për papën dhe duhet t a njohë autoritetin e tij shpirtëror. Ata që nuk i nënshtrohen kësaj politike u nënshtrohen gjy­qeve inkuizitore, që sipas një pohimi, për një kohë mjaft të shkurtër, këto gjyqe kanë dënuar 30.000 njerëz me vdekje me kallje, ku kanë pësuar shumë shkencëtarë e njerëz të artit.

Mund të përmbledhim se në rrafshin burimor islam “bashkëjetesa” është bazament i pakapërcyeshëm i Bash­kësisë Muslimane, Ummetit dhe shërben si arketip për rregullimin fetar, politik, shoqëror, ekonomik e të tjera edhe të shoqërive moderne.

All-llahu nuk njeh epërsi të disa popujve apo grupeve e individëve ndaj disa të tjerëve. Ai në Kur’an thotë:

“O ju njerëz, vërtet Ne ju krijuam juve prej një mashkulli dhe një femre, ju bëmë popuj e fise që të njiheni ndërmjet vete, e s’ka dyshim se tek All-llahu më i ndershëm ndër ju është ai që më tepër është i ruajtur...” (el-Huxhurat, 13).

“Nga argumentet e Tij është krijimi i qiejve e i tokës, ndryshimi i gjuhëve tuaja dhe i ngjyrave tuaja. Edhe në këtë ka argumente për njerëz”. (er-Rrum, 22).

“E nëse ndokush prej idhujtarëve të kërkon strehim, ti strehoje në mënyrë që t’i dëgjojë fjalët e All-llahut (Kur’anin), e mandej përcille deri në vendin e tij të sigurt. Kjo, ngase ata janë popull që nuk e dinë (të vërtetën e Fesë islame).” (et-Tevbe, 6).

Kurse Muhammedi a.s. në Haxhxhin lamtumirës këshilloi:

“Të gjithë ju jeni pasardhës të Ademit, kurse Ademi ka qenë i krijuar prej dheut; arabi nuk ka kurrfarë epër­sie ndaj joarabit, as anasjelltas, por me frikën prej Zotit.”

Në anën tjetër, në rrafshin burimor kristian koekzistenca qëndron në këmbë të qelqta. Respektivisht, kristianizmi duke u mbështetur në bazamentin e “popullit të zgjedhur” dhe në bazamentin se në “mbretërinë e popullit të zgjedhur”, kryekëput bazamente raciste, të gjithë ata që nuk duan të hyjnë në kristianizëm do të futen detyrimisht në të, qartë ka proklamuar the­melet se në çfarë parimesh mbështeten kultura dhe civilizimi evroperëndimor kristian.



Nëse i hedhet një shikim rrafshit teorik musliman dhe atij kristian, por edhe rrafsheve tjera, do të vërejmë se Islami pa të drejtë atakohet dhe karakterizohet si fe e jotolerancës e kundër koekzistencës, dhe se mësimet e veta i imponon me dhunë. Burimet islame, Kur’ani dhe Sunneti, qartë e dëftojnë qëndrimin islam. Edhe burimet kristiane, Besëlidhja e Re dhe dokumentet papnore, po ashtu qartë e dëftojnë qëndrimin kristian, dhe këtë, në pikat më të shkurtra, edhe për Islamin edhe për Kristianizmin patëm mundësi ta lexojmë në faqet paraprake.

Do t’i cekim disa raste nga e kaluara: Greqia antike karakterizohej me diskriminim kulminant. Njëri nga dijetarët - filozofët më të mëdhenj, Platoni, ka kri­tikuar skllavërimin e grekut nga greku, por skllavërimin e të huajve nga greku ai e lejon për shkak se disa popuj intelektin nuk e kanë të përsosur. Kurse Aristoteli, filozofi më i madh, njerëzit i ka ndarë në të lirë dhe në skllevër. Skllevërit janë krijuar vetëm për t’u shërbyer të lirëve. Sistemin e skllavë­ri­mit Aristoteli e ka konsideruar të nevojshëm.

Ngjashëm është edhe me kulturën e civilizimin judaist (çifut), i cili lejon skllavërimin e joçifutëve, por jo edhe të çi­futëve, sikur që ndalon kamatën ndërmjet çifutëve, por e le­jon ndërmjet çifutëve dhe të huajve, sepse populli çifut, si “i zgjedhur” nuk ka ndonjë obligim ndaj ndonjë populli injo­rant.

Mësimet kristiane urdhërojnë skllavin t’i nënshtrohet to­talisht dëshirës së skllavopronarit, që se jeta e vdekja vareshin nga dëshira e tij. Çdo njeri i lirë autoritativ në per­andori ka poseduar disa mijëra skllavë të dënuar për shkaqe më banale. Madje vetë Kisha ka poseduar skllevër dhe ka pranuar qartë legalitetin e skllavërisë, kurse me pretekst se pengon lypjen dhe vjedhjen.

Në Perandorinë Bizantine kanë supozuar se ata janë udhëheqësit e botës, kurse mbarë bota rreth tyre është krijuar për t’u shërbyer. Skllavi nuk ka mundur të posedojë, të trashëgojë, të lë trashëgim, apo të martohet legalisht. Skllavi i padobishëm, i sëmurë e në moshë është vrarë. Skllavi nuk ka mundur ta padisë dëmtuesin, sepse e drejta e padisë i ta­kon vetëm zotëriut.

As gjendja e koptëve nën Kishën bizantine nuk ishte e mirë: Nën sundimin e perandorit Fokas (602-610) të gjithë funksionarët koptë u detyruan t’i nënshtrohen Kishës së Kon­stantinopolit. Nën Herakliusin (610-641) koptët aku­zo­he­shin si paganë e tradhtarë, kurse Justiniani I (527-565) thoshte: “Vetëm një qeveri, vetëm një legjislacion dhe vetëm një kishë”, që qartë dëfton se ç’ndodhte me të tjerët që nuk i nënshtroheshin këtij urdhri.

Paraqitja e Muhammedit a.s. në skenën historike dhe, më pastaj, shkuarja e tij në Medine, hasën në ndjenjë përbuzjeje tek çifutët, sepse ata posedonin vetëdijen mbi superioritetin religjioz, nacional e kulturor dhe ndjenjën që do të mund të paraqitej si ndonjë falsifikim i traditës biblike. Nisur nga kjo, çifutët nuk e pranuan Isain a.s. (Jezusin) për pejgamber, ndonëse ishte çifut, as Muhammedin a.s., që për ta ishte i huaj, joçifut.

Kristianizmi mesjetar ka qenë shprehje lëvizëse e Ev­ropës kundrejt Islamit, që do të kulmojë me luftërat kryqtare. Islami për Evropën ka qenë forcë kërcënuese ushtarake dhe domen dinamizues ekonomik, e më vonë edhe armik ideologjik dhe shembull filozofik, në fillim nëpërmjet shtan­gimit mbrojtës, e më vonë nëpërmjet shpërthimit atakues. Pikëpamjet e Evropës në shekullin XX mbi Islamin, kryesisht janë vazhdimësi e vizionit mesjetar ndaj Islamit.

Në trojet iliro-shqiptare bashkëjetesa midis serbëve sun­dues dhe shqiptarëve të sunduar ka qenë shumë e vështirë. Këtë pohim tonin po e ilustrojmë me Kodin e Car Dushanit (1336-1356), neni nr. 6, ku sanksionohet: “Sa i përket herezisë latine dhe atyre që tërheqin besimtarët ortodoksë në fenë e tyre, autoritetet duhet të përpiqen t’i konvertojnë të gjithë të tillët në fenë e vërtetë. Nëse një i tillë nuk dëshiron të konvertohet, ai do të dënohet me vdekje... pasuria e të gjithë të tillëve do të konfiskohet dhe shumë më tepër në këtë drejtim.” (E. Durham) Edhe gjatë kohës së sundim it të mbretërve Ne­manja e Millutin u provua konvertimi dhe kishte persekutime fetare e kombëtare. (E. Durham)

Islami kësaj çështjeje i kushton rëndësi të madhe bashkëjetesës. Me krijimin e qytetit-shtet në Medine, me hartimin e Ku­shtetutës së parë të praktikuar në botë, u vunë në praktikë themelet e bash­këjetesës midis muslimanëve, kristianëve dhe hebrenjve, u rregulluan të drejtat dhe obligimet e qytetarëve dhe u eliminuan veset e liga.

Në mënyrë të përmbledhur mund të shtrohet se “Shteti islam lind me vendimin e vetëdijshëm të popullit të lirë poli­tikisht që të abstenojë nga sovraniteti në dobi të Zotit Famëlart, dhe duke pranuar pozicionin e mëkëmbësit e duke vepruar në pajtim me rregullat dhe udhëzimet që i kanë dhënë Kur’ani dhe Sunneti i Pejgamberit a.s. Ndryshe nga teokra­tizmi kristian, në Islam shteti është teokratik në saje të sovranitetit të Zotit, kurse pushteti nuk i jepet një rendi të veçantë - siç është rasti në Kristianizëm, por besimtarëve. Në anën tjetër, shteti është demokratik në aspekt të konstituimit të pushtetit, ndërrimit etj. Populli nuk ka të drejta të pakufi­zuara, por në suaza të Ligjit të Zotit dhe të Pejgamberit. Shteti islam është shtet ideologjik që duhet t’i përfshijë vetëm ata që me zemër e pranojnë ideologjinë dhe parimet e saj. Mirëpo, atyre që nuk e pranojnë ideologjinë islame, por jeto­jnë brenda kufijve territorialë, shteti islam ua garanton të drejtat qytetare që i gëzojnë të tjerët, me kusht që ata ta re­spektojnë ligjin. Në shtetin islam nuk bëhet dallim në racë, ngjyrë e gjuhë dhe shtetasit e tij janë të barabartë në të gjitha punët e shtetit. Fryma e shtetit islam zë fill në politikën e moralit dhe devotshmërisë. Në politikën e brendshme duhet të dominojnë nderi, respekti e drejtësia, kurse në politikën e jashtme duhet kultivuar e vërteta, besimi, dashuria për paqe, raportet korrekte dhe drejtësia ndërkombëtare. Qëllimi i shtetit islam nuk është vetëm të sigurojë ligjin, rendin dhe territorin, por duhet ta arrijë drejtësinë shoqërore, përparimin e së mirës dhe çrrënjosjen e së keqes.

Shteti islam, me fjalë të tjera, duhet të sigurojë:

- të drejtat në sigurinë personale,

- të drejtat në sigurimin e pasurisë,

- mbrojtjen e nderit,

- të drejtën në jetën private,

- të drejtat në protesta kundër padrejtësisë,

- të drejtat për “urdhrin për të mirë dhe ndalimin nga e keqja”,

- lirinë e këshillimit dhe të arsimimit,

- mbrojtjen e pjesëtarëve të një feje tjetër nga fyerjet, e shumë të drejta të tjera.

