Re: zerri(a) halakoa!
IBAÑEZ SAN ROMAN, Iñaki <
iibanez@...>
2010-01-05 08:38:29 GMT
Euskaltzaindiko JAGONETen egindako galdera eta erantzuna dauden daudenean kopiatuta:
"Galdera: Zein da zuzena, "lapur halakoa!" ala "lapurra halakoa!"? Eta "alaena"rekin?
Erantzuna: Euskaltzaindiaren Orotariko Euskal Hiztegiak adibide hauek dakartza, besteak beste:
halakoa (1. liburukiko 614. or.): zatarra halakoa; astoa halakoa; lotsagabea halakoa; arloteak
halakoak; lapurrari halakoari; zakarra halakoa...
alaena (1. liburukiko 598. or.): alferra, alaena; urde zikiña ta alaena; esteak aterata ez da ordaintzen
ergel alen hori; eulimandoa, alena; txoroflauta, alena; zurrutero alena; parregarri alenak; lapur
alena; zantar alena; zitala, alaena; makala, alena; ergel alaena...
Beraz, tradizio idatziaren arabera, "lapurra halakoa" da zuzena. Bestalde, "lapurra, alaena" eta
"lapur alaena" forma biak agertzen dira.
Data: 2001/11/19
Erantzulea: Joxe Ramon Zubimendi, JAGONETen arduraduna"
Dena dela, orain sarean dagoen Orotarikoan, adibideren bat edo beste badago mugagabean:
"Refuerzo de un adj. peyorativo. v. alaen. Zatarra alakoa! (G-goi). A. Astoa alakoa! (V-ger-m). Ib.
Berriz orrelakorik aitatzen badizu, jaikiko naiz ta burua puskatuko diot. Lotsagabea alakoa! Ag G 232.
Amaika bidar jan dik ire umien ogia eskallu, saskel, txotxolo, arloteak alakoak. Ib. 130. Jaungoikoak
badaki geure Iñaziok berak zenbat eman dion lapurrari alakoari. Ib. 269. Astua, alako astua... Zezen
gixajua... Berari sartuko niozke nik zeretik. Urruz Zer 140. Txapela buruan zuela, aldiro egoten zan,
zakarra alakoa! ardantegiko atarian. A Ardi 123. Kertenak alakoak! Ib. 52. Ze denganiño biar
daustazube, barritxuok alakuok? Kk Ab I 69. Errie onan engañau dozuenok, zer merezidu dozue,
bergantiok alakuok? Kk Ab II 40. Baña zoro, ergel, tentel, zentzunbako, burubako, alako orrek, ori
egingo euan egin? Otx 135. Ugazaba negarrez ikusi ixan ba'leue, eurak be negarrez asi, naiz-ta gogo
barik, sabeltsuri alakuak. Ib. 170. Txiro naiz aberatsai negar eragittian zuben poz eta atsegin
gustijak imintten dozubezanok, alakuok! Ib. 72. Oraingotan bai bialduko gaiauzala bakaldunak
(Continue reading)