Islami bëri unifikimin e politikës dhe religjionit dhe, si­pas të gjitha vlerësimeve, ky unifikim ka qenë sintezë e suksesshme. Por, më vonë, Islami u shpartallua si perandori por mbeti si religjion dhe vazhdoi të përhapet mbi gërmadhat e perandorisë së shpartalluar. Domethënë, Islami është uni­versalizuar vetëm pasi është fshirë veçanësia e politikës. Fuqia e Islamit, sipas Hisham Xhait, ka qenë në atë se ai ka ditur ta shprehë poeticitetin e kolektivit. Pikërisht unifikimi i të gjitha segmenteve të jetës, bëri që imperializmi perëndimor dhe kreatura e tij “orientalizmi perëndimor” Islamin ta paraqesin si “religjion fanatik, të errët, që ithtarët e vet i edu­kon në besimin e ngushtë, dogmatik, i cili është armiqësish t i disponuar ndaj lirisë së mendimit dhe zhvillimit të lirë të ideve.” Në një anë, duke i marrë parasysh armiqësitë dhe paragjykimet mesjetare të evroperëndimit ndaj Islamit dhe ato të periudhës kolonialiste, nga ana tjetër, edhe s’është çudi që evroperëndimi ka vazhduar me sjellje injoruese e eksko­munikuese ndaj Islamit dhe muslimanëve. Mirëpo, me plot të drejtë, kohëve të fundit dëgjohen zëra, ndonëse ende të paktë, “përse moskuptimet ndërmjet Islamit dhe Perëndimit duhet të vazhdojnë, kur ajo që i bashkon këto dy botë është shumë më e fuqishme se ajo që i ndanë.” Princ Çarlsi mendon se moskuptimet paraqiten kur nuk ia arrijmë të çmojmë se si të tjerët e shohin botën, historinë e saj dhe rolet e tyre përkatëse në të, dhe nga kjo rezulton që Islamin ta shohim si kanosje dhe rrezik, si burim i mostolerimit, ekstremizmit dhe terroriz­mit. Moskuptimet paraqiten edhe nga fakti se ekstremet në shoqërinë islame merren si norma, që është gabim serioz. Zëra pozitivë kohëve të fu ndit vijnë edhe nga vetë zyrtarët e Kishës. Për shembull, Sekretariati i Vatikanit për Jokristianë lidhur me xhihadin jep përkufizim të ri, që dallon rrënjësisht nga e kaluara. Kështu, ata thonë se “Xhihadi në asnjë rast nuk është karremi biblik, ai nuk synon drejt zhdukjes, por drejt të drejtave të Zotit dhe njerëzve në viset e reja.”

Po ashtu, të konceptuarit antropomorf të Zotit në Evropë, rebelimi i natyrës njerëzore kundër përbuzjes kristiane të kësaj bote dhe shtypjes së instinkteve natyrore dhe synimeve legjitime të njeriut dhe trashëgimisë romake, me qëndrimin e vet të plotë materialist në aspekt të jetës njerëzore dhe vlerës së saj inherente, kanë rezultuar me indiferencë madje edhe armiqësi ndaj Islamit, sepse Islami ishte i rafinuar, progresiv, plot jetë pasionuese.

Çështje në vete është edhe të perceptuarit e nacionales në Evropë që dallon nga të perceptuarit islam. Derisa në Islam nacionaliteti është kualitet individual i njeriut, individual në raport me njerëzinë dhe individual në raport me njeriun, vetëkonfirmimi i nacionalitetit mund të fitojë forma të na­cionalizmit, të mbylljes, ekskluzivitetit, armiqësisë ndaj nacionaliteteve të tjera. Edhe internacionalizmi si alter­nativë e nacionalizmit paraqet sëmundje tjetër, varfëri ab­strakte, unitet abstrakt, që mohon individualitetin nacional. Islami edhe nacionalizmit edhe internacionalizmit ua kundër­vë universalizmin, që nuk mohon individualizmat na­cionalë, por i përfshinë në unitetin konkret. Universalizmi është afir­mim i pasurisë në jetë me atë nacionalen. Nacion­aliteti është vlerë pozitive që pasuron jetën e njerëzisë, që pa atë paraqet abstraksion, kurse nacionalizmi është e keqe, vetëkonfirmim dhe përbuzje egoiste, e madje edhe urrejtje ndaj popujve tjerë. Nacionalizmi lind shovinizmin dhe kseno­fobinë, ndaj këtë duhet dalluar nga patriotizmi. Nacionalitetet e mëdha sëmuren nga vullneti drejt pushtetit, drejt fuqisë, vullnet imperialist që synon krijimin e perandorive botërore. Kjo rezulton luftën, e lufta është gjithnjë lindja e fatumit e jo e lirisë. Përjashtim duhet bërë nga lufta mbrojtëse, çliruese, që është e arsyeshme, sikurse në rastin e Kosovës, Bosnjës etj. Në konceptin nacionalist dhe imperial­ist shteti nga mjeti dhe funksioni bëhet synim vetvetiu dhe realitet abstrakt, vjen deri te ideja e sovranitetit të shteteve nacional e, për të cilin luftojnë popujt në dëmin vetjak.

Kultura humaniste perëndimore ka prirje të pranojë tipin e vet të kulturës për universale dhe të vetmen dhe nuk pranon ekzistimin e tipeve tjera të kulturës e as nuk kërkon plotësimin me botët tjera. Me këtë kemi një monizëm të veçantë, i cili gjithnjë ka tendenca tiranizuese, qoftë ato re­ligjioze apo antireligjioze. Konceptimi monist, totalitar i shtetit përkthyer në gjuhën religjioze konceptim idhu­jtarist.

Evropa dhe Amerika (dhe bota nën ndikimin e tyre), të udhëhequr nga idetë e mësipërme, çdo ditë po kërkojnë modele të reja të dominimit, kurse për çdo tendencë të muslimanëve për mbrojtje, Evropa e “civilizuar” me anë të propagandës së tmerrshme i akuzon si fundamentalistë, terroristë, reak­sionarë, që prishin qetësinë dhe rendin botëror.



Mesazhi islam mbi “Transcendencën” dhe “Bashkësinë” për një shekull u zgjerua prej Indisë deri në Oqeanin Atlantik. Ky zgjerim nuk qe fryt i pushtimeve ushtarake që popujve të nënshtruar t’ua impononte fenë, por i rrezatimit të revolucio­nit të mirëfilltë kulturor që ai e solli. Ekspansioni arab ka krijuar kushte ekonomike dhe sociale për përtëritje, duke e evituar kaosin feudal dhe hierarkitë parazite. Betejat e vetme që muslimanët i kanë ndërmarrë në ekspansionin e rrufeshëm kanë qenë betejat kundër shtypësve feudalë, mbretërve des­potë, peshkopëve sektarë e inkuizitarë, e jo kundër popujve që i kanë pritur si çlirues nga zgjedha e mëhershme. Islami, duke evituar përçarjen feudale të ekonomisë, duke formuar hapësirë më të madhe se Perandoria Romake për këmbim mallrash dhe idesh, duke krijuar tërësinë unike ku kanë sun­duar ligjet e shkruara dhe administrata korrekte gjyqësore, pushtuesit arab i ka mundësuar përzierjen dhe shkrirjen e gjërave, njerëzve dhe ideve, që ishte karakteristike për të gjitha periudhat e mëdha kreative në jetën e njerëzimit. Pasi që qëllimi i kësaj pjese të shkrimit është që të sjellim disa ndodhi konkrete historike, konstatimet e mësipërme po i ilustrojmë me fjalët e një prijësi fetar, monsinjor Duchene, i cili në studimin e tij për gjendjen e Kishës në shekullin VII në Siri, cek rrëfimin këshillues të Mihajl Sirianit. Mihajli, pasi që i përshkroi vrazhdësitë të cilave u qenë ekspozuar ja­kobitët që nuk e pranuan Kishën uniate të Herakliut, kështu e përshkruan depërtimin arab: “Zoti hakmarrës... duke e parë të keqen e romakëve të cilët kudo që kanë luftuar vrazhdësisht kanë shkretëruar kishat dhe manastiret tona dhe na gjykonin pa mëshirë, i solli nga Jugu bijtë e Ismailit të na çlirojë me ndihmën e tyre... Kjo për ne ishte fitore e madhe që u çliruam nga vrazhdësitë e romakëve, nga e keqja e tyre, nga urrejtja e tyre, nga smira e tyre e ligë dhe që, më në fund, gjetëm prehjen.”

Shembujt e tillë dëftojnë se Islami dhe kultura e civi­lizimi i tij kultivojnë bashkëjetesën, madje njohjen e pjesëtarëve të feve qiellore, që është pika kulminante e koekzistencës. Islami refuzon idenë e popullit të zgjedhur, por pranon njerëzimin si krijim të zgjedhur të Vullnetit Hy­jnor. Derisa në periudhën parakur’anore njeriu ishte në pozitë inferiore me krijesat e dëmshme, me Kur’anin njeriu bëhet zotërues i çdo gjëje që gjendet në qiej, tokë e midis tyre.

Me Islamin, popujt e nënshtruar kanë gëzuar mbrojtjen e muslimanëve dhe nuk kanë qenë të obliguar e të detyruar të kryejnë kurrfarë detyre ushtarake, sepse feja ua ndalonte pjesëmarrjen në ushtrinë muslimane, e si kompensim jomus­limanët paguanin tatim (xhizjen).

Meqë jomuslimanët ishin jashtë suazave të ligjeve mus­limane, atyre u qe mundësuar të mbeten nën jurisdiksionin e ligjeve të veta vetjake, çfarë i kanë caktuar krerët e bashkësive të tyre fetare. Këtë gjendje të autonomisë së pjesërishme e kanë ndjekur më vonë Turqia dhe vendet tjera arabe.

Komentuesi dhe praktikuesi i parë e autentik i Kur’anit është Muhammedi a.s., ndaj fjalët e tij kanë qëllime të larta, por janë të nxitura edhe nga jeta e përditshme e të mbikëqy­rura nga All-llahu Me një rast Muhammedi a.s. thotë: “Nuk ka përparësi arabi ndaj joarabit, as joarabi ndaj arabit. Nuk ka përparësi i ziu ndaj të bardhit, as i bardhi ndaj të ziut. Tek All-llahu më të matur janë ata të cilët janë më të drejtë dhe të cilët më së ndershmi jetojnë.”

Rasti vijues e sqaron edhe më shumë këtë çështje. Muhammedi a.s. thotë:

“Ai që shtyp një person me të cilin është lidhur me një zotim, ose i cenon të drejtat e tij, ose ia imponon një detyrë mbi mundësitë e tij, ose ia merr me detyrim një gjë, mua do të më ketë kundërshtar në Ditën e Gjyki­mit.”

Imam Buhariu shënon se Esma, e bija e Ebu Bekrit, ka thënë: “Më erdhi nëna si idhujtare në vizitë, e unë iu drejtova Të dërguarit, Muhammedit a.s., dhe kërkova mendimin e tij, kurse ai më tha: “Mbaji lidhjet me nënën tënde dhe bëni mirë asaj.”

Edhe halifi i dytë musliman, Umeri r.a., pas hixhretit të tij në Medine, ka mbajtur lidhje me të vëllain, i cili në Mekke ende ishte idhujtar.

Me rastin e dërgimit të ushtrisë muslimane në Siri, halifi Ebu Bekri kryekomandantin Usame ibn Zejdin e porositi që të sillet mirë me këto fjalë:

“Mos i shkelni zotimet tuaja, mos bëni ngatërresa, mos i keqpërdorni të drejtat tuaja, mos i gjymtoni kufomat, mos i vritni as fëmijët, as të vjetrit, as gratë. Mos rrëzoni asnjë dru, asnjë hurmë, mos i digjni të mbjellat, mos therni desh as deve që të ushqeheni ju. Nëse takoni në rrugë murgj ose fetarë duke ëndërruar, i lini të lirë dhe mos i shqetësoni.”

Se në ç’shkallë ishte koekzistenca gjatë halifatit të Umerit r.a. tregon rasti vijues: Mbreti i fundit gasanid, Xhabalah ibn el-Ajhan, në Betejën e Jermukut (më 636) ishte në anën bizantine, por më vonë e përqafoi Islamin. Derisa ky e bënte tavafin rreth Ka’bes në haxhxhin e tij të parë, një beduin e shkeli rastësisht pelerinën e tij, kurse ish-mbreti e goditi beduinin në fytyrë. Me të marrë vesh, halifi Umer r.a. urdhëroi që beduini t’ia kthejë goditjen Xhabales në mënyrë të njëjtë, ose Xhabale ta paguajë xhobën, për çka Xhabale hoqi dorë nga Islami dhe u kthye në Konstantinopol.

Rasti tjetër ka të bëjë me vetë Umerin r.a. Një ditë erdhi një beduin të kërkojë ndihmë kundrejt një shtypësi, e Umeri i mllefosur e goditi disa herë beduinin. Pastaj u pendua dhe e luti beduinin t’ia kthejë me po aq goditje. Mirëpo, beduini re­fuzoi ta bëjë këtë, e Umeri r.a. u tërhoq në shtëpinë e vet me monologun vijues: “O i biri i Hattabit! Ti ke qenë askush e asgjë, dhe All-llahu të ngriti; lajthove, e All-llahu të nxori në rrugë të drejtë; ke qenë i dobët, e All-llahu të forcoi. Ai atëherë të dha të drejtosh me kokat e popullit tënd dhe kur njëri prej tyre erdhi të kërkojë ndihmën tënde, ti e godite! Ç’do t’i thuash ti zotëriut tënd kur të paraqitesh para tij?”

Derisa disa nga ndodhitë flasin për raportet brendais­lame, rasti vijues ka të bëjë me raportet ndërfetare në Egjiptin e posaçliruar, e lidhur me Umerin r.a. Flitet nga burimet e sakta historike se një qytetar kopt nga Kajroja, El-Fustati, shkoi në Medine për t’iu ankuar Umerit r.a. si halif. Ai i tha halifit se i biri i Amr Ibn Asit e ka goditur me shuplakë të birin e tij. Umeri r.a. menjëherë e urdhëroi Amr Ibn Asin dhe të birin e tij që të vijnë në Medine, e atëbotë Amr Ibn Asi ishte mëkëmbës (vali) i Egjiptit. Kur këta erdhën në Medine, Umeri r.a. urdhëroi që babai, djalin e të cilit e kishte goditur djali i Amr Ibn Asit, ta godasë atë, dhe me këtë rast Umeri r.a. i tha fjalët e njohura; “Si mund të robërohen njerëzit kur nënat i lindin të lirë?”

Aliu r.a., halifi i katërt, me një rast ka thënë: “Më vjen turp të skllavëroj njeriun që thotë All-llahu është Zoti im!”

Po ashtu, Aliu r.a. me një rast i ka dhënë robit të tij të holla për të blerë dy lloj teshash prej materialit të ndryshëm. Kur ai ia ka sjellur, Aliu r.a. ia ka dhënë llojin më cilësor e shumë më të shtrenjtë se ai që e ka ndalur për vete dhe i ka thënë atij: “Ti je i ri dhe dëshiron ta shohësh veten të bukur, kurse unë jam plakur.”

Se këto ndodhi nuk janë raste vetëm nga periudha e Pe­jgamberit a.s. dhe e halifëve të drejtë, por edhe më vonë, flet ndodhia në kohën e Ebu Jusufit, nxënësit të Ebu Hanifes. Në kohën kur ky ishte gjyqtar suprem (kadi’l kudât) i halifatit islam, një i krishter ngriti padi kundër halifit Harunur Rrashidit, përkitazi me një kopsht kontestues. Ebu Jusufi, pas shqyrtimit të lëndës, gjykoi në favor të të krishterit, e në dis­favor të halifit.

Me Ebu Jusufin dhe halifin Harun kemi ndodhinë tjetër, me ç’rast i pari, në cilësinë e gjyqtarit suprem të shtetit, e këshilloi të dytin: “O prijës i besimtarëve! Zoti e përforcoftë mbretërinë tënde! Bëhu mirëdashës ndaj të nënshtruarve, vepro ashtu që të mos jenë kurrë të shtypur ose të dëmtuar, mos ua impono asnjë ngarkesë mbi mundësitë e tyre dhe mos e merr pasurinë e tyre në asnjë mënyrë arbitrare.”

Do të shkonim në pakufi sikur të ndaleshim në çdo fazë historike, ndaj do të ndalemi në thëniet e dy dijetarëve evro­pianë, Volterit (Voltaires) francez ….

Volteri, ndonëse kundërshtar i rreptë i Islamit, megjithatë mbledh forcë e pohon se modeli islam i rregullimit të jetës, i pranishëm gjatë kohës së osmanlinjve, paraqet shembullin më të mirë të tolerancës ndërfetare dhe të bashkëjetesës në lirinë e plotë të pjesëtarëve të feve të ndryshme dhe popujve. De­risa, siç vërejtëm, sipas Kishës, çdo banor brenda shtetit të krishter është dashur të bëhet patjetër i krishter. Për këtë, autoritetet kishtare armiqësisht janë deklaruar kundrejt tërë botës dhe atë derisa ata nuk e pranojnë Kristianizmin.

Ç’të thuhet për shekullin e fundit? Bota muslimane në kapërcyell të shekullit njëzet u zgjua nga letargjia e agonia kolonialiste, me ç’rast filloi një luftë të gjatë kundër të hua­jve. Pas shumë përpjekjesh e sakrificash, ata u çliruan nga pushtuesit e huaj, por ranë nën ndikimin politik, ushtarak, ekonomik dhe kulturor, si formë e re e kolonializmit, e eksploatimit më profitabil e perfid të Fuqive të mëdha, qofshin të Lindjes apo të Perëndimit. Çdo përpjekje për çlirim të plotë nga ek­sploatuesit e huaj, nga makineria propaganduese e Fuqive të mëdha cilësohet si panislamizëm, ekstremizëm fetar, funda­mentalizëm e kohëve të fundit edhe si binladenizëm, duke i diskreditur kështu Islamin dhe muslimanët. Luftërat e dekadës së fundit si në Bosnjë, trojet shqiptare, Çeçeni, Algjeri, Afganistan, Irak, Palestinë, te muslimanët në Nënkontinentin indian, në Kinë, ish-BRSS e shumë vende të tjera, qartë dëftojnë angazhimin çlirimtar të muslimanëve dhe orvatjet ofensive e shtypëse të evroperëndimit. Në këtë luftë të pa­drejtë, evroperëndimi paraqitet në rolin e ujkut, të cilit qengji lëre këtë vit, por edhe vitin që shkoi (kur ende nuk ekzistonte) ia ka turbulluar ujin!

* * *

Mësimi islam, e kryesisht edhe praktika muslimane, i kushtojnë rëndësi të madhe bashkëjetesës, vëllazërimit e soli­daritetit ndërfetar e ndërnacional. Mirëpo, qarqet qëllimkëqija e tendencioze evroperëndimore kristiane, Islamin kryesisht e interpretuan nëpërmjet termave pezhorative, për ta paraqitur atë si antihuman e anticivilizues, regresiv e destruktiv. Mo­tivet janë shumëllojëshe, por dominojnë motivet religjioze, politike e ekonomike. Është fatkeqësi e madhe që edhe bren­da trojeve tona gjenden shkencëtarë dhe politikanë, që të frymëzuar nga paragjykimet e kryqëzatave e inkuizicionit, në vazhdi­mësi e sulmojnë Islamin dhe kulturën e civilizimin is­lam ndër shqiptarët, duke e karakterizuar atë kulturë si tirani­zuese, terrorizuese, asimiluese, agresive e të ngjashme. Të tillët (Ismail Kadare, Engjëll Sedaj, Lush Gjergji, Ibrahim Rugova, Alfred Mojsiu etj. etj.), shfrytëzojnë konfuzionin ideologjik, politik, ekonomik, social e të tjera, dhe me metoda perfide, me gojën plot “komb”, përpiqen të konvertojnë mbi 90% të popullatës shqiptare të proveniencës islame në katolicizëm apo ortodoksizëm përpjekje të ishin të natyrshme dhe shprehje e raporteve normale, ju lumtë për angazhimin e tyre, por kur këto përpjekje janë tendenci­oze, kësaj i thonë terror e gjenocid religjioz e etnokulturor.

Shkrimin tonë do ta përfundojmë me një thënie të Çiro Truhelkës se: “Është mendim i gabuar se Islami është për­ha­pur me dhunë. Ekzistojnë argumente të shumta të cilat e demantojnë këtë. Unë mund të përmend vetëm një, e ai është se shekulli XIX nuk do të gjente asnjë të krishterë dhe asnjë kishë e manastir në Ballkan, sikur islamizmi të përhapej me dhunë shtetërore.” Ne do të shtojmë, nëse do të përdorej dhuna në mënyrë institucionale nga ana e muslimanëve kundrejt kristianëve, çfarë po ndodh me muslimanët gati gjithë kohën, duke përjetuar dhunë institucionale nga kristianizmi, ju zotëri Alfred Mojsiu, pastaj serbët, grekët, malazezët, bullgarët në Ballkan do të përmendeshi vetëm nëpërmjet fosilieve të mbetura, siç fla sim sot për dinasaurët.

Është e udhës që institucionet tona politike, shkencore dhe të tjerët të fillojnë të respektojnë të tjerët, ashtu siç e kërkojnë respektin për veten. Të fillojnë të ndërgjegjësohen, në të kundërtën në histori do të përmenden si kalamajë që luanin me zjarr dhe behen viktimë e tij.

Yahoo! FareChase - Search multiple travel sites in one click.

Yahoo! FareChase - Search multiple travel sites in one click.

Tek Albanian Learn albanian
Albanian music Albanian english Albanian dating


press | 12 Nov 22:10 2005

Reagon Forumi Musliman, dega Shkodër


Dega Shkoder


Shkoder, më 12.11.2005

?Tek çdo shqiptar pak po të gërmosh do të zbulosh thelbin e tij? që nuk
mund ta dime se si mund të jetë.

Forumi Musliman Shqiptar, dega Shkodër, deklaron këtu para mediave indinjatën
e tij madhore ndaj deklarimit presidencial shqiptar, në Forumin e Oxfordit me
temën : ?Toleranca ndërfetare në traditën e popullit shqiptar.? Na
indinjon pa masë fakti se në këtë forum për tolerancën, presidenti
konsensual i dy partive të mëdha politike, por jo i shqiptarëve, shfaqet
ashtu siç mund të jetë një inkuizitor i papërsëritshëm për problemet
fetare. Në mes të tjerash ai deklaron për të realizuar qëllimet e caktuara
se: ?Tek çdo shqiptar, pak po të gërmosh do të zbulosh thelbin e tij të
krishterë?(Gazeta ?Korrieri? 12.11.2005 fq5).

Presidenti ynë konsensual partiak, duke ekspozuar ndjesitë e tij
fetaro-politike, në mënyrën më të keqe deklaron: ?....tek çdo musliman
shqiptar gjen 15 shekuj krishtërim,... nuk është e vërtetë se në vendin
tonë jetojnë shumica me besimin musliman?! Duke vazhduar po aty :? Në
pikëpamje vertikale, diakronike të gjithë shqiptarët janë të
krishterë?! Kaq mjafton për të kuptuar se në Forumin e Oxfordit marrin
pjesë gjithfarë politikanësh dhe presidentësh me mendësi inkuizicioniste
mesjetare që me siguri presidenti ynë konsensualo-partiak, falë moshës së
tij tepër kritike për një deklaratë të tillë mund të quhet e pafalshme.
Deklarata të kësaj natyre ia zbehin vlerat këtij forumi.

Do të donim të ishte ndonjë lapsus i këshilltarëve presidencialë, por duke
parë praninë e presidentit në cdo aktivitet të Janullatosit, varianti i
lapsusit të këshilltarit rrezohet. Ne i themi presidentit konsensual politik,
por jo të shqiptarëve, t?i administrojë mirë hapësirat ligjore që të
jep posti dhe të mos bëhet shkaktar i indinjatave kolektive. Ndoshta
presidenti ynë është ashtu siç deklaron, që nuk e njeh sasinë numerike
dhe shpirtërore të muslimanëve, të cilët në festat e tyre fetare mbushin
rrugët dhe sheshet jashtë institucioneve të kultit. Prandaj edhe indiferenca
i kalon kompetencat e tij.

Në rast se nuk e di, ne i kujtojmë presidentit konsensual se në Shqipëri
jetojnë rreth 2.5 milionë muslimanë, dhe kjo shumë në një shtet me 3
milion banorë, duhet t?ia kthjellojë mendjen atij sa për të tërhequr
fjalët nga pasaktësitë që konsiderohen të shëmtuara.

Forumi Musliman Shqiptar, dega Shkodër, i konsideron këto deklara të pasakta
dhe si pasojë edhe të shëmtuara.

Nuk mund të jetë e këshillueshme që në fund të mandatit të tij për arsye
nga më të ndryshmet të deklarohen thënie të tilla që e kompromentojnë
rolin e presidentit si një përfaqësues i ndëgjegjes së popullit.

Forumi Musliman Shqiptar
Dega Shkodër


Njoftim për editorët:

Forumi Musliman i Shqipërisë është një organizatë e shoqërisë civile,
qëllimi i të cilës është të luftojë racizmin, islamofobinë dhe

Për më shumë informacion vizitoni sajtin tonë:

------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~--> 
Get fast access to your favorite Yahoo! Groups. Make Yahoo! your home page

Mos harroni se Shqiperia eshte nje Liste Informative Kombetare Shqiptare, synon ne nxitjen e
atedhedashurise, tek te gjithe shqipetaret pa dallim Krahine, besmi dhe seksi. Me parimin : Me i nderuari
nga ne eshte nacionalisti dhe ai qe  i sherben me shume ceshtjes kombetare... Per kete jane te ftuar te
gjithe shqiptaret kudo qe ndodhen qe te kontribojne ne rritjen e atedhedashurise nder shqiptar...

Per tu anetaresuar ne liste e-mailo: 

shqiperia-subscribe <at>

Per ta lene listen e-mailo: 

shqiperia-unsubscribe <at>

Yahoo! Groups Links

<*> To visit your group on the web, go to:

<*> To unsubscribe from this group, send an email to:
    shqiperia-unsubscribe <at>

<*> Your use of Yahoo! Groups is subject to:

Olsi | 12 Nov 22:14 2005

Zemërohen myslimanët, Moisiu na fyeu

Zemërohen myslimanët, Moisiu na fyeu 

12 Nentor  Forumi Mysliman reagon pas fjalës së Presidentit
në forumin e Oxfordit 

Forumi Mysliman i Shqipërisë ka reaguar ndaj fjalës së
Presidentit të mbajtur në Londër, më 9 nëntor. Presidenti
t'u kërkojë falje besimtarëve myslimanë, pasi i ka fyer dhe
ofenduar ata. Kjo është kërkesa e Forumit Mysliman të
Shqipërisë pas fjalës së mbajtur nga kreu i shtetit në
foumin e Oksfordit dy ditë më parë. Ndërsa kreu i
Komunitetit Mysliman Selim Muça, pohoi se nuk ëeshtë në
dijeni të kësaj çëshjte, pasi është kthyer mbrëmë vonë nga
Turqia. Sipas Forumit, Presidenti i Republikës së
Shqipërisë, Alfred Moisiu, ka mbajtur një ligjëratë në
forumin e Oksfordit me temë: Toleranca ndërfetare në
traditën e popullit shqiptar. Në fjalën e tij, Presidenti
ka thënë ndër të tjera se, "islami në Shqipëri nuk është fe
burimore, por e sjellë nga faktori ushtarak turk, sepse
islamizmi në Shqipëri nuk është fe burimore, as fe e
përhapur në kohën e origjinës, as besim rezidencial, por
një dukuri e ardhur dhe e trashëguar në gjuhën dhe
liturgjinë e atij faktori që e solli". Si rregull është një
islamizëm i cekët. Te çdo shqiptar, pak po të gërmosh, do
të zbulosh thelbin e tij të krishterë. Presidenti ka vijuar
duke thënë edhe se, "te çdo mysliman shqiptar, gjen 15
shekuj krishtërim", dhe se "nuk është e vërtetë që në
vendin tonë, jetojnë shumica me besim islam", por se "në
pikëpamjen vertikale diakronike të gjithë shqiptarët janë
të krishterë". Forumi pohon se myslimanët e Shqipërisë janë
mësuar të dëgjojnë deklarime të këtij lloji nga qarqe
intelektuale me frymëzim anti-mysliman në Shqipëri dhe
Ballkan, të cilat kërkojnë konvertime të tipit të
Bosnje-Hercegovinës të myslimanëve ballkanas në "fenë e të
parëve", me arsyetimin se vetëm në këtë rast ata do të jenë
të pranueshëm për Evropën. Por kur këto fyerje bëhen nga
Presidenti, ato marrin karakterin e një sulmi të shtetit
mbi identitetin e qytetarëve të tij. 


Forumi Mysliman i Shqipërisë ka reaguar duke thënë se i
sheh si krejt absurde përpjekjet për të afishuar
"tolerancën ndërfetare në traditën e popullit shqiptar",
kur deklarohet se shqiptarët qenkan të gjithë të krishterë.
Forumi reagon duke pyetur Presidentin, se nëse në Shqipëri
edhe myslimanët janë të krishterë, atëherë ndaj kujt
ushtrohet kjo tolerancë. Ndërkohë që në shtetet fqinje në
Ballkan, ku ka popullata dhe regjime të deklaruara si të
krishtera ortodokse, nuk ekziston një tolerancë si në
Shqipërinë me shumicë myslimanë. Forumi Mysliman i
Shqipërisë ndjehet i habitur kur konstaton që "kryetari i
shtetit, nuk paska dijeni që në vendin e tij, përveç të
krishterëve të devotshëm, ekziston një numër goxha i madh
myslimanësh po aq të devotshëm, të cilët e mbështesin fenë
e tyre në Islamin burimor, që rrjedh nga mësimet autentike
të librit të shenjtë, Kuranit, që Zoti i madhëruar i
shpalli njerëzimit nëpërmjet profetit Muhamed, ashtu siç i
dërgoi Ungjillin profetit Jezu Krisht". 

Ata pohojnë për kreun e shtetit se Islami në Shqipëri,
është po aq familjar për shqiptarët sa ç'është edhe
krishtërimi (i cili sikurse edhe islami nuk është
rezidencial, por i ardhur nga Lindja e Mesme), por që të dy
janë pjesë të pandashme të identitetit tonë kombëtar. Në
ankesën e Forumit thuhet se, "Duam të theksojmë se
Presidenti i Republikës, sipas Kushtetutës, është simbol i
unitetit kombëtar. Për këtë arsye atij nuk mund t'i
lejohet, që nëpër forume ndërkombëtare, të prezantojë
qëndrime të njëanshme, të cilat injorojnë ndjenjat e një
pjese të mirë të popullsisë. Për këtë arsye, ne mendojmë se
do të ishte në nderin e Presidentit të Republikës, që t'i
kërkojë falje shtetasve të tij të besimit islam, të cilët
janë ndjerë tejet të ofenduar dhe keqpërfaqësuar prej tij".

Kreu i Komunitetit Selim Muça: Nuk jamnç dijeni të çështjes

Kreu i Komunitetit Mysliman Shqiptar, Selim Muça, ka pohuar
mbrëmë për Gazetën se nuk është në dijeni të asaj çka është
deklaruar prej presidentit Alfred Moisiu në Londër, apo më
tej të reagimit të Forumit Mysliman Shqiptar. Muça ka
pohuar se është kthyer në Tiranë mbrëmë pas pjesëmarrjes në
një aktivitet të rëndësishëm fetar në Turqi. Sot Komuniteti
do të shohë qartësisht çështjen dhe do të mbajë qëndrimin e

Pjesë nga 

“Toleranca ndërfetare në traditën e popullit shqiptar” 

9 nëntor 2005 


...Mund të konkludohet se, deri në shfaqjen e faktorit
politik, ushtarak dhe fetar osman, për njeriun shqiptar e
rëndësishme ishte të ishte një i krishterë i devotshëm.
Nëse do të ishte katolik apo skizmatik, kjo ishte thjesht
çështje autoriteti institucionesh tokësore, qofshin këto
shtetërore apo fetare. Disa prej familjeve të mëdha
patronimike shqiptare: si Balshajt dhe Topiajt, për
shembull, disa herë ndryshuan orientim kishtar: pro kishës
romane, pastaj pro skizmës, përsëri pro kishës romane dhe
përsëri pro skizmës, sipas lëvizjes së autoritetit dhe të
pushtetit zyrtar. Vetë figura e Gjergj Kastriotit - heroit
kombëtar të shqiptarëve - shpreh brenda vetes gjithë
thelbin e konvergjencës, ekumenizmit, tolerancës dhe madje
edhe pragmatizmit fetar të popullit të vet. U lind në një
familje të krishterë të ritit ortodoks sllav; u edukua në
oborrin e sulltanit si muhamedan; u bë jeniçer - që do të
thotë se u kthye në një besimtar fanatik islam; u kthye në
atdheun e vet dhe mori fenë e të parëve; u martua me bijën
e një fisniku ortodoks të ritit bizantin dhe shkroi në
testamentin e vet se dëshironte të varrosej në një kishë
katedrale romane në Lezhë. Me këtë shpjegohet edhe fakti që
shqiptarët mërgimtarë që u vendosën në Itali pas pushtimit
osman, u bënë menjëherë unitë: pranuan varësinë
administrative romane, duke ruajtur ritualin bizantin. Në
fakt, jo vetëm ata. Ekzistojnë dhjetëra dokumente,
përfshirë letra drejtuar papëve, në të cilat shqiptarët e
vijës bregdetare kërkojnë të njëjtën gjë: varësi
administrative nga Vatikani dhe ritual bizantin - sepse kjo
u siguronte mbrojtje nga faktori osman. 

V. Nga fundi i mesjetës filloi islamizimi i një pjese të
shqiptarëve. Me këtë zhvillim të ri ka pasur abuzime,
sidomos në politikë. Shpesh shqiptarët quhen një popull
mysliman, ose me shumicë myslimane. Ky është një lexim
shumë sipërfaqësor i realitetit shqiptar. Së pari, sepse
islamizmi në Shqipëri nuk është fe burimore, as fe e
përhapur në kohën e origjinës, as besim rezidencial, por
një dukuri e ardhur dhe e trashëguar në gjuhën dhe
liturgjinë e atij faktori që e solli. Islamizmi në Shqipëri
është një islam me fytyrë evropiane. Si rregull, është një
islamizëm i cekët. Te çdo shqiptar, pak po të gërmosh, do
të zbulosh thelbin e tij të krishterë. Shumica e familjeve
shqiptare e mbajnë mend se në cilin brez ka ndodhur
konvertimi. Shumica e familjeve shqiptare që u islamizuan
edhe sot mbajnë mbiemra të krishterë (vetëm emrat kanë
ndërruar). Një pjesë e mirë e tyre deri vonë kanë ruajtur
besimin e të parëve, në formën e kripto-krishtërimit, ose,
më saktë, islamikë në shfaqje dhe të krishterë në
përmbajtje. Historia e besimit në Shqipëri njeh zona të
tëra, ku popullsia i ushtronte paralelisht të dyja besimet.
Ashtu sikurse njeh zona të tjera, ku e njëjta faltore të
premten shërbente për liturgjinë islamike dhe të dielën për
liturgjinë e krishterë. Besimtari mysliman shqiptar vërtet
betohet në emër të Kuran-it, por njëkohësisht feston Shën
Mërinë e Gushtit, Shën Gjergjin e Majit, Shën Kollin e
vjeshtës dhe Krishtlindjet. Kjo do të thotë se brenda
njeriut shqiptar, pavarësisht se si e përcakton ai veten
sot, ka një faktor homogjenizues, dhe ky faktor
homogjenizues është pikërisht periudha prej 15 shekush
krishtërim që ka secili prej tyre në traditën e
paraardhësve të vet. 

Yahoo! Mail - PC Magazine Editors' Choice 2005

------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~--> 
Get fast access to your favorite Yahoo! Groups. Make Yahoo! your home page

Mos harroni se Shqiperia eshte nje Liste Informative Kombetare Shqiptare, synon ne nxitjen e
atedhedashurise, tek te gjithe shqipetaret pa dallim Krahine, besmi dhe seksi. Me parimin : Me i nderuari
nga ne eshte nacionalisti dhe ai qe  i sherben me shume ceshtjes kombetare... Per kete jane te ftuar te
gjithe shqiptaret kudo qe ndodhen qe te kontribojne ne rritjen e atedhedashurise nder shqiptar...

Per tu anetaresuar ne liste e-mailo: 

shqiperia-subscribe <at>

Per ta lene listen e-mailo: 

shqiperia-unsubscribe <at>

Yahoo! Groups Links

<*> To visit your group on the web, go to:

<*> To unsubscribe from this group, send an email to:
    shqiperia-unsubscribe <at>

<*> Your use of Yahoo! Groups is subject to:

Olsi | 12 Nov 22:20 2005

Forumi Mysliman: Presidenti Moisiu ka fyer ndjenjat tona

Myslimanët reagojnë pas ligjëratës së Moisiut në Oksford:
Islami, po aq familjar sa edhe krishtërimi 

Forumi Mysliman: Presidenti Moisiu ka fyer ndjenjat tona


“Fyerje e rëndë për identitetin e myslimanëve të
Shqipërisë”. Kështu është cilësuar nga Forumi Mysliman
Shqiptar ligjërata e presidentit të vendit, Alfred Moisiu,
mbajtur në forumin e Oksfordit për tolerancën ndërfetare në
traditën e popullit shqiptar. Përmes një deklarate për
shtyp, forumi ka reaguar për ligjëratën e mbajtur, duke
pranuar se, “megjithë deklarimet e qarqeve të ndryshme me
frymëzim antimysliman, kur deklarata të tilla bëhen nga
presidenti, ato marrin karakterin e një sulmi të shtetit
mbi identitetin e qytetarëve të tij”. Sipas deklaratës,
forumi i sheh absurde përpjekjet për të afishuar tolerancën
ndërfetare të shqiptarëve, kur deklarohet se ata qenkan të
gjithë të krishterë. “Ne pyesim zotin president, se, nëse
në Shqipëri edhe ne myslimanët qenkemi të krishterë,
atëherë ndaj kujt ushtrohet kjo tolerancë, zotëri? Si është
e mundur që në shtetet fqinje në Ballkan, ku ka popullata
dhe regjime të deklaruara si të krishtera ortodokse, nuk
ekziston një tolerancë si në Shqipërinë me shumicë
myslimane”, - thuhet në deklaratë, pasi citohen pjesë nga
ligjërata e presidentit. Sipas së cilës, te çdo shqiptar,
pak po të gërmosh do të zbulosh thelbin e tij të krishterë
dhe se te çdo mysliman shqiptar, gjen 15 shekuj krishtërim.
“Forumi Mysliman ndjehet i habitur kur konstaton që
kryetari i shtetit nuk paska dijeni që në vendin e tij,
përveç të krishterëve të devotshëm, ekziston një numër
goxha i madh myslimanësh po aq të devotshëm, të cilët e
mbështesin fenë e tyre në islamin burimor, që rrjedh nga
mësimet autentike të librit të shenjtë, Kuranit, që Zoti i
madhëruar i shpalli njerëzimit nëpërmjet profetit Muhamed,
ashtu siç i dërgoi Ungjillin profetit Jezu Krisht”, -
thuhet në deklaratë. Sipas saj, Islami në vendin tonë është
po aq familjar për shqiptarët, sa ç’është edhe krishtërimi
(i cili sikurse edhe islami nuk është rezidencial, por i
ardhur nga Lindja e Mesme), por që të dy janë pjesë të
pandashme të identitetit tonë kombëtar. “Presidenti i
Republikës, sipas Kushtetutës, është simbol i unitetit
kombëtar dhe nuk mund t’i lejohet që nëpër forume
ndërkombëtare të prezantojë qëndrime të njëanshme, të cilat
injorojnë ndjenjat e një pjese të mirë të popullsisë”, -
theksohet më tej në këtë deklaratë, ku shtohet se një falje
nga ana e presidentit do të ishte një lehtësim për fyerjen
që u është bërë shtetasve të besimit islam. 


Yahoo! FareChase: Search multiple travel sites in one click.

------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~--> 
Get fast access to your favorite Yahoo! Groups. Make Yahoo! your home page

Mos harroni se Shqiperia eshte nje Liste Informative Kombetare Shqiptare, synon ne nxitjen e
atedhedashurise, tek te gjithe shqipetaret pa dallim Krahine, besmi dhe seksi. Me parimin : Me i nderuari
nga ne eshte nacionalisti dhe ai qe  i sherben me shume ceshtjes kombetare... Per kete jane te ftuar te
gjithe shqiptaret kudo qe ndodhen qe te kontribojne ne rritjen e atedhedashurise nder shqiptar...

Per tu anetaresuar ne liste e-mailo: 

shqiperia-subscribe <at>

Per ta lene listen e-mailo: 

shqiperia-unsubscribe <at>

Yahoo! Groups Links

<*> To visit your group on the web, go to:

<*> To unsubscribe from this group, send an email to:
    shqiperia-unsubscribe <at>

<*> Your use of Yahoo! Groups is subject to:

keitspahiu | 11 Nov 18:59 2005

Fwd: PILPG Opens Office in Pristina

     --- Art-Cafe: Albanian Arts &amp; Entertainment List ---

From: John Sannar <js7042a <at> AMERICAN.EDU>
Subject: PILPG Opens Office in Pristina
Date: 2005-11-11 16:06:36 GMT

PILPG Update
PILPG Opens Office in Pristina to Provide Support During Final Status Negotiations
November 11, 2005

The Public International Law & Policy Group (PILPG) is pleased to announce the opening of its Pristina, Kosovo, office.  The office will provide ongoing legal support with Kosovo's final status negotiations and will serve to coordinate the provision of legal assistance from PILPG's affiliated experts, senior staff in Washington, DC, and partner law firms.

The office will be headed by Jennifer Ober, Senior Peace Fellow and Co-Director of the Kosovo Project at PILPG.  Ms. Ober is a former legal monitor with the OSCE Mission in Kosovo and has worked for the U.S. Department of State in both Washington, DC, and Zagreb, Croatia.  She previously served as a research fellow in the Europe Program at the Center for Strategic and International Studies (CSIS).  Ms. Ober received her Juris Doctorate, with honors, from the Washington College of Law at American University. 

About the Public International Law & Policy Group
Nominated for the 2005 Nobel Peace Prize, the Public International Law & Policy Group (PILPG) is a global, pro bono law firm providing free legal assistance to governments and states involved in conflicts. To facilitate use of this legal assistance, PILPG also provides policy formation advice and training on matters related to conflict resolution.

The four primary practice areas of PILPG are Peacebuilding, International Justice, Post-Conflict Political Development, and Public International Law. To provide pro bono legal advice and policy formulation expertise, PILPG relies almost exclusively on volunteer legal assistance from more than sixty former international lawyers, diplomats, and foreign relations experts, as well as pro bono assistance from major international law firms. Annually, PILPG is able to provide over $2 million worth of pro bono international legal services.

Because of its diverse network of volunteers, PILPG is able to maintain volunteer points of contact in London, Paris, New York, Washington, D.C., Cleveland, Boston, Rome, The Hague, Stockholm, Brussels, Kabul, Nairobi, and Seattle. In July 1999, the United Nations granted official Non-Governmental Organization status to PILPG.

To unsubscribe from the Balkan Watch list, reply to this message with "unsubscribe" in the subject line.

Nexhat Ibrahimi | 13 Nov 07:37 2005

- Një përgjigje Alfred Mojsiut ...-

Nexhat Ibrahimi



Ju dërgoj një tekst të shkruar më 1996, por që i përgjigjet pak a shumë tendencave aktuale të Alfred Mojsiut dhe te bashkemendimtareve te tij.



Çfarë feje, vërtet, kishin shqiptarët para pranimit të Islamit?



Është trend kohe i disa dhjetëvjetëshave të fundit të po­hohet, si në qarqet akademike, ashtu edhe në të gjitha nivelet shkollore e deri në shtypin e verdhë, se të parët tanë, para-shqiptarët (ilirët) kanë qenë katolikë, fe kjo të cilën ata e pranuan vullnetarisht. Me fjalë të tjera, nga ajo që thuhet e shkruhet, mund të përfundojmë se Katolicizmi te para-shqip­tarët është kongenital, i natyrshëm, i lindur dhe se vetëm ardhja e osmanlinjve me Fenë islame e rrënoi këtë parajsë botërore, këtë rehati kozmike ku jetonin të parët tanë.

Që në filim duhet të konstatojmë se kjo çështje është mjaft e vështirë e komplekse dhe kërkon çasje multidisipli­nare e serioze, të liruar nga tendencat me kohë të shtresuara dhe nga synimet evrocentriste dhe kristiane-centrsite, çfarë është rasti me shumë autorë shqiptarë të proveniencës kristiane dhe të proveniencës muslimane prokristiane.

Të udhëhequr nga motive të pastra shkencore e kulturore, e brenda mundësive intelektuale e kohore dhe natyrës e vëllimit të këtij shkrimi, do të përpiqemi ta shtrojmë këtë çështje sa më drejtë, me çka nënkuptojmë: në bazë të literaturës rele­vante të shtrojmë çështjen e pushtimit të Ilirisë nga romakët dhe përpjekjet e tyre për romanizimin e ilirëve vendas, e më pastaj edhe përpjekjet e tyre për kristianizimin e ilirëve ven­das, por ta shtrojmë edhe rezistencën e ilirëve kundrejt pushtimit dhe asimilimit, akulturimit të huaj, dhe në anën tjetër, gjendjen e para-shqiptarëve me rastin e depërtimit të Islamit në trojet tona. Natyrisht, do të kufizohemi në rrafshin shoqëror e historik me elemente nga rrafshi politik, relig jioz, mitologjik e të ngjashme.



Ilirët, përkatësisht para-shqiptarët, si një ndër dy-tre popujt më të lashtë të Evropës, në epokën parahistorike e historike kanë “banuar në një rajon të gjerë, i cili nga Perëndimi mbyllej nga Deti Adriatik dhe ai Jon, në Veri nga Alpet Lindore dhe Drava, në Lindje nga Danubi - Morava - Vardari, ndërsa në Jug nga Epiri dhe vise të tjera helene. Për­veç kësaj, mund të flitet me mjaft siguri për praninë e ele­menteve ilire në Azinë e Vogël, në Greqi dhe në Itali. Miss Edith Durham kufijtë e Ilirisë së vjetër i vë në Bosnjë-Herce­govinën e sotme, në Mal të Zi, Serbi, Dalmaci dhe arrijnë deri në Triestë. Në mbështetje të Strabonit, ajo pohon se epi­rotët, ilirët e maqedonasit flasin një gjuhë të njëjtë, një gjuhë jogreke, nga rrjedh shqipja moderne, gjuha më e vjetër e Ballkanit.

Ilirët në kohën e depërtimeve romake, e para pushtimeve sllave, shtriheshin në Shqipërinë e sotme, në Kosovë, Serbinë Jugore, në krahinat perëndimore të Maqedonisë së sotme.

Romakët në trojet ilire depërtuan kryesisht nga Selaniku prej anës jugore, nga Bregdeti adriatik prej anës perëndimore dhe nga Akvileja prej anës veriperëndimore. Kurse sipas M. Sufflayt, depërtimi romak në Shqipëri është bërë prej Italisë, kryesisht nëpër dy porta, Durrësi dhe Solana (Solini i sotëm, N. I.) e Dalmacisë.

Ilirologu i njohur A. Stipçeviq, pohon se “edhe analizat më sipërfaqësore të materialit arkeologjik nga kjo kohë, na zbulojnë se procesi i romanizimit nuk ka ndodhur gjithkund në mënyrë të barabartë. Derisa qendrat e urbanizuara, qoftë në bregdet, qoftë në mbretëri, u romanizuan gati plotësisht, kështu që aty flitej dhe shkruhej gjuha latine dhe jeta zhvillo­hej si në çdo qytet tjetër të madh të Perandorisë Romake, ndërkaq jashtë këtyre qendrave situata ishte krejt ndryshe. Po ashtu, përfshirja e ilirëve në radhët e legjioneve romake si dhe qëndrimi i tyre në provinca të tjera të Perandorisë, larg nga atdheu, s hkaktoi që ata ushtarë të mësojnë shpejt gjuhën zyrtare të ushtrisë - latinishten. Shumë prej tyre nuk kthe­heshin në vendlindje, por edhe nëse ktheheshin, ata kthe­heshin si veteranë, me shprehi tjera, me dije të reja nga qytetërimi romak. Faktor tjetër i romanizimit është ardhja e ushtarëve të huaj në provincat ilire, që njëherit ndikuan në përhapjen e kulteve të huaja romake dhe joromake. Në ro­manizimin e trojeve ilire ndikuan edhe Via Egnatia, qendrat ushtarake, kolonistët etj.

Përkundër presionit të fuqishëm të akulturimit, ilirët vazhduan të flasin gjuhën e tyre popullore, të respektojnë hyjnitë e tyre, të varrosin të vdekurit në mënyrën e lashtë, tradicionale, e punonin tokën si më parë, e ruanin veshjen, fëmijët i emëronin me emrat e tyre dhe vetëm në rast nevoje i përshtateshin strukturës administrative dhe politike romake. Edhe pas kësaj periudhe, ilirët nuk i harruan tërësisht hyjnitë e veta dhe shumë pak morën pjesë në krijimin e kulturës shpirtërore romake. Kështu, gjatë tërë kohës së sundimit romak, ekzistojnë njëri pranë tjetrit religjioni i vjetër ilir dhe religjioni i ardhacakëve, përkatësisht i atyre të cilët e kanë pranuar mënyrën e re të jetesës dhe hyjnitë e reja. Ky dualitet i jetës shpirtërore do të zgjasë gjatë gjithë shekujve të okupi­mit të gjatë romak. Kjo kryeneqësi më vonë do të zbutet por kurrë në tërësi, e sidomos për shkak të konservatorizmit të ilirëve dhe jetesës së një pjese larg qendrave urbane.

Pos këtij, kemi edhe faktorin ekstern që pengoi roman­izimin, sikur që janë lëvizjet e markamanëve, kuadëve dhe popujve tjerë që qysh në shekullin II e.r. kaluan kufijtë e Per­andorisë Romake. Shekulli III karakterizohet me vërsuljet e mëdha të popujve barbarë në Ballkan. Në gjysmën e dytë të shekullit IV erdhën hunët dhe shumë popuj të tjerë, të cilët mbollën tmerr e vdekje. Viktimë ishin veçanërisht qendrat, e më pak periferitë. Lidhur me këto ndodhi Shën Jeronimi shkruan: “Gjithkund vetëm pikëllim dhe tmerr dhe shumë pamje të vdekjes.”

Në pengimin e romanizimit të ilirëve kanë kontribuar edhe disa faktorë të tjerë, sikur lëvizjet e një numri të madh vendasish të paromanizuar - peregrinëve të provincës së Dalmacisë dhe të trojeve të tjera të Ilirisë së lashtë, kryesisht në një formë të organizuar, të cilët në grupe u drejtuan në basene minierash dhe në krahina të tjera të njohura ekono­mike të kësaj province, duke u vendosur në masën më të madhe në Transilvani, ku posaçërisht zënë vend në rajonin e pasur me ar të maleve Apusen në trevën midis qendrave an­tike Apulum, Ampelum dhe Alburnus... Për shkallën e mi­grimit ilir në Daki, të dhënat linguistiko-onomastike kanë tre­guar se këto elemente provinciale të kolonizimit në këtë provincë ishin më të shumta, pos elementeve greko-orien­tale. Sipas dr. Exhlales, “supozohet se migrimi dardan në Daki është bërë gjatë viteve të para të pushtimit romak në veri të Danubit, kur në Daki fillon një vërshim i fuqishëm emigrantësh - kolonistësh të ardhur nga trevat ilire.” Po kjo autore pohon se “analizat onomastike, përkatësisht antro­ponimia, ka treguar se ilirët e ardhur në këtë provincë ishin të romanizuar dobët.”

Në viset e popullzuara me popullsi dardane, veçan në shekujt II dhe III, ka vepruar Lëvizja Latrone që kishte për qëllim rezistencën kundër romakëve dhe kundër shtresës së të liruarve, si përfaqësues të pushtetit dhe të interesave romake si dhe kundër elementeve të tjera aktive në procesin e ro­manizimit.

Para ardhjes së romakëve, shoqëria dardane sipas gjasave ishte e ndarë në bujq, të cilët ishin të vendosur nëpër lugina të lumenjve, dhe në barinj që banonin në pjesët malore, por forcë dominuese në këtë shoqëri duket se kanë qenë barinjtë. Që me ardhjen e tyre në këto vise, romakët do të përpiqen ta zhdukin këtë simbiozë bujqësore-baritore, duke i favorizuar për këto arsye bujqit, duke i implikuar këta në rrjedhat e jetës në kushte të reja shoqërore - ekonomike dhe duke i orientuar në përpunimin e barinjve, të cilët përndryshe nuk ishin të pushtuar. Koncentrimi i tokave në duart e çifligarëve dhe ndarja e tokave veteranëve, e përcjellë me emigrimin e popullsisë prej fshatrave në qytete, ishin elemente që reflek­toheshin në raportet e mëparshme ekonomike-prodhuese dhe si pasojë e kësaj, dobësohej fuqia ekonomike e fshatarëve të lirë, të cilët për shkaqe të përmendura më parë ishin të dety­ruar të tërhiqeshin në toka jopjellore. Krahas kësaj, meqë nuk kishin mundësi t’i përshtateshin sistemit të ri monetar, ata de­shën-s’deshën bëheshin të varur nga pronarët e latifundive të mëdha. Varfërimi i popullsisë së lirë, së bashku me format fillestare të raporteve të kolonatit, ishin shkaqe të paraqitjes së latronëve të shumtë dardanë, kështu që nga mesi i shekullit II pjesa dërrmuese e fshatarësisë së lirë u inkuadrua në Lëvizjen latrone. Mendohet se latronët kanë pasur qendrat kryesore të lëvizjes në rrethinën e Prizrenit, në luginën e Ti­mokut, në rrethinën e Drobetës etj. Kryesisht jetonin në male të larta prej nga i kontrollonin rrugët. Latronët kryesisht i sulmonin pushtuesit romakë, pastaj libertët e pasur dhe ven­dasit që i përkrahnin ardhacakët.

Përkundër rezistencës së fuqishme të vendasve, krahas romanizimit filloi edhe kristianizimi i ilirëve, duke e zbrapsur politeizmin ilir. Kjo sidomos ndodhi me Ediktin e Milanos në vitin 313, kur Kristianizmi shpallet fe zyrtare, institucionale shtetërore. Në këtë kohë e më vonë në trojet ilire filluan të themelohen bashkësitë e para kristiane. Pas Ediktit të Mila­nos dhe pas Koncilit të parë në vitin 325 në Iznik (Nikejë), me mbështetjen e perandorit Konstantin, Kristianizmi lidhet për Qesarin dhe ka statusin e fesë shtetërore të Bizantit. Edhe Miss Edith Durham pohon se Kristianizmi arriti herët në bregun dalmat dhe kishte depërtuar në brendi nga shekulli IV. Në këtë kohë Iliria ishte pjesë nën patronatin e Romës. Me forc imin e Kristianizmit, politeizmi pagan, ku gjetën vend të gjitha hyjnitë lokale të popujve të nënshtruar, religjioni ilir dhe simbolizmi ilir pësuan krizë të thellë, kurse for­cohet botëkuptimi kristian mbi jetën, bota puritane intrasigjente e religjioit të ri militant. Edhe pse në rrethana të reja që i solli Kristianizmi, ilirët ditën të gjenin mënyra për të ruajtur disa besime të lashta të tyre, bile edhe atëherë kur formalisht e pranuan Kristianizmin. Këtë e vërejmë në gjurmët ilire në kulturën popullore, në arkitekturë dhe në ur­banizëm, në mënyrën e varrosjes së të vdekurve, në sim­bolikën fetare, në motivet ornamentale, në veshmbathjet popullore, në stolitë, në muzikën dhe vallëzimet, në gjuhën, në organizimin shoqëror-politik.

Në joefikasitetin e romakëve për t’i romanizuar e më vonë edhe për t’i krishterizuar ilirët, ndikoi kriza e madhe eko­nomike e pastaj edhe kriza e udhëheqjes-qeverisjes që domi­nonte në perandorinë më të madhe në botë – atë të Romës. Për ta kapërcyer këtë krizë, Diokleciani sjell zgjidhje ka­limtare preventive me formimin e dy kryeqyteteve, Romës në Perëndim dhe Iznikut (Nikejës) në Lindje. Kjo zgjidhje ka­limtare përjetoi dështimin e vet në vitin 395, me vdekjen e perandorit Theodosiut, kur Roma e Madhe, për shkak të mosmarrëveshjeve e problemeve të brendshme ndahet në dy pjesë. Mirëpo, këtë fat politik nuk e pësoi edhe Kisha. Ajo këtë fat e përjetoi disa shekuj më vonë kur uniteti i saj u shkapërderdh në viti n 1054.

Kësaj do t’i ndihmojnë edhe lëvizjet e mëdha të popujve prej shekullit IV e deri në shekullin VI, (vizigotët, ostrogotët, geditët, longobardët, hunët e të tjerë), të cilët në vitin 476 e shkatërruan Perandorinë perëndimore dhe krijuan disa shtete kalimtare.

Fundi i shekullit V dhe fillimi i shekullit VI karakterizo­het me sulmet e fiseve turaniko-bullgare dhe të atyre sllave, të cilat duke vërejtur se Perandoria Bizantinase është do­bësuar, filluan të atakojnë dhe ta plaçkisin. E. Çabej paraqitjen e sllavëve e vendos prej shekullit V në kohën e perandorit bizantin, Anastasit I, më 493. Dyndjet e sllavëve që kanë filluar nga fundi i shekullit VI e deri në fillim të shekullit VII, do të rezultojnë me vendosjen e tyre të përher­shme prej Danubit deri në Detin Egje. Gjatë dyndjeve të tyre në Ballkan, ata sulmuan e plaçkitën pa u penguar.

Duke e marrë parasysh krizën e brendshme të romakëve dhe sulmet nga jashtë, mund të përfundojmë se sllavët duke ardhur në këto troje në shekujt VI e VII, në viset perëndimore të Ballkanit gjetën popullsi mjaft të madhe të vjetër vendase, të paromanizuar dhe gjysmë të romanizuar, e cila ishte tërhequr së pari para romakëve, e madej edhe para popujve barbarë në viset të cilat vështirë shkileshin. Edhe studiuesi boshnjak N. Smailagiq në enciklopedinë e tij pohon se “në shekullin VII sulmet sllave penguan romanizimin (dhe kristianizimin. N.I.) e shqiptarëve.” Kurse historiani shqiptar S. Rizaj konstaton se “popullsia ilire në këtë kohë u pakësua edhe më tepër .”

Se procesi i romanizimit e kristianizimit qe ndërprerë, dëfton edhe e dhëna se “në vitin 732 Shqipëria i qe bashkuar Patrikanës së Konstantinopolit, e këtë e argumenton edhe letra e Papa Nikolla I dërguar Mihailit II në shtator të vitit 860, kur ky kërkon kthimin e jurisdiksionit në territoret e Illyricumit Lindor, të cilat ishin shkëputur nga Roma gjatë me­sit të shekullit të kaluar”, ku “përmend të gjitha provincat, duke përfshirë edhe Dardaninë me kryeqytetin e saj Sku­pin.”

Kështu, përpjekjet e vazhdueshme për romanizimin dhe kristianizimin e popujve autoktonë kishin dështuar, siç ishte rasti me dakët në Rumani, trakët në Bullgari, ilirët në Dal­maci, Shqipëri e Maqedoni. Sa i përket popullit autokton në Kosovën e sotme, është fakt i pamohueshëm se që nga shekulli XVIII p.e.r. lindën shumë shtete politike ilire të cilat kaluan gradualisht nga etapa fisnore në mbretëri të vërteta të vogla, si dardanët, penestët, peonët, për të evoluar në popullin shqiptar të ditëve tona.

Sipas të dhënave që sjell E. Petroviq, popullsia që e gjetën sllavët në trojet lindore të Serbisë së sotme, nuk ishte ende e romanizuar dhe si provë për këtë sjell emrat e vendeve.

Mund të përmblidhet se invadimi i sllavëve nga Veriu drejt viseve jugore gjendjen e ilirëve e vështirësoi edhe më shumë. Filloi tërheqja e tyre drejt Jugut, kurse një pjesë e tyre u rezistuan presioneve sllave, të cilën gjë e dëshmon fakti me shqiptarët e Sanxhakut të Nishit deri në shekullin XX.

Duke e marrë parasysh faktin se një pjesë e kon­siderueshme e para-shqiptarëve (ilirëve) fare nuk e pranuan romanizimin dhe kristianizimin, e një pjesë tjetër roman­izimin e kristianizimin e përdori vetëm formalisht për t’iu shmangur dhunës dhe zhdukjes fizike, që e pamë nga shumë shembuj e burime historike, nga një anë, dhe nga ana tjetër, duke e marrë parasysh faktin tjetër se sllavët me rastin e in­vadimit në Ballkan dhe në trojet iliro-shqiptare ishin ende pa­ganë dhe nuk u konvertuan në numër në Kristianizëm deri në shekullin IX, mund të përfundojmë se kjo pjesë e iliro-shqiptarëve ende ishte me besim politeist pagan dhe se asnjëherë nuk ishin kristianizuar. Me të drejtë historiani e et­nologu boshnjak M. Haxhijahiq pohon, e ky pohim i tij mund të shtrihet edhe për para-shqiptarët, se shenjat dhe gjurmët e muslimanëve të parë në Ballkan shpiejnë në periudhën kur popujt e sllavëve të jugut ende i përkitnin religjionit të tyre sllaven, apo në kohën kur filluan të kryqohen, që se shfaqja e Kristianizmit te sllavët e jugut, ose te pjesa më e madhe e tyre, apo kjo vlen edhe për para-shqiptarët e trevave lindore iliro-shqiptare, nuk është më e vjetër nga shfaqja e Islamit.” Në bazë të dokumenteve e burimeve të shkruara kishtare sllavo-serbe dhe të të dhënave të sotme nga terreni, rezulton se serbët filluan të kristianizohen prej shekullit IX e këndej, që shkon në favor të konstatimit të sipërm. Nuk dëshirojmë të shtrihemi më gjatë në këtë pjesë të temës, sepse kjo do të jetë objekt i një punimi të veçantë, por megjithatë e shohim të arsyeshme t’i shtrojmë disa çështje mjaft relevante.

Hulumtuesit shqiptarë praninë e Islamit në Ballkan, pra edhe në trojet iliro-shqiptare, e vënë me pushtimet osmane në Ballkan, dhe kjo tezë mund të haset thuajse në të gjitha tek­stet shkencore e shkollore, por edhe në shkrimet reviale e gazetareske. Një numër i vogël i tyre kontaktet e para të Is­lamit me trojet tona i vënë gjatë shekullit XIV.

Thuajse asnjë hulumtues shqiptar kontaktet islamo-iliro-shqiptare nuk i sheh para shekullit XIV. Në këtë mënyrë injorohen kontaktet shumëshekullore ndërmjet kulturës arabo-islame dhe asaj ballkanike, pra edhe iliro-shqiptare, për të ci­lat shkurtimisht kemi shkruar. Atë që nuk e bënë hulumtue­sit tanë, e bënë të tjerët. Kështu, hulumtuesi perëndimor G. B. Pellegrini thotë se “shumë gjuhë në Mesdhe edhe sot në glo­sarin e vet kanë shumë fjalë arabe, që gjithsesi nuk i kanë përhapur e sjellur vetëm turqit në Evropë, por ato janë rezul­tat i kontakteve më të hershme të Evropës me arabët”.

Orientalisti serb R. Bozhoviq kontaktet islamo-evropi­ane, e veçan ato sllavo-islame, por edhe ndikimet reciproke, i sheh se janë zhvilluar në tri drejtime:

1) nëpërmjet Bizantit, përkatësisht kufirit bizantino-arab dhe luftërave ndërmjet dy perandorive.

2) nëpërmjet basenit mesdhetar, përkatësisht Spanjës, Egjiptit fatimit dhe Sicilisë, në të cilat civilizimi arab ka arritur përmasa të mëdha.

3) nëpërmjet Hungarisë, përkatësisht nëpërmjet Veriut dhe luftëtarëve nomadë, peçenegëve. Ky vrojtim i R. Bozhoviqit do të mund të aplikohej thuajse në tërësi për pjesën lindore të trojeve iliro-shqiptare, rrethana këto që i kanë re­zultuar pushtimet e Bizantit, bullgarëve etj. Për pjesën perëndimore të trojeve iliro-shqiptare do të thuhej se parësor ka qenë baseni mesdhetar, që ka rezultuar nga pozita gjeostrategjike e këtyre trojeve.

Nuk dëshirojmë të flasim për secilin kontakt e rast veç e veç, sepse kjo do t’i kalonte suazat e këtij shkrimi, por do të ndalemi në rastet më eklatante, të cilat dëftojnë jo për “kon­taktet”, por për vendbanimet muslimane.

Arabët, përkatësisht kulturën arabo-islame e kemi të pranishme në Adriatik dhe viset bregdetare qysh në shekullin VIII, e që me ndërprerje të shkurtra do ta hasim deri në fillim të shekullit XI, apo në vitin 1023, kur nga Sicilia ndërmorën sulmin e fundit në bregun lindor të Adriatikut. Nga këto kontakte tregtare, ushtarake, diplomatike, shkencore e religji­oze prej tre shekujsh, e intensive rreth një shekulli e gjysmë, kemi ndikime të mëdha reciproke, e sidomos të atyre arabo-islame mbi ato ballkanike, pra edhe iliro-shqiptare, si kulturë më e avancuar e cilësore.

Kulturën arabo-islame e kemi të pranishme në trojet iliro-shqiptare edhe me peçenegët qysh në shekullin VIII, të cilët në këtë kohë i hasim të kufizuar në Jug me themën e Maqedonisë, Strumës, në Veriperëndim me sllavët, në Lindje me Detin e Zi, në Veri me hungarezët e Bizantin.

Sipas R. Bozhoviqit “Peçenegët muslimanë janë bartës të mundshëm të kulturës arabo-islame në Ballkan”. Ai thotë: “Duke e marrë parasysh arsimimin e tyre të shkëlqyeshëm, që shumë historianë e theksojnë, gjithsesi se kanë qenë bartës adekuat të kulturës dhe natyrës arabo-islame”. Edhe Viljem Tirski shprehimisht pohon se “cubat e popullit endacak” që “bëhen synet (cirkumizohen) janë peçenegët”.

Shembullin e tretë e kemi me “Turqit vardarianë”, të cilët nga Anadolli i shpërnguli cari Teofili (829-842), për ar­sye se e pranuan Islamin dhe i vendosi në Maqedoni. Franjo Raçki mendon se turqit vardarianë zanafillisht kanë qenë muslimanë. Për fat të keq, kjo temë nuk është hulumtuar, përkatësisht ne nuk kemi ardhur deri te shënime më të plota, kështu që shumë pak dihet për ta, ndonëse numerikisht kanë qenë të konsiderueshëm dhe kanë jetuar në tokat dardane e në fqinjësi të tyre.

Shembullin e katërt do ta marrim në praninë e musli­manëve në mbretërinë bullgare gjatë Mesjetës. Sipas histori­anit shqiptar S. Rizaj, bullgarët depërtuan përtej Danubit nga fundi i shekullit VII, kurse Sh. Demiraj sundimin e bull­garëve në trojet iliro-shqiptare e vë gjatë viteve 815-1018. S. Hill pohon se bullgarët në fund të shekulli IX depërtuan gati deri në Durrës. Kulmin e tyre bullgarët e arritën gjatë perandorit të tyre Simeonit (803-927), kur edhe Kosova ishte pjesë e tyre. I theksuam këto të dhëna më lart nga arsyeja se në atë kohë mbretëria bullgare përfshinte edhe tokat dardane dhe popujt tjerë ilirë. Pikërisht në këtë mbretëri, në këto troje e në këtë kohë, k emi vendbanimet e para muslimane. Këtë tezë e argumentojnë shumë fakte dhe shumë burime. Ne do t’i cekim vetëm disa.

Kani bullgar Borisi në vitin 864 e kryqëzoi popullin e tij, e sigurisht për shkak se Bizanti në atë kohë lulëzonte dhe kishte perspektivë më të mirë në krahasim me perandoritë tjera të asaj kohe. Kjo që ndodhi për ne edhe nuk do të kishte rëndësi më të madhe sikur të mos ishte problemi vi­jues. Me kryqëzimin e popullsisë së mbretërisë së vet, prob­lem doli çështja e librave të saracenëve (muslimanëve), që ishin përhapur në mbretëri, ndërsa me kristianizimin e tyre, u shtrua pyetja e trajtimit të mëtejmë të librave me tematikë is­lame. Se këta libra ishin të shumtë tregon edhe fakti se kjo çështje arriti deri te Papa Nikolla I, i cili dha përgjigje de­cidive:

“Ju pyetni ç’duhet bërë me librat heretikë, të cilët pohoni se gjenden te ju, kurse i keni marrë nga saracenët. Ata, naty­risht, nuk duhet ruajtur sepse, sikur që është shkruar (në en­ciklikën mbi Korinasit), kuvendimet e këqija e prishin mor­alin e shëndoshë, e për këtë, si të dëmshme dhe heretike, dorëzojani zjarrit”.

Edhe Franjo Raçki flet për këtë ndodhi, duke thënë se arabët kanë kaluar nëpër Siujdhesën Ballkanike dhe kanë provuar përhapjen e fesë, veçan duke shpërndarë libra.

Dr. Llujo Thaller në librin e vet “Nga fallxhorët e magjistarët deri te mjeku modern”, cek se rreth kësaj kohe Bull­garia ka qenë përplot muslimanë dhe se njëherë madje i kanë djegur librat muslimanë në Bullgari. Këtë e konfirmon edhe V. Klaiq kur thotë se “në Bullgari dhe në vendet fqinje ka pasur muslimanë.” Se nuk është fjala vetëm për kontakte por për vendbanime, na flet edhe shënimi vijues: Në vitin 896/376 hixhrij, në Kiev të Ukrainës shkoi një delegacion musliman ta përvetësojë udhëheqësin e tyre, Shën Vlladi­mirin, për ta pranuar Islamin. Duke e marrë parasysh se ende ishte në religjionin e vjetër sllaven, ai i ftoi teologët musli­manë bullgarë të Vollgës që t’ia ekspozojnë themelet e be­simit të tyre. Edhe vetë ai merrte pjesë në diskutimet shken­core. Më në fund u përcaktua për Kristianizmin bizantinas, sigurisht për shkak të perspektivës që ofronte Bizanti si su­perfuqi e asaj kohe. Këtë ndodhi e sqaron kronika mesjetare ruse “Povest vremenih leta” nga shekulli XI. Aty thuhet se Vlladimirit i erdhën shumë delegacione që ta përfitojnë në besimin e tyre. Ai i dërgoi misionarët e tij në vendet e ndry­shme për të parë se cili besim është më i përshtatshëm për ta. Në të kthyer, të deleguarit, përveç tjerash, deklaruan: “Erdhëm në Bullgari dhe pamë se si luten ata në tempull, përkatësisht në xhami...”. Këto deklarata u dhanë në vitin 6495 sipas kalendarit të tyre, kurse në vitin 987 sipas kalen­darit gregorian.

Pa hyrë në detaje dhe pa sjellur edhe raste të tjera, men­dojmë se të gjitha këto fakte flasin qartë se Islami dhe kultura arabo-islame në trojet lindore të Ilirisë, kanë qenë të pranishme shumë herët. Madje, një pjesë e ilirëve apo e para-shqiptarëve drejtpërdrejt nga besimi i tyre politeist pagan kanë kaluar në Islam, pa ndërmjetësimin e Kristianizmit apo fare pa e pranuar Kristianizmin.



Pushtimi romak i trojeve ilirike bëri që një pjesë e popullit vendas, veçan qendrat, herët të bien nën ndikimin politik e ekonomik, e më pastaj edhe religjioz, kulturor e shoqëror. Ky proces quhet romanizim. Më vonë, duke filluar nga shekulli IV, filloi, nëpërmjet pushtuesve romakë, edhe kristianizimi i trojeve tona. Mirëpo, që në fillim një pjesë e popullsisë vendase i bëri rezistencë të madhe pushtuesit të huaj, duke refuzuar njëkohësisht edhe romanizimin edhe kristianizimin. Kjo pjesë e popullsisë, mjaft e kon­siderueshme, qoftë tërësisht duke e refuzuar romanizimin e kristianizimin, qoftë vetëm formalisht duke e pranuar atë, sa për t’iu shmangur zhdukjes fizike, u përballoi vështirësive kohore dhe në shekullin VIII e më vonë u ndesh me kulturën arabo-islame. Kjo ishte realitet sidomos në pjesën lindore të Dardanisë, në Kosovën e sotme, në pjesët lindore të Serbisë së sotme dhe në një pjesë të Maqedonisë. Me keqardhje duhet konstatuar se hulumtimet në këtë fushë janë nën çdo nivel, ndaj shkencëtarët e painformuar injorojnë reali­tetin historik se një pjesë e trojeve dardane dhe ilire përgjithësisht, më herët është islamizuar se që është kristi­a­nizuar. Shembulli i peçenegëve, muslimanëve në mbretërinë bullgare, i turqve vardarianë dhe i pranisë muslimane në bregdetin ilir më se një shekull e gjysmë, është i qartë dhe kërkon studime më të hollësishme në të gjitha segmentet e mundshme. Në anën tjetër, me këtë realitet, deri tash të heshtur, të parëve tanë muslimanë do t’u bëhet e padrejtë duke thënë se kanë qenë katolikë, por Turqia i bëri me dhunë muslimanë! Parullat e tilla, si duket, do t’i për dorin vetëm mediokrët dhe sharlatanët shkencorë, por jo edhe shkencë­tarët e mirëfilltë.

Yahoo! FareChase - Search multiple travel sites in one click.

Tek Albanian Learn albanian
Albanian music Albanian english Albanian dating